Sửa Luật quy hoạch đô thị và nông thôn để tăng tính chủ động cho UBND các cấp

Trước đó, vấn đề phân loại quy hoạch; phân loại đô thị; hệ thống cấp độ quy hoạch, quy hoạch chung đô thị thuộc thành phố; đẩy mạnh phân cấp trong lập, phê duyệt quy hoạch là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội đóng góp ý kiến.

Góp ý về công tác quy hoạch đối với đơn vị hành chính thành phố, đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm (Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ) cho rằng, đơn vị hành chính thành phố hiện nay vừa phải lập “Quy hoạch thành phố” theo quy định của Luật Quy hoạch, vừa phải lập “Quy hoạch đô thị” theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn. Trong khi đó, đối với đơn vị hành chính là tỉnh thì chỉ lập 1 quy hoạch, là quy hoạch tỉnh theo Luật Quy hoạch.

Do đó, để rút ngắn thời gian, trình tự, thủ tục về cấp độ và các loại quy hoạch nói chung và đối với đơn vị hành chính thành phố nói riêng, đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm kiến nghị nghiên cứu sửa đổi, quy định thống nhất về Quy hoạch và Quy hoạch đô thị và nông thôn theo hướng lồng ghép 2 loại quy hoạch nêu trên vào 1 quy hoạch. Đồng thời, kiến nghị giao thẩm quyền phê duyệt quy hoạch đô thị và nông thôn cho UBND thành phố phê duyệt để đảm bảo tính phù hợp, chủ động và toàn diện trong việc quản lý, sử dụng và triển khai các kết quả quy hoạch.

Nhằm hoàn thiện dự thảo luật, tránh trùng lặp trong nhiều loại quy hoạch, đại biểu Triệu Thị Ngọc Diễm kiến nghị tích hợp “quy hoạch không gian ngầm” và “quy hoạch chuyên ngành hạ tầng kỹ thuật” đối với thành phố vào quy hoạch chung thành phố mà không phải lập riêng các loại quy hoạch này.

Góp ý thêm về hệ thống đô thị và phân loại đô thị quy định tại Điều 4 dự thảo luật, đại biểu kiến nghị cần rà soát, điều chỉnh, thống nhất định nghĩa hệ thống đô thị tại quy định của Dự thảo Luật này với Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết về phân loại đô thị. Đồng thời, bổ sung thêm điều khoản giao Chính phủ nghiên cứu, hướng dẫn các tiêu chí, quy định cụ thể về giải pháp nâng cấp tiêu chí các xã được sáp nhập vào phường lên các tiêu chí đô thị để đồng bộ về mọi mặt, xứng tầm là đô thị, phát huy đúng tính chất, ý nghĩa của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn trong thực tiễn mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay.

Quan tâm đến vấn đề hệ thống cấp độ quy hoạch, đại biểu Thạch Phước Bình (Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long) cho biết, trong dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất thay đổi theo hướng tinh giản. Trong đó, nhiều loại đô thị không còn yêu cầu lập quy hoạch phân khu mà tích hợp nội dung này vào quy hoạch chung tạo mô hình 2 cấp quy hoạch chung và quy hoạch chi tiết.

Tuy nhiên, từ thực tiễn và tham khảo ý kiến chuyên gia, đại biểu Thạch Phước Bình cho rằng, cần giữ nguyên hệ thống 3 cấp độ là quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết để bảo đảm tính đầy đủ, rõ ràng về quản lý.

“Việc loại bỏ quy hoạch phân khu có thể khiến quy hoạch chung trở nên quá tải, phức tạp và thiếu tính khả thi, đồng thời đặt gánh nặng quá lớn lên cấp xã, phường trong bối cảnh năng lực còn hạn chế”, đại biểu Thạch Phước Bình băn khoăn.

Đại biểu Nguyễn Thị Sửu (Đoàn ĐBQH TP. Huế) đánh giá việc dự thảo luật quy định UBND cấp xã được phê duyệt quy hoạch chung xã là một bước tiến trong phân cấp, tuy nhiên trong dự thảo chưa quy định yêu cầu thẩm định trước khi phê duyệt và thiếu cơ chế giám sát của cấp tỉnh. Điều này dễ dẫn đến xung đột với quy hoạch cấp cao hơn nếu cấp xã phê duyệt mà không có sự tham chiếu.

Vì vậy, nữ đại biểu đề xuất xác định rõ điều kiện phân cấp, gồm bộ máy chuyên môn về quy hoạch, nhân sự có chứng chỉ hành nghề và hạ tầng số hỗ trợ. “Quy hoạch xã phải được thẩm định trước khi phê duyệt bởi cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, đồng thời UBND tỉnh đánh giá năng lực và công nhận tư cách của xã. UBND tỉnh vẫn chịu trách nhiệm pháp lý nếu quy hoạch xã vi phạm cấp cao hơn, nhằm đảm bảo chất lượng và tránh “mạnh ai nấy làm”, mất đồng bộ”, đại biểu Nguyễn Thị Sửu nêu.

Phát biểu giải trình ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu tối đa ý kiến các đại biểu Quốc hội. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra để tổng hợp, nghiên cứu và hoàn thiện dự thảo luật, trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp thứ 10.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn đã chỉnh lý để tăng tính chủ động và trách nhiệm cho UBND các cấp, trong đó có UBND tỉnh sẽ quyết định vấn đề phê duyệt quy hoạch trên cơ sở đáp ứng các điều kiện như quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết của khu vực có quy mô, vai trò, ý nghĩa quan trọng của tỉnh, thành phố về chính trị, văn hóa, lịch sử, an ninh, quốc phòng và thúc đẩy phát triển kinh tế do UBND cấp tỉnh xác định và trên cơ sở là các quy hoạch của cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch chung của thành phố.

Ngoài ra là quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết trong phạm vi địa giới hành chính do xã quản lý. “Khi điều kiện về tổ chức bộ máy, nhân sự, năng lực chuyên môn và điều kiện kỹ thuật của chính quyền địa phương không đáp ứng yêu cầu về công tác thẩm định, phê duyệt thì sẽ chuyển về cho tỉnh để tỉnh triển khai thực hiện”, Bộ trưởng Minh cho hay.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cũng nhấn mạnh, việc lập quy hoạch chi tiết phải bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống quy hoạch đô thị và nông thôn. Nhà nước phê duyệt quy hoạch chi tiết để bảo đảm sự thống nhất, tránh việc tùy tiện thay đổi, không phù hợp với quy hoạch của cấp trên và nhằm bảo vệ lợi ích công cũng như đảm bảo quản lý, kiểm soát và các yêu cầu về môi trường sống, an toàn cho cộng đồng dân cư về không gian công cộng, cây xanh, giao thông, hạ tầng kỹ thuật chung; đồng thời làm cơ sở pháp lý cho các chủ đầu tư thực hiện dự án phù hợp và đúng với quy hoạch chi tiết được duyệt.