Hà Nội tăng cường tuần tra, dựng “lá chắn” an toàn đường sắt

Hành lang đường sắt “mạch máu” không thể bị xâm lấn

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa nhanh, các hoạt động kinh doanh, buôn bán ngày càng mở rộng sát đường sắt, Hà Nội đang phải đối mặt với thách thức không nhỏ trong việc bảo đảm an toàn hành lang chạy tàu. Đặc biệt tại khu vực phía Nam, nơi tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua nhiều khu dân cư đông đúc, tình trạng lấn chiếm hành lang, mở lối đi tự phát, để vật liệu sát ray… vẫn tiềm ẩn nguy cơ.

Trước thực trạng nêu trên, mô hình tuần tra liên ngành giữa Đội CSGT đường bộ số 14 (Phòng CSGT, Công an TP Hà Nội) và Công an xã Đại Thanh trở thành điểm sáng cho thấy một cách làm quyết liệt, thực chất và hiệu quả. Không chỉ xử lý vi phạm, lực lượng chức năng còn kiên trì tuyên truyền, trực tiếp đến từng hộ kinh doanh để nâng cao ý thức, yếu tố then chốt trong xây dựng văn hóa an toàn đường sắt.

Khác với những tuyến giao thông khác, hành lang an toàn đường sắt có tính đặc thù cao, tàu chạy với tốc độ lớn, quãng đường phanh dài, trong khi không gian hoạt động lại hẹp. Chỉ một vật cản nhỏ, một lối băng ngang tự phát hay một mái hiên lấn quá gần đường ray cũng có thể gây ra tai nạn thảm khốc.

Tuyến đường sắt qua địa bàn Đội CSGT đường bộ số 14 dài hơn 10 km, hai bên là nhiều cửa hàng kinh doanh đồ gỗ, vật liệu xây dựng, máy móc, những nhóm ngành nghề vốn dễ tràn hàng hóa ra ven tuyến. Không ít hộ dân còn tự ý mở đường băng ngang ra quốc lộ, vô tình tạo ra nguy cơ trực tiếp đối với an toàn chạy tàu.

Chính vì thế, công tác kiểm tra, nhắc nhở và xử lý vi phạm ở khu vực này không chỉ là hoạt động thường xuyên mà còn là nhiệm vụ mang tính phòng ngừa chiến lược mà lực lượng liên ngành gồm Đội CSGT đường bộ số 14 và Công an xã Đại Thanh triển khai tuần tra dọc tuyến từ khu vực ga Giáp Bát đến giáp ranh Phú Xuyên. Đây là những chuyến tuần tra không ồn ào, không “ra quân hình thức”, mà được duy trì thường xuyên như một phần công việc hằng ngày.

Đại úy Phạm Quốc Thắng, cán bộ Đội CSGT đường bộ số 14, chia sẻ rất thẳng thắn: Trên địa bàn vừa quản lý đường bộ, vừa quản lý đường sắt, áp lực công việc lớn nhưng chúng tôi luôn xác định nhiệm vụ bảo đảm an toàn hành lang đường sắt phải được duy trì “không ngày lơ là”.

Mỗi buổi tuần tra còn là dịp để lực lượng chức năng trực tiếp gặp gỡ các hộ kinh doanh, giải thích vì sao phải để trống hành lang, vì sao một chiếc máy mài hay một xấp gỗ thừa cũng có thể gây nguy hiểm cho đoàn tàu chạy qua. Ở nhiều trường hợp, sự tuyên truyền “mưa dầm thấm lâu” hiệu quả hơn bất kỳ biện pháp xử phạt nào.

Phối hợp ba lực lượng: CSGT, công an xã và ngành đường sắt

Điểm đáng ghi nhận của mô hình tuần tra tại Đại Thanh là sự phối hợp nhịp nhàng giữa ba chủ thể: CSGT nắm tuyến, triển khai nghiệp vụ, xử lý vi phạm. Công an xã bám sát cơ sở, giữ thông tin hộ dân và trực tiếp giám sát việc chấp hành. Ngành đường sắt hỗ trợ chuyên môn và cảnh báo nguy cơ mất an toàn.

Đây là mô hình cho thấy sự chuyển biến rõ trong tư duy quản lý, không còn làm đơn lẻ, không đùn đẩy trách nhiệm, mà phối hợp theo chuỗi để nâng cao hiệu quả.

Đại úy Nguyễn Danh Minh, Công an xã Đại Thanh, cho biết, đơn vị đã mời các hộ kinh doanh lên làm việc và ký cam kết không lấn chiếm hành lang. Việc kết hợp giữa vận động, nhắc nhở, ký cam kết, kiểm tra thường xuyên đã giúp giảm đáng kể số vi phạm. Riêng trong tháng 10, lực lượng liên ngành xử lý 9 trường hợp, phần lớn là các hộ tái lấn chiếm.

Con số xử lý không lớn, nhưng nó phản ánh thực tế là đa số hộ dân đã hiểu và tự giác chấp hành sau thời gian được vận động liên tục. Đây chính là thành công của công tác tuyên truyền.

Điều đáng mừng là các giải pháp không chỉ dừng lại ở xử lý, mà hướng đến thay đổi thói quen sinh hoạt, kinh doanh của người dân sống gần đường sắt. Một khi ý thức được nâng lên, vi phạm giảm dần, thì việc bảo đảm an toàn sẽ bền vững hơn. Có thể nói, nếu đường sắt là “mạch máu giao thông”, thì các tổ tuần tra liên ngành chính là “lá chắn” thầm lặng bảo vệ mạch máu ấy khỏi những nguy cơ tiềm ẩn.

Nhìn vào hoạt động tuần tra vừa qua, nhiều người dân nhận xét rằng công việc của cán bộ CSGT và công an xã tưởng nhỏ, nhưng lại có ý nghĩa lớn. Bởi nhờ những buổi đi từng đoạn đường, vào từng cửa hàng, quan sát từng xấp gỗ đặt sát ray hay từng lối đi tự phát, lực lượng chức năng đã ngăn chặn được nguy cơ tai nạn nghiêm trọng trước khi nó xảy ra.

Đây là cách làm thể hiện phương châm “lấy phòng ngừa làm trọng tâm”, nguyên tắc quan trọng nhất trong bảo đảm trật tự an toàn giao thông hiện nay. Chỉ khi làm tốt từ những chi tiết nhỏ, chúng ta mới có thể xây dựng được một môi trường giao thông an toàn, văn minh, hiện đại.

Giữ an toàn trước cao điểm cuối năm

Những tháng cuối năm, lưu lượng hàng hóa, phương tiện, nhu cầu vận chuyển tăng cao, kéo theo nguy cơ mất an toàn đường sắt. Nhận diện được điều này, Đội CSGT đường bộ số 14 chủ động xây dựng kế hoạch cao điểm, phối hợp UBND xã và các lực lượng trên địa bàn để siết chặt hơn nữa công tác tuần tra.

Bảo đảm an toàn đường sắt không chỉ là trách nhiệm của lực lượng chức năng. Người dân sinh sống ven tuyến, các hộ kinh doanh, chính quyền cơ sở và cả ngành vận tải đều phải cùng tham gia. Mô hình phối hợp đang triển khai tại Đại Thanh là minh chứng rõ ràng cho tinh thần “Nhà nước và nhân dân cùng làm”.

Khi mỗi người dân hiểu rằng việc lấn một tấm biển, bày một vài kiện hàng sát đường ray là đang đặt tính mạng người khác vào rủi ro, thì văn hóa an toàn mới thực sự được hình thành. Và đó cũng chính là mục tiêu mà Hà Nội đang từng bước hướng đến: một thành phố văn minh, kỷ cương, trật tự từ những điều nhỏ nhất.

Trong một đô thị lớn như Hà Nội, giữ an toàn đường sắt không chỉ là bảo vệ tính mạng hàng nghìn người mỗi ngày, mà còn là giữ sự ổn định, kỷ cương và văn minh của thành phố. Chính sự tận tụy từ cơ sở, tinh thần trách nhiệm của lực lượng chức năng và sự đồng hành của người dân sẽ tạo nên nền tảng vững chắc cho mục tiêu ấy.