Sơn La: Xã Yên Châu từng bước hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới

Là xã miền núi có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, xã Yên Châu (mới) được hình thành trên cơ sở sáp nhập 5 xã và 1 thị trấn lân cận, gồm Yên Châu, Chiềng Đông, Chiềng Sàng, Chiềng Pằn, Chiềng Khoi và Sặp Vạt. Việc mở rộng quy mô diện tích và dân số không chỉ tạo thêm dư địa phát triển mà còn giúp địa phương thuận lợi hơn trong công tác quy hoạch tổng thể, bảo đảm tính đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Cùng với đó, bộ máy hành chính được sắp xếp, tinh gọn, qua đó giảm chi phí quản lý và tạo điều kiện tập trung nguồn lực đầu tư cho hệ thống hạ tầng cơ sở.

Theo kết quả đánh giá năm 2025, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Thường trực Đảng ủy, HĐND và UBND xã, tình hình kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh trên địa bàn cơ bản ổn định và đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị tiếp tục được triển khai đồng bộ, hiệu quả, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Cụ thể, trong năm 2025, xã đã hoàn thành 19/19 chỉ tiêu chủ yếu theo kế hoạch đề ra, trong đó có 8 chỉ tiêu vượt kế hoạch và 11 chỉ tiêu đạt kế hoạch. Các chỉ tiêu vượt kế hoạch gồm: tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt 16 tỷ đồng, vượt kế hoạch 8,87 tỷ đồng; thu ngân sách trên địa bàn đạt 21,382 tỷ đồng, vượt chỉ tiêu 19 tỷ đồng; thành lập mới 8 hợp tác xã, vượt kế hoạch 5 hợp tác xã; tỷ lệ lao động nông thôn được đào tạo, bồi dưỡng; tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội đạt 20,23%, vượt mức kế hoạch 20%; tỷ lệ hộ nghèo; tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý; kết nạp 88 đảng viên mới, vượt chỉ tiêu 82 đồng chí.

Bên cạnh đó, 11 chỉ tiêu chỉ tiêu chủ yếu đạt kế hoạch đề ra, gồm: sản lượng một số cây trồng chủ yếu; tỷ lệ đô thị hóa; giá trị thu hoạch bình quân trong trồng trọt; tỷ lệ trường học đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế; số bác sĩ trên 10.000 dân và số giường bệnh trên 10.000 dân; tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu Gia đình văn hóa; cơ quan, doanh nghiệp, trường học và các bản, tiểu khu đạt tiêu chuẩn an toàn về an ninh, trật tự; tỷ lệ dân số nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh; tỷ lệ che phủ rừng; 100% bí thư chi bộ, trưởng bản, tiểu khu trưởng được tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ và bồi dưỡng lý luận chính trị, cùng với 100% cán bộ, công chức đạt chuẩn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Thực tế cho thấy, hạ tầng kinh tế - xã hội trên địa bàn xã đang từng bước được đầu tư, hoàn thiện. Tỷ lệ đường xã được nhựa hóa, bê tông hóa, bảo đảm ô tô đi lại thuận tiện quanh năm đạt 64,9%. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp được tưới, tiêu nước chủ động đạt 98%, tương ứng 768 ha. Hệ thống điện cơ bản đáp ứng yêu cầu phục vụ sản xuất và sinh hoạt của người dân. Đáng chú ý, tỷ lệ trường học đạt chuẩn cơ sở vật chất đạt 81,25%, với 13/16 trường đạt chuẩn theo quy định.

Cùng với hạ tầng, đời sống vật chất và tinh thần của người dân tiếp tục được cải thiện rõ nét. Tỷ lệ hộ có nhà ở kiên cố và bán kiên cố đạt 99,2%. Thu nhập bình quân đầu người ước đạt 32 triệu đồng/người/năm. Toàn xã hiện có 24 hợp tác xã hoạt động hiệu quả, tuân thủ Luật Hợp tác xã; trong đó nhiều hợp tác xã đã ký kết hợp đồng liên kết sản xuất, tiêu thụ các sản phẩm chủ lực của địa phương. Công tác an sinh xã hội được quan tâm, với tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 90,55%; gần 80% dân số đã có sổ khám sức khỏe điện tử, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Trong lĩnh vực thông tin và truyền thông, xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành. Hiện 100% cán bộ, công chức xã được trang bị máy tính kết nối internet phục vụ công việc; hệ thống phần mềm quản lý văn bản, mô hình “một cửa liên thông” được triển khai đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Phát huy lợi thế về nông nghiệp và chăn nuôi, sau sáp nhập, xã Yên Châu sở hữu vùng sản xuất cây ăn quả có quy mô lớn, với các loại cây chủ lực như xoài, nhãn, mận hậu cùng một số cây đặc sản có giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của địa phương. Tuy nhiên, trong giai đoạn trước, hoạt động sản xuất nông nghiệp của người dân chủ yếu vẫn mang tính nhỏ lẻ, manh mún, phụ thuộc nhiều vào thị trường tự do, thiếu liên kết chuỗi và chưa được ứng dụng rộng rãi các tiến bộ khoa học - kỹ thuật, khiến giá trị sản phẩm chưa được phát huy tương xứng với tiềm năng.

Nhằm khắc phục những hạn chế này, xã Yên Châu đã tập trung đẩy mạnh phát triển sản phẩm OCOP gắn với vùng nguyên liệu tại chỗ. Đến nay, lĩnh vực nông nghiệp của xã đã có 3 sản phẩm đạt OCOP 4 sao và 13 sản phẩm đạt OCOP 3 sao, trong đó phần lớn được chế biến từ nguồn nguyên liệu địa phương. Nhiều sản phẩm đặc trưng như xoài sấy dẻo, mận hậu sấy dẻo, trà hoa đu đủ đực, tỏi đen, thịt trâu gác bếp, chè shan tuyết… từng bước khẳng định thương hiệu, tạo dấu ấn riêng và được thị trường trong và ngoài tỉnh đón nhận tích cực.

Thực tiễn cho thấy, phát triển sản phẩm OCOP đã trở thành động lực quan trọng, góp phần giúp xã Yên Châu thực hiện hiệu quả các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Thông qua việc nâng cao giá trị nông sản và mở rộng hoạt động chế biến, thu nhập của người dân tại nhiều bản được cải thiện rõ rệt. Các hợp tác xã ngày càng hoạt động hiệu quả hơn, tăng cường liên kết với nông dân, hình thành các chuỗi giá trị sản xuất, tiêu thụ ổn định và bền vững.

Khi đời sống và thu nhập được nâng lên, người dân chủ động, tích cực tham gia vào các phong trào xây dựng nông thôn mới. Nhiều hộ tự nguyện đóng góp công sức, kinh phí để làm đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương, tu sửa nhà văn hóa, trường học. Đồng thời, việc chuyển đổi đất sản xuất sang trồng cây ăn quả lâu năm không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn từng bước hạn chế nương rẫy, góp phần hình thành cảnh quan nông thôn xanh, sạch, đẹp, hướng tới phát triển bền vững.

Theo Phó Chủ tịch xã Yên Châu Nguyễn Văn Hưởng cho biết qua thực tiễn triển khai Chương trình, xã đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Trong đó cần có sự tập trung chỉ đạo cụ thể, liên tục, đồng bộ và huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới các cấp cần phải xây dựng chương trình và quy chế làm việc, phải phân công mỗi cá nhân, tập thể chịu trách nhiệm một nội dung công việc và địa bàn cụ thể.

Đặc biệt, phải phát huy được vai trò người đứng đầu cấp ủy. Công tác tuyên truyền phải thật sự đi vào chiều sâu và rộng khắp, tạo niềm tin cao để phát huy được vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư, nhất là trong việc huy động nguồn lực từ nhân dân. Phải coi trọng công tác xây dựng và đào tạo đội ngũ cán bộ nòng cốt ở các cấp, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở.

Phát huy tính tự lực, tự cường của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong phát động, tham gia hưởng ứng các Phong trào xây dựng nông thôn mới ở cơ sở. Mọi việc làm phải dựa trên nguyện vọng chính đáng của nhân dân, phát huy tốt nhất vai trò của cộng đồng, quán triệt sâu sắc nguyên tắc: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng”, tránh tư tưởng nóng vội chạy thành tích.

Ban Chỉ đạo các cấp phải thường xuyên kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ đã giao đối với từng thành viên và các ngành, các tổ chức liên quan. Tăng cường công tác phối hợp giữa Ban Chỉ đạo với các ngành, các cấp trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ. Phát huy tiềm năng, lợi thể sẵn có của địa phương để đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nhất là thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới.

Đến nay, diện mạo nông thôn ở xã Yên Châu đã đổi thay từng ngày. Đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa; khu dân cư được chỉnh trang; đời sống văn hóa, tinh thần của người dân được nâng lên. Với hướng đi đúng và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, xã Yên Châu đang nỗ lực từng ngày, xây dựng xã đạt chuẩn nông thôn mới.