Miền Nam tính đặt ‘siêu pin’ 200 MW tại các điểm nghẽn lưới điện

Nhu cầu sử dụng điện lớn trong khi các nguồn điện gió, điện mặt trời có tính biến động đang đặt ra yêu cầu tăng khả năng điều tiết cho lưới điện miền Nam. Một trong những giải pháp được tính đến là bố trí các hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin ngay tại những khu vực có nguy cơ trở thành “điểm nghẽn” của lưới điện.

Theo kế hoạch, Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) được giao triển khai hệ thống BESS với tổng công suất 200 MW, dung lượng lưu trữ tối thiểu 2 giờ. Nguồn vốn do EVNSPC chủ động thu xếp.

BESS có khả năng tích trữ điện khi nguồn cung dư thừa và phát trở lại hệ thống khi nhu cầu tăng cao. Với khả năng phản ứng nhanh, hệ thống có thể hỗ trợ giảm công suất đỉnh, hạn chế quá tải cục bộ, ổn định lưới điện và tăng khả năng hấp thụ nguồn năng lượng tái tạo.

Hai phương án đặt “siêu pin”

Để thực hiện mục tiêu trên, EVNSPC tính toán hai phương án triển khai.

Phương án thứ nhất, lắp đặt phân tán các cụm BESS quy mô khoảng 10 MW/2 giờ tại các trạm biến áp 110/22 kV hiện hữu. Cách làm này hướng tới xử lý các đợt quá tải ngắn hạn tại một số khu vực như Nam Phú Quốc, Thạnh Hóa, Thủ Thừa, Cần Đước và Hồng Dân.

Phương án thứ hai, xây dựng các cụm BESS tập trung quy mô khoảng 50 MW/2 giờ tại những khu vực có nguy cơ nghẽn lưới trên diện rộng hoặc tập trung tỷ trọng lớn nguồn năng lượng tái tạo. Một số địa điểm tiềm năng được tính toán gồm Thạnh Hóa, Thủ Thừa và Bình Đại.

Việc lựa chọn vị trí, quy mô cụ thể sẽ căn cứ kết quả tính toán tối ưu tổng thể của EVN và đơn vị vận hành hệ thống điện.

Ước tính cần khoảng 2.574 tỷ đồng

Không chỉ liên quan đến công nghệ, triển khai BESS còn đặt ra yêu cầu lớn về quỹ đất và nguồn vốn.

Theo tính toán, một cụm BESS công suất 50 MW/2 giờ cần gần 6.000 m² đất. Trong khi đó, cụm 10 MW/2 giờ cần khoảng 940 m² nếu tận dụng được diện tích tại các trạm biến áp hiện hữu.

Tham chiếu một dự án tương tự tại Hà Nội, tổng mức đầu tư cho mục tiêu 200 MW/2 giờ của EVNSPC được ước tính sơ bộ khoảng 2.574 tỷ đồng.

Trước đó, việc đầu tư BESS từng được nghiên cứu từ giai đoạn 2018-2019 nhưng gặp trở ngại lớn về chi phí. Tính toán của EVNSPC vào năm 2019 cho thấy cấu hình 20 MW/5 giờ có suất đầu tư khoảng 1.267 tỷ đồng. Trong điều kiện chưa có cơ chế doanh thu cho các dịch vụ phụ trợ, việc triển khai thời điểm đó được đánh giá chưa khả thi về tài chính.

Đến tháng 8/2025, EVN giao chỉ tiêu đầu tư BESS trên lưới phân phối, yêu cầu triển khai nhằm phục vụ bảo đảm cung ứng điện từ năm 2026. EVNSPC được giao quy mô 200 MW với dung lượng lưu trữ tối thiểu 2 giờ.

Trước khi triển khai ở quy mô lớn, EVNSPC đã có kinh nghiệm từ các mô hình microgrid tích hợp BESS tại Phú Quý và Côn Đảo.

Việc đưa BESS vào lưới phân phối được kỳ vọng tạo thêm công cụ điều tiết nguồn và phụ tải, giảm áp lực tại những khu vực có nguy cơ quá tải, đồng thời nâng cao khả năng khai thác các nguồn năng lượng tái tạo và độ linh hoạt của lưới điện miền Nam.