Gỡ nút thắt khu công nghiệp để giữ đà tăng trưởng

Hệ thống khu công nghiệp, cụm công nghiệp và Khu kinh tế mở Chu Lai giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư và tạo việc làm cho người lao động. Tuy vậy, quá trình triển khai thực tế cho thấy nhiều tồn tại kéo dài vẫn đang tác động trực tiếp đến hiệu quả khai thác cũng như khả năng mở rộng không gian công nghiệp của TP. Đà Nẵng.

Theo tổng hợp từ Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp thành phố, hiện nay thành phố đang quản lý 8 khu công nghiệp đang hoạt động và 2 khu chức năng khác, với tổng diện tích quy hoạch khoảng 1.740,6 ha.

Diện tích đất công nghiệp đã cho thuê đạt tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%, song vẫn còn 152,53 ha chưa được đầu tư hạ tầng. Các khu công nghiệp đã thu hút 561 dự án, trong đó có 160 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Một số khu công nghiệp được đầu tư từ giai đoạn đầu bằng nguồn ngân sách hiện đã bộc lộ hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại.

Cùng với đó, các tồn tại liên quan đất đai, nghĩa vụ tài chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại một số khu công nghiệp chưa được xử lý dứt điểm, làm chậm kế hoạch đầu tư mở rộng và ảnh hưởng đến tâm lý doanh nghiệp. Việc thiếu hoàn chỉnh về nền tảng pháp lý ở một số khu, điểm sản xuất cũng gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước và áp dụng cơ chế đặc thù.

Đối với cụm công nghiệp, theo quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, đến năm 2030 thành phố có 126 cụm công nghiệp với tổng diện tích 3.713,83 ha. Trong 93 xã, phường (không bao gồm đặc khu), có 61 xã, phường được quy hoạch cụm công nghiệp; trong đó 35 xã, phường có 60 cụm đang hoạt động. Hiện có 8 cụm do doanh nghiệp quản lý và 46 cụm do UBND cấp xã quản lý, khai thác từ ngày 1/7/2025 sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Hoạt động của các cụm công nghiệp hiện vẫn gặp không ít khó khăn, nhất là trong thu hút nhà đầu tư thứ cấp khi thị trường có nhiều biến động. Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để đầu tư hạ tầng tại một số cụm còn chậm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án và khả năng lấp đầy.

Tại Khu kinh tế mở Chu Lai, định hướng phát triển tiếp tục theo mô hình đa chức năng, gồm các khu công nghiệp, khu phi thuế quan, khu cảng và logistics, khu du lịch dịch vụ tập trung, khu đô thị, trung tâm đào tạo, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và các khu dân cư nông thôn gắn với du lịch làng nghề.

Đến nay, khu vực này đã có 14 khu công nghiệp được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng diện tích 3.462 ha, tổng vốn đăng ký 16.545 tỷ đồng. Trong đó, 7 khu đã đi vào hoạt động với tỷ lệ lấp đầy trung bình gần 60%, 7 khu còn lại đang trong giai đoạn bồi thường giải phóng mặt bằng.

Các khu công nghiệp trong Khu kinh tế mở Chu Lai đã thu hút gần 170 dự án, tổng vốn đăng ký khoảng 85.149 tỷ đồng, tương đương 3,67 tỷ USD. Trong số này có 61 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài với tổng vốn 29.542 tỷ đồng và 108 dự án trong nước với tổng vốn 55.607 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho khoảng 35.000 lao động.

Trước thực trạng trên, Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Phạm Đức Ấn nhấn mạnh yêu cầu tập trung xử lý dứt điểm các tồn tại về hạ tầng, đất đai và nền tảng pháp lý tại các khu, cụm công nghiệp, coi đây là điều kiện then chốt để duy trì và mở rộng dư địa tăng trưởng công nghiệp. Việc thu hút đầu tư cần gắn với bảo vệ môi trường, đồng thời các cơ quan quản lý phải tăng cường lắng nghe, kịp thời tháo gỡ vướng mắc thực tế cho doanh nghiệp, tạo môi trường đầu tư ổn định và minh bạch.