Được đầu tư hơn 267 tỷ đồng để trở thành không gian công cộng ven sông phục vụ người dân đi bộ, tập thể dục, thư giãn, tuyến đường đi bộ ven sông Như Ý (TP. Huế) nay lại đang bị “biến tướng” thành lối đi của ô tô, xe máy.
Một công trình được kỳ vọng tạo điểm nhấn cảnh quan đô thị, khuyến khích lối sống xanh, nhưng thực tế lại đang bị sử dụng sai mục đích, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và làm giảm giá trị đầu tư công.

Tuyến đường đi bộ dọc sông Như Ý thuộc Dự án Cải thiện môi trường nước TP. Huế, được khởi công từ tháng 7/2023, có tổng vốn đầu tư hơn 267 tỷ đồng. Công trình dài khoảng 1,6km, rộng 6m, điểm đầu từ Đập Đá (giáp sông Hương) và điểm cuối tại cầu Vân Dương, đi qua các phường Thuận Hóa và Vỹ Dạ.
Không chỉ là tuyến đường ven sông đơn thuần, đây còn là công trình mang ý nghĩa chỉnh trang đô thị, tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân và xây dựng hình ảnh Huế xanh, văn minh, thân thiện.
Thế nhưng, ghi nhận của phóng viên ngày 3/4 cho thấy, trên tuyến đường vốn dành riêng cho người đi bộ này, xe máy vẫn ngang nhiên lưu thông. Thậm chí, tại một số thời điểm, ô tô cũng xuất hiện, đặc biệt ở những đoạn giáp với các quán cà phê, dịch vụ dọc tuyến. Không gian công cộng đáng lẽ phải yên tĩnh, an toàn cho người dân đi dạo, tập thể dục lại trở nên lộn xộn bởi tiếng động cơ, cảnh phương tiện ra vào liên tục.
Nhiều người dân cho biết, vào sáng sớm và chiều tối – thời điểm lượng người đi bộ đông nhất – họ thường xuyên phải né tránh xe máy, ô tô đi vào phần đường dành cho người đi bộ. Với người lớn tuổi, trẻ em và những người tập thể dục, đây không còn là sự bất tiện mà là nguy cơ mất an toàn giao thông. Một tuyến đường đi bộ nhưng người đi bộ lại phải nhường đường cho xe cơ giới là điều khó chấp nhận ở một công trình công cộng được đầu tư hàng trăm tỷ đồng.
Qua tìm hiểu, trước đó đơn vị chức năng đã lắp đặt rào chắn nhằm ngăn chặn ô tô, xe máy đi vào tuyến đường đi bộ. Tuy nhiên, hiện nay nhiều vị trí rào chắn đã bị ngã đổ, không còn phát huy tác dụng. Khi các điểm chặn bị vô hiệu hóa, phương tiện cơ giới dễ dàng đi vào tuyến đường, khiến quy định dành riêng cho người đi bộ gần như bị bỏ ngỏ.

Người dân sinh sống dọc tuyến bày tỏ lo ngại trước thực trạng xe cộ ra vào liên tục, nhất là vào những khung giờ đông người. Theo người dân, nếu không sớm chấn chỉnh, tuyến đường đi bộ ven sông Như Ý sẽ nhanh chóng mất đi ý nghĩa ban đầu, trở thành một tuyến giao thông hỗn hợp đầy bất cập.
Một tuyến đường đi bộ được xây dựng để phục vụ cộng đồng nhưng lại bị sử dụng sai công năng ngay từ giai đoạn đầu khai thác là điều rất đáng suy ngẫm. Nếu không có biện pháp kiểm soát quyết liệt, công trình sẽ dần mất đi giá trị sử dụng thực chất, kéo theo nguy cơ lãng phí nguồn lực đầu tư công.
Để trả lại đúng chức năng cho tuyến đường đi bộ ven sông Như Ý, trước hết cơ quan chức năng cần khẩn trương rà soát toàn bộ các lối ra vào, khôi phục hệ thống rào chắn, đồng thời lắp đặt đầy đủ biển báo cấm ô tô, xe máy ở vị trí dễ quan sát. Biển báo cần đi kèm vạch sơn, chỉ dẫn rõ ràng để người tham gia giao thông nhận biết ngay từ đầu, tránh tình trạng viện lý do không biết đây là đường dành riêng cho người đi bộ.
Bên cạnh đó, cần nghiên cứu lắp đặt các trụ chắn mềm, barie hoặc giải pháp kỹ thuật phù hợp để ngăn phương tiện cơ giới nhưng vẫn đảm bảo lối đi cho xe đạp và người đi bộ. Ở những vị trí giáp với quán cà phê, dịch vụ cần bố trí gờ phân cách hoặc ranh giới kỹ thuật rõ ràng giữa phần đường đi bộ và khu vực sân bãi. Nếu không có ranh giới cụ thể, việc lấn làn, lấn chiếm là khó tránh khỏi.
Song song với giải pháp hạ tầng, việc kiểm tra, nhắc nhở và xử lý vi phạm cần được thực hiện thường xuyên. Chỉ khi có biển báo đầy đủ, có cơ sở pháp lý rõ ràng và có sự kiểm soát thực chất của lực lượng chức năng, tình trạng xe cơ giới đi vào tuyến đường đi bộ mới có thể được chấn chỉnh.
Các cơ sở kinh doanh dọc tuyến cũng cần bố trí điểm gửi xe hợp lý ngoài phạm vi đường đi bộ, tránh để nhu cầu phục vụ khách hàng làm ảnh hưởng đến không gian công cộng.
Tuyến đường đi bộ ven sông Như Ý không thể trở thành “đường tắt” cho ô tô, xe máy, càng không thể bị biến thành phần phụ trợ cho hoạt động kinh doanh dịch vụ.
Một công trình được đầu tư hơn 267 tỷ đồng để phục vụ cộng đồng thì phải được quản lý đúng mục đích, khai thác đúng công năng. Trả lại sự an toàn, yên tĩnh và đúng nghĩa cho tuyến đường đi bộ ven sông Như Ý cũng chính là bảo vệ diện mạo đô thị văn minh, xanh, sạch và đáng sống mà TP. Huế đang hướng tới.