Những “bông hoa tiêu biểu” của TAND hai cấp tỉnh Cà Mau

Đối với mỗi Thẩm phán, công việc không chỉ đơn thuần là xét xử mà còn đòi hỏi sự am hiểu pháp luật sâu sắc, khả năng phân tích, đánh giá chứng cứ khách quan và đặc biệt là bản lĩnh vững vàng trước những tình huống phức tạp.

Tại TAND hai cấp tỉnh Cà Mau, nhiều nữ Thẩm phán đã và đang đảm nhận giải quyết các loại án khó, án phức tạp như tranh chấp dân sự, kinh doanh thương mại, hôn nhân gia đình hay các vụ án hình sự nghiêm trọng. Bằng tinh thần trách nhiệm cao, họ luôn nghiên cứu kỹ hồ sơ, thận trọng trong từng quyết định, bảo đảm mỗi bản án được ban hành đều đúng pháp luật, thấu tình đạt lý.

Góp phần hạn chế tối đa án hủy sửa

Được bổ nhiệm Thẩm phán lần đầu vào ngày 29/4/2023, Thẩm phán Nguyễn Thị Kim Ngân, TAND khu vực 4 – Cà Mau không chỉ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao mà còn là một trong những Thẩm phán có nhiều thành tích tiêu biểu được đồng nghiệp và lãnh đạo đơn vị đánh giá cao.

Theo Thẩm phán Nguyễn Thị Kim Ngân, trong những năm gần đây, cùng với yêu cầu đẩy mạnh cải cách tư pháp, chất lượng xét xử của Tòa án được đặt ra ngày càng cao, trong đó việc hạn chế đến mức thấp nhất các bản án, quyết định bị hủy, sửa là nhiệm vụ trọng tâm.

“Thực tiễn cho thấy, án bị hủy, sửa không chỉ làm kéo dài thời gian giải quyết vụ án, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự mà còn tác động đến uy tín của Tòa án và niềm tin của Nhân dân. Do đó, việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng xét xử, có ý nghĩa hết sức quan trọng”, Thẩm phán Nguyễn Thị Kim Ngân nhận định.

Bản thân Thẩm phán Nguyễn Thị Kim Ngân đã không ngừng nghiên cứu, học và luôn chú trọng một số giải pháp, trước hết, ngay từ khi thụ lý cần phải xác định chính xác quan hệ pháp luật tranh chấp, tư cách tố tụng của các đương sự, không bỏ sót người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đồng thời chú trọng nâng cao kỹ năng thu thập, đánh giá và sử dụng chứng cứ. Cần phải chủ động xác minh, thu thập chứng cứ theo đúng đúng quy định của pháp luật (tố tụng). Việc đánh giá chứng cứ phải bảo đảm khách quan, toàn diện, đầy đủ, tránh đánh giá phiến diện hoặc suy diễn chủ quan.

Bên cạnh đó là nâng cao chất lượng tranh tụng và kỹ năng điều khiển phiên tòa của Thẩm phán là yếu tố quan trọng bảo đảm tính đúng đắn của phán quyết. Ngoài ra, việc áp dụng pháp luật thống nhất, đúng đắn là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình giải quyết án.

Thẩm phán cần thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật mới, nghị quyết hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, các án lệ đã được công bố và kết quả giải đáp nghiệp vụ của Tòa án cấp trên. Đồng thời, cần tăng cường trao đổi, rút kinh nghiệm đối với các bản án bị hủy, sửa để kịp thời nhận diện nguyên nhân sai sót, qua đó nâng cao chất lượng xét xử chung của đơn vị.

Đẩy nhanh tiến độ và nâng cao chất lượng giải quyết án

Là một trong những nữ Thẩm phán có tỷ lệ giải quyết án cao nhất của đơn vị (năm 2025 tỷ lệ giải án đạt 99%, không có án bị hủy, sửa), Thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Tâm, TAND khu vực 7- Cà Mau đã chủ động xây dựng kế hoạch làm việc khoa học và đề ra các giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải quyết án và nâng cao chất lượng giải quyết án dân sự cho bản thân ngay từ đầu năm.

Theo đó, sau khi được phân công giải quyết đơn, ngay từ giai đoạn xử lý đơn khởi kiện, Thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Tâm đã tập trung xác định chính xác các vấn đề cần quan tâm, như: Hình thức đơn khởi kiện, nội dung khởi kiện, quan hệ tranh chấp, thẩm quyền giải quyết, thời hiệu khởi kiện, quyền khởi kiện, điều kiện khởi kiện, sự việc chưa được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật.

Từ đó, lập kế hoạch, trình tự thu thập chứng cứ cho từng loại án ở từng giai đoạn tố tụng phù hợp với thời hạn tố tụng của vụ án và có định hướng đúng đắn cho từng vụ án cụ thể để việc thu thập tài liệu, chứng cứ, xây dựng hồ sơ được nhanh chóng, toàn diện và chính xác.

Thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Tâm luôn vận dụng kỹ năng mềm một cách linh hoạt trong xây dựng hồ sơ vụ án, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng hồ sơ vụ án, không máy móc rập khuôn mà thực hiện việc rút gọn một cách tối đa thời hạn chuẩn bị xét xử nhưng đảm bảo đúng tố tụng; không để thụ động, vụ án nào cũng để gần hết thời hạn chuẩn bị xét xử mới làm, mới lập phương án giải quyết án.

Quá trình giải quyết vụ án, Thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Tâm luôn xây dựng hệ thống quản lý, theo dõi án, bám sát thời hạn chuẩn bị xét xử, tiến độ giải quyết từng loại án; cập nhật phần mềm theo dõi giải quyết án và hệ thống quản lý văn bản, giúp Thẩm phán nhanh chóng nhận được những thông tin một cách nhanh và chính xác nhất.

Bên cạnh đó là việc luôn bám sát hồ sơ, vận dụng những văn bản pháp luật có liên quan để phát hiện những thiếu sót, những mâu thuẫn để kịp thời làm rõ nguyên nhân, giải quyết triệt để các mâu thuẫn,...

“Rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng giải quyết án là rất cần thiết để nâng cao tỷ lệ giải quyết án trong điều kiện số lượng án ngày càng nhiều mà thiếu nhân lực như hiện nay, để có nhiều thời gian tập trung cho việc giải quyết các vụ án phức tạp, góp phần giảm các vụ án tồn đọng kéo dài, hạn chế tỷ lệ án bị hủy, sửa tại đơn vị.

Đồng thời tạo ra một dấu ấn quan trọng trong công cuộc cải cách tư pháp, hướng đến nâng cao việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức có liên quan, đồng thời bảo vệ lợi ích Nhà nước, tạo tiền đề vững chắc cho việc hoàn thành tốt nhiệm vụ của đơn vị TAND khu vực 7 – Cà Mau”, Thẩm phán Nguyễn Thị Thanh Tâm nhấn mạnh.

Nghiên cứu kỹ lưỡng, thận trọng từng hồ sơ vụ án

Với kinh nghiệm 15 năm công tác trong hệ thống Tòa án và 5 năm trong vai trò Thẩm phán, Thẩm phán Lê Thị Hồng Hà, TAND khu vực 3 – Cà Mau đã chứng tỏ được năng lực, phẩm chất của người Thẩm phán TAND bằng những kết quả đạt được trong công tác.

Bản thân Thẩm phán Lê Thị Hồng Hà luôn ý thức rõ việc nâng cao chất lượng, hiệu quả xét xử là yêu cầu tất yếu của hoạt động xét xử trong tình hình mới. Ngay sau khi được phân công án, chị luôn chủ động kiểm tra lại thẩm quyền giải quyết vụ việc của Tòa án, điều kiện khởi kiện, quyền khởi kiện và yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện nhằm xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp và người tham gia tố tụng trước khi ban hành thông báo về việc thụ lý vụ án.

Việc này góp phần hạn chế tình trạng án bị cấp trên hủy, sửa do xác định sai quan hệ pháp luật tranh chấp, giải quyết không đúng yêu cầu của đương sự hoặc đưa thiếu người tham gia tố tụng trong vụ án.

Trong mỗi vụ án, chị luôn chủ động nghiên cứu kỹ lưỡng, thận trọng từng hồ sơ vụ án; đặt mình vào vị trí của đương sự nhằm nhận diện đúng nguyên nhân sâu xa của tranh chấp cũng như hiểu được mong muốn, bức xúc, khó khăn thực tế của họ.

Qua đó, giúp việc thu thập và đánh giá chứng cứ khách quan hơn, toàn diện hơn, quyết định đưa ra được sát với thực tế đời sống hơn. Đồng thời, kiểm tra kỹ lưỡng việc cấp, tống đạt văn bản tố tụng trước khi tiến hành các hoạt động tố tụng như công khai chứng cứ, hòa giải, xét xử.

“Tại phiên tòa, tiếp thu, phân tích và phản hồi đầy đủ nhất ý kiến tranh luận của các đương sự nhằm hạn chế tối đa tình trạng bản án mang tính áp đặt, không thuyết phục. Chọn lọc từ ngữ kỹ lưỡng cho bản án, đảm bảo từ ngữ được sử dụng là từ ngữ dễ hiểu nhất, không sử dụng từ ngữ đa nghĩa hoặc không rõ nghĩa;

Bản thân tôi tự rà soát, kiểm tra bản án nhiều lần trước khi ban hành nhằm hạn chế tối đa việc sửa chữa, bổ sung hoặc giải thích bản án; thường xuyên tham khảo án lệ; tự rút kinh nghiệm từ các bản án bị hủy, sửa của bản thân và đồng nghiệp nhằm tránh lập lại những sai sót tương tự”, Thẩm phán Lê Thị Hồng Hà chia sẻ.

Theo Thẩm phán Lê Thị Hồng Hà, để nâng cao hiệu quả xét xử, đặc biệt là đối với các vụ án phức tạp thì ngoài nghiên cứu, tìm hiểu kỹ vụ việc của bản thân, một điều quan trọng là cần phải chủ động trao đổi kinh nghiệm xét xử, kỹ năng giải quyết các vụ án phức tạp, khó khăn hoặc vướng mắc trong thực tiễn với đồng nghiệp. Lắng nghe ý kiến, góp ý xây dựng từ đồng nghiệp giúp bản thân hạn chế được những sai sót trong xét xử, góp phần nâng cao chất lượng xét xử.

Đồng thời, chủ động báo cáo, xin ý kiến lãnh đạo đơn vị và cấp trên đối với những vụ án phức tạp, dư luận xã hội quan tâm hoặc có nhiều quan điểm khác nhau. Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, định hướng về nghiệp vụ của lãnh đạo và cấp trên. Qua đó giúp bản thân học hỏi thêm được kinh nghiệm, nâng cao nhận thức và kỹ năng giải quyết án.