Mỗi ngư dân sẽ là một tuyên truyền viên

Nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), sáng 20/3, Báo Công lý phối hợp với Hải đội 33, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3, TAND TPHCM, Tòa án Quân sự Quân khu 7 và đặc khu Côn Đảo tổ chức chương trình tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU thông qua hình thức phiên tòa giả định.

Chương trình thu hút sự tham dự của đông đảo cán bộ, chiến sĩ, ngư dân và nhân dân trên địa bàn.

Tham dự chương trình có ông Trần Đức Vinh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo công tác thông tin tuyên truyền Tòa án nhân dân, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Báo Công lý; ông Bùi Thái Hùng - Phó Chánh án TAND TP.HCM; Thượng tá Nguyễn Hồng Phong - Phó Chánh án Tòa án Quân sự Quân khu 7; Thượng tá Vũ Thái Anh - Phó Trưởng Phòng Pháp luật, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3; ông Nguyễn Văn Mạnh - Đảng uỷ viên, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Côn Đảo; Trung tá Đào Nhật Thịnh - Hải đội trưởng Hải đội 33, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3; Thiếu tá Bùi Văn Hải - Chính trị viên Hải đội 33, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3...

Mỗi ngư dân là một tuyên truyền viên

Phát biểu tại chương trình, ông Trần Đức Vinh, Tổng Biên tập Báo Công lý cho biết, hơn 8 năm qua, ngành thủy sản Việt Nam gặp nhiều khó khăn khi bị Ủy ban Châu Âu (EC) áp dụng “thẻ vàng” do các vi phạm trong khai thác không tuân thủ quy định của pháp luật Việt Nam và quốc tế. Việc bị cảnh báo “thẻ vàng” không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của ngư dân mà còn tác động tiêu cực đến uy tín của ngành thủy sản và hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, giải pháp quyết liệt nhằm tháo gỡ cảnh báo này. Tuy nhiên, đến nay “thẻ vàng” vẫn chưa được gỡ bỏ.

Dù chính quyền các cấp, các ngành đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp, ý thức của phần lớn ngư dân đã có chuyển biến tích cực, song vẫn còn một bộ phận nhỏ chưa chấp hành nghiêm các quy định, chưa thực hiện đúng chỉ đạo của cơ quan chức năng, gây khó khăn cho quá trình khắc phục.

Theo Tổng Biên tập Báo Công lý, quá trình làm việc của đoàn thanh tra của EC tại Việt Nam đã chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế trong việc thực thi các quy định. Một trong những nguyên nhân chính là nhận thức của một bộ phận ngư dân còn chưa đầy đủ, chưa đúng.

Trước thực tế đó, thực hiện Chỉ thị 32 của Ban Bí thư, các chỉ đạo của Chính phủ, đặc biệt là Nghị quyết 04 của Hội đồng Thẩm phán TANDTC, Báo Công lý chủ trì với các đơn vị và chính quyền địa phương tổ chức phiên tòa giả định tuyên truyền pháp luật về chống khai thác IUU.

Tổng Biên tập Báo Công lý khẳng định, các phiên tòa giả định đã mang lại hiệu quả tích cực trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng, chống khai thác IUU, góp phần nâng cao nhận thức không chỉ của ngư dân mà còn của một bộ phận cán bộ cơ sở.

Tại phiên tòa giả định, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án hình sự đối với bị cáo Nguyễn Văn Dũng, một chủ tàu cá hành nghề khai thác thủy sản.

Theo nội dung cáo trạng được công bố công khai tại phiên tòa, Nguyễn Văn Dũng đã tổ chức cho 6 ngư dân đi trên hai tàu cá sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép, không thực hiện thủ tục xuất cảnh theo quy định.

Không dừng lại ở đó, để né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng, bị cáo còn trực tiếp tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá và gửi cho người khác giữ hộ nhằm che giấu hành vi vi phạm.

Hành vi này bị xác định không chỉ vi phạm nghiêm trọng quy định về chống khai thác IUU mà còn cấu thành các tội danh như “Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép” và “Gây rối loạn hoạt động của phương tiện điện tử”.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Văn Dũng đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội, khai nhận nguyên nhân do ham lợi nhuận và hoàn cảnh kinh tế khó khăn nên bất chấp quy định pháp luật.

Tuy nhiên, hậu quả phải gánh chịu là rất lớn khi tàu cá bị lực lượng nước ngoài bắt giữ, tịch thu toàn bộ tài sản, bản thân bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức án nghiêm khắc.

Việc tái hiện đầy đủ diễn biến phiên tòa với các phần xét hỏi, tranh luận và tuyên án đã giúp bà con ngư dân tham dự hiểu rõ hơn quy trình tố tụng cũng như những hệ lụy pháp lý từ hành vi vi phạm.

Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, không vì lợi ích trước mắt mà đánh đổi tương lai, chung tay cùng cả nước chống khai thác IUU và phát triển ngành thủy sản bền vững.

Chung tay gỡ “thẻ vàng” IUU

Tham dự chương trình, nhiều ngư dân tại Côn Đảo có cơ hội hiểu sâu kiến thức, quy định liên quan đến việc hành nghề trên biển.

Chị Nguyễn Thị Kiều cho biết, trước đây chị làm nghề đánh bắt cá. Cuộc sống mưu sinh còn nhiều khó khăn nên việc tiếp cận thông tin pháp luật đôi khi chưa đầy đủ.

Sau khi tham dự phiên tòa, chị bày tỏ: “Đây là lần đầu tiên tôi trực tiếp theo dõi một phiên xét xử nên cảm thấy rất ấn tượng. Việc tuyên truyền pháp luật thông qua phiên tòa thực tế như vậy rất thiết thực, giúp người dân hiểu rõ hơn về các hành vi vi phạm, từ đó biết cách phòng tránh. Trước giờ cũng có nghe nói về pháp luật, nhưng chưa hiểu rõ, nay được xem tận mắt, tôi thấy rất dễ hiểu và gần gũi”.

Cùng tham dự phiên tòa, chị Lê Thị Hoài Thanh cho biết, chồng chị làm nghề đánh bắt cá khoảng 20 năm qua, gia đình luôn cố gắng chấp hành tốt các quy định của pháp luật về đánh bắt thủy, hải sản.

Theo dõi phiên tòa giả định do Báo Công lý và các đơn vị tổ chức, chị cho rằng hình thức tuyên truyền này rất gần gũi và dễ tiếp nhận, chị chia sẻ rằng, khi trực tiếp chứng kiến diễn biến phiên tòa, chị cảm nhận rõ tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời cũng thấy được hậu quả của những hành vi vi phạm. Điều này khiến chị tự nhắc nhở bản thân và gia đình phải luôn sống, làm việc đúng quy định.

Cũng theo chị Thanh, những hoạt động như vậy nên được tổ chức thường xuyên hơn để người dân, đặc biệt là những người lao động có hoàn cảnh khó khăn, có cơ hội tiếp cận pháp luật một cách trực quan, sinh động, từ đó nâng cao ý thức chấp hành trong cộng đồng.

Chính vì vậy, việc được tiếp cận những kiến thức pháp luật cụ thể như tại phiên tòa khiến chị cảm thấy yên tâm hơn, có thêm hiểu biết để tránh những sai phạm không đáng có trong cuộc sống.

Tại buổi tọa đàm, nhiều ý kiến của ngư dân đã phản ánh rõ những khó khăn thực tế trong quá trình bám biển, nhất là liên quan đến thủ tục pháp lý và chi phí hoạt động.

Sau khi nghe ý kiến của cư dân, Thượng tá Vũ Thái Anh - Phó trưởng phòng Pháp luật, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đã giải đáp một số thắc mắc, đồng thời ghi nhận đề xuất hỗ trợ kỹ thuật trên biển cho ngư dân.

Thượng tá Vũ Thái Anh cho biết, các cơ quan chức năng đang nghiên cứu cơ chế phối hợp phù hợp.

Đại diện chính quyền địa phương, ông Nguyễn Văn Mạnh - Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND đặc khu Côn Đảo khẳng định, việc tuân thủ quy định IUU là trách nhiệm chung nhằm bảo vệ uy tín ngành thủy sản, đồng thời kêu gọi ngư dân trở thành lực lượng tuyên truyền tích cực, cam kết đồng hành, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn về thủ tục.

Có thể thấy, buổi tọa đàm không chỉ giải đáp nhiều vướng mắc mà còn góp phần nâng cao nhận thức, hướng tới mục tiêu khai thác thủy sản bền vững và sớm gỡ “thẻ vàng” của EC.

Một điểm nhấn của chương trình là lễ ký cam kết không vi phạm quy định IUU của các chủ tàu cá, thuyền trưởng và ngư dân. Hoạt động này thể hiện quyết tâm của bà con trong việc chấp hành pháp luật, chung tay cùng cả nước phát triển ngành thủy sản bền vững và hướng tới mục tiêu sớm gỡ bỏ “thẻ vàng”.

Bên cạnh đó, ban tổ chức đã trao tặng cờ Tổ quốc và nhiều phần quà ý nghĩa cho các gia đình chính sách, gia đình ngư dân có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, góp phần động viên tinh thần bà con yên tâm vươn khơi, bám biển.

Thông qua chương trình, ban tổ chức kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng, đặc biệt là đối với ngư dân lực lượng trực tiếp tham gia khai thác và bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.

Một số hình ảnh khác tại chương trình: