Ham lãi cao từ chơi họ, nhiều người bị chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Theo Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh, số lượng người dân đến trình báo, tố giác các hành vi liên quan đến “vỡ họ”, lừa đảo qua hình thức chơi họ đang có xu hướng gia tăng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp về an ninh trật tự trên địa bàn.

Nhiều người tham gia dây họ do quen biết, tin tưởng cá nhân hoặc bị hấp dẫn bởi mức lãi suất cao nhưng lại không tìm hiểu kỹ thông tin về chủ họ, các thành viên tham gia cũng như khả năng tài chính của người đứng ra tổ chức.

Lợi dụng tâm lý này, một số đối tượng đã dựng lên các “họ viên ảo”, người tham gia không có thật để lĩnh họ trước, sau đó bỏ chơi giữa chừng hoặc tuyên bố mất khả năng chi trả nhằm chiếm đoạt tiền của những người còn lại trong dây họ.

Cơ quan công an cho biết, có trường hợp người tham gia không biết chủ họ đang vận hành bao nhiêu dây họ, không nắm được danh sách người chơi, không xác định được ai lĩnh họ trong từng kỳ mở họ. Thậm chí, nhiều dây họ hoạt động hoàn toàn bằng thỏa thuận miệng, các thành viên chưa từng gặp mặt hay ký xác nhận bằng văn bản.

Theo quy định tại Điều 471 Bộ luật Dân sự năm 2015, họ, hụi, biêu, phường là hình thức giao dịch tài sản theo tập quán, được hình thành trên cơ sở thỏa thuận giữa một nhóm người về số tiền góp, thời gian góp và hình thức lĩnh họ.

Để quản lý hoạt động này, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 19/2019/NĐ-CP quy định cụ thể về nguyên tắc tổ chức, quyền và nghĩa vụ của chủ họ cũng như người tham gia. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều dây họ vẫn hoạt động tự phát, thiếu minh bạch và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.

Cơ quan điều tra nhận định, việc xử lý các vụ việc liên quan đến chơi họ thường gặp khó khăn do cần làm rõ dấu hiệu vi phạm hình sự hay chỉ là tranh chấp dân sự. Các hành vi có thể bị xem xét xử lý gồm “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” hoặc “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

Để tránh trở thành nạn nhân của các dây họ biến tướng, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo người dân cần lập văn bản thỏa thuận rõ ràng khi tham gia chơi họ; tìm hiểu đầy đủ thông tin về chủ họ và các thành viên trong dây họ; lưu giữ giấy tờ, biên bản liên quan đến việc góp - lĩnh họ để làm căn cứ khi xảy ra tranh chấp.

Theo quy định hiện hành, chủ họ phải thông báo bằng văn bản đến UBND cấp xã nơi cư trú nếu tổ chức dây họ có giá trị mỗi kỳ từ 100 triệu đồng trở lên hoặc tổ chức từ hai dây họ trở lên.

Cơ quan công an cũng khuyến cáo người dân không nên tham gia các dây họ có dấu hiệu huy động vốn bất thường, cam kết lãi suất cao hoặc thiếu minh bạch trong quản lý tài chính. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, cần kịp thời thông báo tới cơ quan chức năng để được hỗ trợ xử lý theo quy định pháp luật.