Nghị quyết số 66-NQ/TW – Dấu mốc chiến lược tái cấu trúc nền tảng thể chế, tạo động lực phát triển quốc gia

Đây là dấu mốc đặc biệt quan trọng, khẳng định chủ trương lớn của Đảng về tiếp tục hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tạo đột phá chiến lược trong cải cách thể chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.

Hoàn thiện thể chế – Đột phá chiến lược, tạo nền tảng phát triển bền vững

Nghị quyết số 66-NQ/TW, Bộ Chính trị ban hành ngày 30/4/2025 (Nghị quyết 66) đã khẳng định việc xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển.

Bộ Chính trị chỉ rõ, thời gian qua, công tác xây dựng pháp luật đạt nhiều kết quả nhưng vẫn còn những hạn chế, bất cập: Một số chủ trương của Đảng chậm được thể chế hóa; chất lượng pháp luật ở một số lĩnh vực chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn; còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, tạo rào cản cho đổi mới sáng tạo và thu hút đầu tư.

Việc phân cấp, phân quyền chưa đủ mạnh; thủ tục hành chính rườm rà; cơ chế phản ứng chính sách chưa kịp thời; công tác tổ chức thực thi pháp luật vẫn là khâu yếu, chưa tạo được môi trường pháp lý minh bạch, thuận lợi cho phát triển kinh tế – xã hội và hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh toàn cầu đang chuyển dịch mạnh mẽ sang nền kinh tế tri thức, chuyển đổi số và kinh tế xanh, nếu không có bước đột phá về thể chế, đất nước khó có thể tận dụng cơ hội để bứt phá, đạt mục tiêu phát triển nhanh và bền vững. Vì vậy, Nghị quyết 66 yêu cầu đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; bảo đảm pháp luật phải thực sự là công cụ kiến tạo phát triển, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Một nội dung quan trọng được Nghị quyết nhấn mạnh là bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng trong xây dựng và thi hành pháp luật. Đồng thời, tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, ngăn chặn mọi biểu hiện lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, trục lợi chính sách.

Điểm mới nổi bật của Nghị quyết 66 là khẳng định: Đầu tư cho công tác xây dựng chính sách, pháp luật chính là đầu tư cho phát triển. Theo đó, Nhà nước sẽ ưu tiên bố trí nguồn lực, đẩy mạnh chuyển đổi số trong xây dựng pháp luật; có chính sách vượt trội để thu hút đội ngũ chuyên gia, cán bộ pháp chế chất lượng cao, bảo đảm tính chuyên nghiệp, hiện đại trong công tác lập pháp.

Song song với xây dựng pháp luật, Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, xây dựng văn hóa thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trong toàn xã hội, gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật như một thể thống nhất.

Ngay sau khi ban hành Nghị quyết 66, ngày 1/5, Bộ Chính trị đã ban hành Quyết định số 288-NQ/TW thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật do Tổng Bí thư Tô Lâm làm Trưởng ban. Điều này thể hiện quyết tâm chính trị rất lớn của Đảng trong việc triển khai nhanh chóng, đồng bộ, hiệu quả Nghị quyết vào đời sống.

Mục tiêu chiến lược đưa pháp luật trở thành nền tảng quản trị quốc gia hiện đại, Nghị quyết 66 đặt ra các mục tiêu cụ thể: Đến năm 2025: cơ bản tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong hệ thống pháp luật; hoàn thiện khung pháp lý để phát huy các động lực tăng trưởng mới.

Đến năm 2030: xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, có cơ chế thực thi nghiêm minh.

Tầm nhìn đến năm 2045: Việt Nam có hệ thống pháp luật hiện đại, chất lượng cao, tiệm cận chuẩn mực quốc tế; pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi chủ thể; bộ máy nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, hướng tới mục tiêu xây dựng nước Việt Nam phát triển, có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Chiến lược tái cấu trúc thể chế để phát triển quốc gia

Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Nghị quyết 66 không chỉ là định hướng lập pháp mà là bản thiết kế chiến lược tái cấu trúc nền tảng thể chế quốc gia. Một hệ thống pháp luật minh bạch, ổn định, tiên liệu được sẽ tạo lợi thế cạnh tranh đặc biệt, là “bệ phóng” cho nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững.

Trước đó, Tổng Bí thư Tô Lâm nhiều lần khẳng định 3 điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là thể chế, hạ tầng và nguồn nhân lực – trong đó thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn”. Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng nhấn mạnh: “Thể chế là nguồn lực, động lực phát triển; đầu tư cho thể chế là đầu tư cho sự phát triển”.

TS. Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương khẳng định: Đột phá về thể chế là đột phá của mọi đột phá. Với quyết tâm của Đảng, Chính phủ và áp lực từ thực tiễn, Việt Nam đang có cơ hội chưa từng có để cải cách thể chế, mở đường, khơi thông nguồn lực phát triển đất nước.

Nghị quyết 66-NQ/TW là minh chứng cho tầm nhìn chiến lược, khát vọng phát triển hùng cường của đất nước. Khi pháp luật trở thành nền tảng kiến tạo cho đổi mới, sáng tạo, đất nước sẽ có bước chuyển mình mạnh mẽ, vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, văn minh.

Ta có thể thấy rằng, Nghị quyết 66-NQ/TW là văn kiện chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành Tư pháp nói riêng và các ngành nói chung. Đây không chỉ là định hướng cải cách kỹ thuật lập pháp đơn thuần mà là sự khẳng định quyết tâm chính trị của Đảng ta trong việc nâng tầm pháp luật trở thành động lực trung tâm, là ‘đột phá của đột phá’ để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, giữ vững chủ quyền quốc gia.