Đề xuất sửa đổi Luật Thi đua, khen thưởng để tăng phân cấp, giảm thủ tục

Trình bày tờ trình, Bộ trưởng Nội vụ Đỗ Thanh Bình nêu rõ các cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn của việc sửa đổi luật.

Theo đó, việc ban hành luật nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.

Dự thảo luật cũng hướng đến tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc và cả hệ thống chính trị, qua đó tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và an sinh xã hội.

Theo Bộ trưởng Nội vụ, dự thảo không chỉ ghi nhận thành tích mà còn phải trở thành công cụ khuyến khích các ý tưởng mới, cách làm sáng tạo, đột phá. Đối tượng áp dụng gồm cá nhân, tập thể, hộ gia đình trong nước; người Việt Nam ở nước ngoài; cá nhân, tổ chức nước ngoài.

Về phạm vi sửa đổi, dự thảo dự kiến điều chỉnh 48 trong tổng số 96 điều của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022. Nội dung tập trung vào các quy định về tổ chức thi đua; danh hiệu và tiêu chuẩn danh hiệu thi đua; tiêu chuẩn khen thưởng; thẩm quyền khen thưởng; trách nhiệm đề nghị khen thưởng; cùng việc phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính và quản lý quỹ thi đua, khen thưởng.

Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Thường trực Ủy ban tán thành việc sửa đổi nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời khắc phục vướng mắc liên quan đến tiêu chuẩn “tổ chức đảng, đoàn thể trong sạch, vững mạnh”. Hồ sơ dự án luật được đánh giá gửi đúng hạn, cơ bản đầy đủ theo quy định.

Thường trực Ủy ban cũng đồng tình với việc bổ sung quy định về đặc khu, điều chỉnh thẩm quyền khen thưởng theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tăng cường phân cấp, phân quyền, song đề nghị cần có hướng dẫn để bảo đảm thống nhất khi triển khai. Dự thảo đã đơn giản hóa thủ tục, thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu về thi đua, khen thưởng, nhưng cần bổ sung đánh giá tác động ngân sách, cũng như nghiên cứu quy định bảo đảm bình đẳng giới trong xét khen thưởng.

Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đánh giá cao hồ sơ dự án luật được chuẩn bị nghiêm túc, khoa học; đồng thời thống nhất với đề xuất của Chính phủ về sự cần thiết sửa đổi luật.

Việc sửa đổi được cho là cấp thiết nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị làm rõ thêm lý do sửa đổi để tạo sự đồng thuận cao khi trình Quốc hội, đồng thời yêu cầu nghiên cứu kỹ nhằm tháo gỡ các vướng mắc từ thực tiễn địa phương.

Thay mặt cơ quan soạn thảo, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết Chính phủ sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến, rà soát kỹ phạm vi và đối tượng áp dụng để hoàn thiện dự thảo theo hướng bao trùm, toàn diện, bảo đảm công bằng, bình đẳng và tạo động lực cho công tác thi đua, khen thưởng.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo khẩn trương tiếp thu tối đa ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội tại kỳ họp tới, với mục tiêu tháo gỡ khó khăn cho cơ sở và đưa công tác thi đua, khen thưởng trở thành động lực thực chất.