Đưa kỹ năng số đến gần hơn với người dân vùng biên

Chiều 17/9, hơn 200 người dân tham gia chương trình “Bình dân học vụ số – Cùng học, cùng làm, cùng chuyển đổi số” do Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô và UBND xã Hoành Mô phối hợp với Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) – Trung tâm Bán lẻ Hạ Long tổ chức.

Chương trình hướng tới người cao tuổi, đoàn viên, người dân tại các tổ dân phố và những người từ 15 tuổi trở lên với nội dung tập trung vào kỹ năng sử dụng công nghệ, ngân hàng số và phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng.

Từ những thao tác nhỏ đến thay đổi thói quen

Không bắt đầu bằng những khái niệm công nghệ phức tạp, chương trình lựa chọn cách tiếp cận từ những nhu cầu gần gũi trong đời sống hằng ngày. Người dân được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận các tiện ích số, thanh toán không dùng tiền mặt và thực hiện một số giao dịch ngân hàng cơ bản.

Từ những thao tác như đăng nhập ứng dụng, kiểm tra số dư, chuyển - nhận tiền, thanh toán bằng mã QR đến kiểm tra lịch sử giao dịch, các nội dung đều được hướng dẫn trực tiếp để người tham gia dễ hiểu, dễ thực hành và có thể áp dụng ngay trong sinh hoạt.

Theo Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng, Bí thư Đảng ủy, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Quảng Ninh, chương trình “Bình dân học vụ số” có ý nghĩa thiết thực đối với người dân khu vực biên giới, đồng thời hỗ trợ tích cực cho công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia và quản lý, kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu.

Ông Hoàng cho biết, địa bàn đơn vị phụ trách gồm các xã Bình Liêu, Lục Hồn và Hoành Mô, nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 95%. Khả năng tiếp cận công nghệ số của người dân giữa các nhóm còn chưa đồng đều, trong đó một bộ phận người cao tuổi vẫn gặp khó khăn khi sử dụng điện thoại thông minh, mạng xã hội và các dịch vụ trực tuyến.

“Việc tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số, điện thoại thông minh không chỉ giúp bà con thuận lợi hơn trong đời sống mà còn hỗ trợ thực hiện những thủ tục hành chính thông thường, giảm thời gian và công sức đi lại. Đây là một trong những nội dung chúng tôi xác định cần tiếp tục đẩy mạnh”, Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng chia sẻ.

Từ thực tế đó, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô đã phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các cơ quan, đoàn thể tổ chức nhiều hình thức tuyên truyền, trong đó chú trọng hướng dẫn trực quan ngay trên điện thoại để người dân dễ tiếp cận, dễ nhớ và có thể tự thực hành.

Tham gia chương trình, ông Lê Ngọc Thắng, thôn Đồng Văn, xã Hoành Mô cho biết trước đây ông chủ yếu sử dụng điện thoại để nghe, gọi và liên lạc với người thân, còn một số thao tác như chuyển tiền, quét mã QR hay nhận biết các đường link có dấu hiệu giả mạo vẫn còn khá lúng túng.

Sau khi được hướng dẫn trực tiếp, ông hiểu rõ hơn cách bảo vệ thông tin cá nhân, không cung cấp mã OTP, không tùy tiện truy cập đường link lạ và cần kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện giao dịch.

“Những nội dung được hướng dẫn rất gần gũi, dễ hiểu. Qua chương trình, tôi biết thêm nhiều kỹ năng để sử dụng điện thoại an toàn hơn, nhất là khi chuyển tiền hoặc nhận các cuộc gọi, tin nhắn lạ”, ông Thắng chia sẻ.

Kỹ năng số đi cùng kỹ năng tự bảo vệ

Cùng với hướng dẫn sử dụng công nghệ, một nội dung được dành nhiều thời lượng tại chương trình là nhận diện và phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng.

Những tình huống thường gặp như giả danh Công an, ngân hàng; thông báo tài khoản sắp bị khóa; giả mạo người thân gặp nạn; gửi thông báo trúng thưởng hoặc yêu cầu truy cập đường link lạ được đưa ra để người dân cùng nhận diện. Qua đó, người tham gia được khuyến cáo khi gặp yêu cầu bất thường cần bình tĩnh, thực hiện nguyên tắc “dừng lại – kiểm tra – xác minh”, không vội làm theo hướng dẫn của người lạ.

Người dân cũng được lưu ý tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP hay các thông tin bảo mật tài khoản; không chụp, gửi thông tin nhạy cảm cho người khác. Trước mỗi giao dịch cần kiểm tra kỹ người nhận, số tài khoản và số tiền trước khi xác nhận.

Theo Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng, tội phạm trên không gian mạng hiện có nhiều phương thức, thủ đoạn phức tạp, trong khi khả năng nhận diện rủi ro của một bộ phận người dân khu vực biên giới vẫn còn hạn chế. Do đó, phổ cập kỹ năng số cần được thực hiện song song với trang bị kiến thức phòng ngừa, giúp người dân không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn biết tự bảo vệ mình trên môi trường mạng.

Thời gian qua, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô đã triển khai hòm thư ẩn danh tố giác tội phạm và nhận được sự tham gia tích cực của người dân. Qua kênh này, quần chúng có thể cung cấp thông tin phục vụ công tác nắm tình hình, phòng ngừa và đấu tranh với các loại tội phạm.

Theo Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng, trong bối cảnh trên tuyến biên giới còn tiềm ẩn các hành vi như vận chuyển trái phép khí N2O, thực phẩm không bảo đảm an toàn, xuất nhập cảnh trái phép và các loại tội phạm khác, việc người dân biết sử dụng công nghệ để phản ánh, cung cấp thông tin sẽ hỗ trợ hiệu quả cho lực lượng Biên phòng trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới.

“Thời gian tới, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Hoành Mô sẽ tiếp tục phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan đẩy mạnh chương trình ‘Bình dân học vụ số’, giúp người dân nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ, kiến thức phòng, chống tội phạm, qua đó phát huy vai trò của quần chúng trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia”, Thượng tá Nguyễn Thanh Hoàng cho biết.

Từ một chiếc điện thoại thông minh, một thao tác thanh toán hay một lần kiểm tra kỹ trước khi bấm vào đường link, chuyển đổi số đang hiện diện bằng những việc rất cụ thể trong đời sống người dân vùng biên.

Khi mỗi người biết thêm một kỹ năng, hiểu thêm một nguy cơ và chủ động hơn trên môi trường mạng, công nghệ không chỉ mang lại sự thuận tiện mà còn trở thành công cụ hỗ trợ người dân trong cuộc sống, phát triển kinh tế và cùng tham gia giữ gìn an ninh, trật tự nơi biên giới.