Quảng Ninh nghiên cứu khôi phục sông, mương bị lấp

Các giải pháp khắc phục tình trạng ngập úng đô thị

Ngày 9/7, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh Quảng Ninh khóa XV, các đại biểu chất vấn lãnh đạo 2 sở, ngành.

Nhóm nội dung về quy hoạch xây dựng, quản lý phát triển đô thị, giải pháp khắc phục ngập úng, nâng cao chất lượng quy hoạch và tăng cường kết nối giữa đô thị với nông thôn thu hút nhiều ý kiến chất vấn.

Đại biểu Trần Thanh Tùng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp lý Hội Luật gia tỉnh, đề nghị làm rõ kết quả rà soát các điểm ngập úng; giải pháp cấp bách trước mùa mưa bão năm 2026; đồng thời yêu cầu xác định nguyên nhân, trách nhiệm đối với tình trạng ngập trên Quốc lộ 18 qua các phường Quang Hanh, Cẩm Phả, Cửa Ông và tại phường Cao Xanh khi triều cường dâng, kể cả không có mưa; phương án xử lý dứt điểm và lộ trình thực hiện.

Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Xây dựng Đỗ Xuân Điệp cho biết, Sở đã thành lập tổ công tác phối hợp với các địa phương kiểm tra, đánh giá hiện trạng hệ thống thoát nước đô thị.

Qua rà soát, toàn tỉnh có 131 điểm có nguy cơ ngập úng cần ưu tiên theo dõi, xử lý, trong đó 10 địa phương không ghi nhận điểm ngập. Sở đã hướng dẫn, đôn đốc các địa phương rà soát, phân loại nguyên nhân, xây dựng phương án xử lý; khẩn trương nạo vét cống, rãnh, khơi thông dòng chảy, thu gom rác thải, bảo đảm khả năng tiêu thoát nước. Tại các khu vực ngập sâu, nguy hiểm, các địa phương phải bố trí đầy đủ biển cảnh báo, rào chắn để bảo đảm an toàn cho người dân trong mùa mưa bão.

Đối với các điểm ngập trên Quốc lộ 18, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, nguyên nhân chủ yếu là hệ thống thoát nước bị bồi lắng, tắc nghẽn do đất đá từ sườn đồi, bãi thải mỏ, rác thải và các công trình hạ tầng kỹ thuật ngầm cản trở dòng chảy. Nhiều khu vực chưa có hạ lưu thoát nước hoặc hệ thống cống, mương được đầu tư từ nhiều năm trước không còn đáp ứng yêu cầu tiêu thoát nước trong điều kiện mưa lớn cực đoan và biến đổi khí hậu.

Về trách nhiệm, UBND các địa phương chịu trách nhiệm lựa chọn, ưu tiên các dự án chống ngập; quản lý đầu tư xây dựng, trật tự xây dựng, vận hành và duy tu hệ thống thoát nước. Các đơn vị quản lý hạ tầng kỹ thuật phải rà soát, điều chỉnh các công trình ngầm ảnh hưởng đến dòng chảy; ngành Than và các chủ đầu tư dự án trên sườn đồi phải kiểm soát đất đá, hoàn thiện các công trình chống xói lở, hạn chế bồi lắng hệ thống thoát nước.

Làm rõ thêm trách nhiệm của địa phương, Chủ tịch UBND phường Quang Hanh Nguyễn Tiến Phong cho biết, điểm ngập tại khu vực ngã ba Lầm Xương đã được cải tạo, nâng cấp hệ thống thoát nước và qua kiểm tra sau trận mưa lớn ngày 19/5 không còn xảy ra ngập kéo dài như trước.

Tuy nhiên, khu vực Km6 vẫn tiềm ẩn nguy cơ ngập do địa hình dốc, lượng nước lớn dồn về Quốc lộ 18, cuốn theo đất đá, cây cối và rác thải gây tắc hệ thống thoát nước. Địa phương đang phối hợp với các cơ quan chuyên môn đánh giá tổng thể lưu vực thoát nước để xây dựng phương án đầu tư hệ thống đồng bộ, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị.

Nghiên cứu khôi phục sông, mương bị lấp để tăng khả năng tiêu thoát nước

Làm rõ thêm những vấn đề đại biểu và cử tri quan tâm, đồng chí Vũ Văn Diện, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cho biết, Quảng Ninh triển khai đồng thời quy hoạch tỉnh và Quy hoạch chung đô thị nhằm bảo đảm tính kế thừa, tích hợp các mục tiêu phát triển, đồng thời đẩy mạnh số hóa, chuyển đổi số trong công tác quy hoạch.

Về tăng cường kết nối giữa đô thị và nông thôn, tỉnh sẽ triển khai nhiều dự án giao thông trọng điểm như tuyến đường từ cao tốc, sân bay Vân Đồn đến cầu Bắc Luân; các tuyến kết nối khu vực miền núi với cao tốc và Quốc lộ 18; đồng thời nghiên cứu hình thành tuyến giao thông kết nối trực tiếp với đường Vành đai 5, góp phần tăng cường liên kết Quảng Ninh với Vùng Thủ đô và các tỉnh phía Bắc.

Đối với tình trạng ngập úng đô thị, đồng chí Vũ Văn Diện cho biết, ngập lụt do triều cường kết hợp mưa lớn không phải là vấn đề mới nhưng đang xuất hiện với tần suất ngày càng dày hơn.

UBND tỉnh đã giao Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu tổng thể, khôi phục các dòng sông, tuyến mương bị lấp trong quá trình lấn biển nhằm nâng cao khả năng tiêu thoát nước tự nhiên; đồng thời chỉ đạo các xã, phường quản lý chặt quy hoạch, kiểm soát việc chuyển mục đích sử dụng đất, không để hình thành các khu dân cư mới khi chưa đồng bộ với hệ thống thoát nước.

Kết luận nội dung chất vấn, đồng chí Trịnh Thị Minh Thanh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh nhấn mạnh, hiệu quả công tác quy hoạch phải được thể hiện bằng năng lực quản lý phát triển đô thị, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng tiêu thoát nước và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đồng chí ghi nhận những kết quả bước đầu trong lập Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh, đồng thời chỉ rõ các tồn tại như tỷ lệ phủ kín quy hoạch chi tiết còn thấp; hệ thống thoát nước đầu tư thiếu đồng bộ; việc tính toán cao độ nền, tiêu thoát nước, thích ứng với biến đổi khí hậu trong một số đồ án còn hạn chế; công tác quản lý hành lang thoát nước, duy tu, nạo vét hệ thống cống, mương chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Chủ tịch HĐND tỉnh yêu cầu UBND tỉnh khẩn trương ban hành và triển khai Kế hoạch thực hiện Quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh; rà soát toàn diện hệ thống quy hoạch; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI, GIS, mô hình đô thị số (Digital Twin) và công khai đầy đủ thông tin quy hoạch để người dân giám sát.

Đối với công tác phòng, chống ngập úng, UBND tỉnh được yêu cầu sớm hoàn thành các nhiệm vụ còn lại theo Nghị quyết số 333/NQ-HĐND; rà soát, đánh giá tổng thể năng lực hệ thống tiêu thoát nước; xây dựng kế hoạch xử lý 131 điểm ngập úng trên địa bàn; ưu tiên đầu tư các dự án hạ tầng thoát nước trọng điểm, tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quan trắc, dự báo và điều hành hệ thống tiêu thoát nước.