Những vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng do tài xế sử dụng rượu bia gây ra những hệ lụy đau lòng lại một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng vi phạm nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
“Hung thần” sau tay lái
Ngày 21/4 vừa qua, Công an TP. Hà Nội đã phối hợp lực lượng chức năng bắt giữ Nguyễn Đ.A. (19 tuổi, trú tại TP. Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh, hiện ở phường Láng Thượng, quận Đống Đa, TP. Hà Nội; là sinh viên một trường đại học) để điều tra liên quan vụ nữ công nhân môi trường bị tông tử vong trong đêm.
Tại cơ quan Công an, Nguyễn Đ.A. khai nhận, trước đó ngồi uống rượu với nhóm bạn. Sau đó, cả nhóm về phòng trọ; Đ.A. đã lấy xe máy của bạn để đi ra ngoài rồi gây tai nạn cho nữ công nhân vệ sinh môi trường ở phố Huỳnh Thúc Kháng kéo dài (phường Láng Thượng). Thấy nữ công nhân nằm bất động, Đ.A. bỏ trốn khỏi hiện trường. Nữ công nhân được người dân đưa đi cấp cứu tại bệnh viện nhưng đã không qua khỏi do vết thương quá nặng.
Cũng trong tháng 4, Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án hình sự "vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ" đối với Trần Xuân Th., 42 tuổi, ngụ xã Nghi Vạn, huyện Nghi Lộc, Nghệ An sau vụ tai nạn liên hoàn khiến một người chết, một người bị thương.
Theo đó, khoảng 18h45 ngày 4/4, tại đường liên xã Nghi Trung, huyện Nghi Lộc, ô tô BKS 37A - 482.XX do Trần Xuân Th. cầm lái va chạm với một ô tô khác đỗ bên lề đường. Sau khi gây tai nạn, Trần Xuân Th. phóng xe rời khỏi hiện trường. Quá trình bỏ trốn, Trần Xuân Th. tiếp tục lái ô tô đâm vào một xe đạp và 2 xe máy tại các tuyến đường thuộc xã Nghi Liên (TP Vinh) và xã Hưng Tây (huyện Hưng Nguyên) khiến 1 người tử vong, 1 người bị thương. Đáng chú ý, sau khi gây tai nạn, Trần Xuân Th. còn lái xe bỏ chạy qua ba huyện ở Nghệ An trong tình trạng có nồng độ cồn vượt mức kịch khung xử phạt theo Nghị định 168.
Trước đó, khoảng 22h15 ngày 12/8/2022, xe ô tô 4 chỗ biển kiểm soát 30H-758.XX đã bất ngờ lao vào cây xăng ở đường Láng (phường Thịnh Quang, quận Đống Đa, TP.Hà Nội), đâm hàng loạt xe máy và nhân viên cây xăng khiến 8 người bị thương.
Tại cơ quan công an, tài xế điều khiển phương tiện là Ngô Công H. (sinh năm 1987 ở xã Cự Khê, huyện Thanh Oai, Hà Nội) khai nhận, lúc 21h50 cùng ngày, sau khi uống bia thì điều khiển xe ô tô đi hướng từ Cầu Giấy về Ngã Tư Sở. Khi đến đoạn cây xăng, H. đã mất lái và lao thẳng vào cây xăng. Quá trình điều tra, nồng độ cồn đo được đối với H. là 0,9 mg/lít khí thở, gấp nhiều lần mức cho phép.
Sau đó, cơ quan công an đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Ngô Công H. để điều tra về hành vi "Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ", theo điều 260 Bộ luật Hình sự.
Các vụ tai nạn trên, tuy bối cảnh và tình huống khác nhau nhưng điểm chung là đều xuất phát từ nguyên nhân do người điều khiển phương tiện giao thông vi phạm nồng độ cồn gây ra. Đây tiếp tục là hồi chuông cảnh báo tình trạng điều khiển phương tiện tham gia giao thông sau khi sử dụng rượu, bia - một trong những nguyên nhân gây ra một số vụ tai nạn thương tâm thời gian qua.
Đẩy lùi “ma men” trong văn hóa giao thông
Gây tai nạn chết người sau khi sử dụng bia, rượu rồi lái xe, lúc tỉnh táo trở lại, nhiều tài xế bày tỏ rất day dứt và hận. Thế nhưng, tất cả đã muộn màng. Gia đình ở cả hai phía - tài xế và nạn nhân - đều chịu mất mát. Những mạng người oan uổng bị tước đoạt vĩnh viễn là tổn thương không gì có thể bù đắp. Những nạn nhân may mắn hơn, giữ được mạng sống nhưng chấn thương họ phải gánh chịu là rất oan uổng.
Trong một số tình huống, bản thân người gây tai nạn, không chỉ là căn nguyên trực tiếp dẫn tới cái chết thương tâm cho những người vô tội mà còn tự biến mình thành thương tật, nhất là các chấn thương cột sống cổ hay chấn thương sọ não… Ngoài tiên lượng xấu, nếu cứu chữa được vẫn sẽ để lại di chứng hoặc tàn tật suốt đời. Và bên cạnh việc đối mặt với gia đình nạn nhân, họ còn phải đối diện với gánh nặng cuộc sống của chính bản thân, gia đình mình.
Theo chia sẻ của bác sĩ Nguyễn Duy Long - Giám đốc Trung tâm cấp cứu 115 TP.HCM, tai nạn giao thông vốn là các trường hợp khẩn cấp, bất ngờ và bị động. Nhiều trường hợp không có thân nhân, hiện trường phức tạp, nguy cơ cao ảnh hưởng tính mạng. Nghiêm trọng hơn, nếu người bị tai nạn có uống rượu bia trước đó thì việc cứu chữa sẽ lại càng mất thời gian và tình trạng của người bị nạn dễ chuyển biến nặng.
Thường xuyên tiếp cận hiện trường các vụ tai nạn giao thông, bác sĩ Khuất Hồng Sơn - công tác tại Trung tâm cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết thêm, khi tiếp nhận các ca cấp cứu cho nạn nhân bị tai nạn giao thông do uống rượu, bia, nhân viên y tế gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình sơ cứu.
Khi nạn nhân say xỉn trong trạng thái bất tỉnh, nhân viên y tế khó phân biệt họ bị ngất do rượu bia hay bởi một chấn thương nào đó ở não. Nếu có chấn thương mà không phát hiện kịp, nạn nhân cũng không đủ tỉnh táo để cung cấp thông tin hay cho biết về tình trạng thương tích của cơ thể.
Trong cuộc sống hàng ngày, việc sử dụng rượu, bia vốn là nếp sinh hoạt phổ biến của một bộ phận người Việt nói chung và được xem như một kiểu giao tiếp bình thường. Tuy nhiên, bên cạnh những người có ý thức không sa đà, lạm dụng bia rượu, hạn chế lái xe sau khi đã sử dụng chất cồn, thì vẫn còn một bộ phận sẵn sàng để “ma men” song hành cùng tay lái. Hậu quả là đã xảy ra những tai nạn giao thông đau lòng.
Để thay đổi thực tế này, thiết nghĩ cần bắt đầu từ mỗi cá nhân, gia đình; kiên quyết không để người thân lái xe sau khi sử dụng rượu, bia sẽ góp một phần rất quan trọng vào việc ngăn chặn tai nạn giao thông. Mặt khác, bản thân những người sử dụng bia, rượu cũng cần chủ động hình thành thói quen tham gia giao thông văn minh, an toàn, để tự bảo vệ mình và không gây nguy hiểm cho người khác.
Từ khi Nghị định 100 ban hành, nồng độ cồn luôn là trọng tâm số 1. Nghị định 100 không cấm uống rượu bia, nhưng xử phạt những người đã uống rượu bia nhưng vẫn tham gia điều khiển phương tiện giao thông. Và công tác kiểm tra xử lý vi phạm về nồng độ cồn đã được tiến hành thường xuyên, liên tục.
Đặc biệt, ngay sau khi Nghị định 100 có hiêu lực, tháng 1/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị về tăng cường thực hiện Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia và Nghị định số 100. Trong đó, người đứng đầu Chính phủ đặc biệt nhấn mạnh tinh thần: tuyệt đối không can thiệp vào quá trình xử lý vi phạm nồng độ cồn. Điều này càng cho thấy sự quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc xây dựng văn hóa giao thông văn minh.