Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng, nhằm hoàn thiện khung pháp lý, bổ sung nguồn lực cho các cơ sở giáo dục trong bối cảnh thiếu giáo viên cục bộ.
Theo dự thảo, lần đầu tiên khái niệm “nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu” được quy định rõ, là người đã hưởng lương hưu, nhưng tiếp tục làm việc tại cơ sở giáo dục theo hợp đồng lao động xác định thời hạn. Việc ký kết hợp đồng được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, đồng thời tận dụng kinh nghiệm, năng lực của đội ngũ nhà giáo sau khi nghỉ hưu.
Dự thảo cũng nêu rõ, nhà giáo thuộc diện này phải đáp ứng các điều kiện về sức khỏe, trình độ chuyên môn, phẩm chất nghề nghiệp và không trong thời gian bị xử lý kỷ luật. Thời giờ làm việc, chế độ, chính sách cơ bản được áp dụng tương tự nhà giáo cơ hữu, nhưng có thể linh hoạt điều chỉnh phù hợp với người lao động cao tuổi.

Bộ GD&ĐT cho rằng, trong bối cảnh nhiều địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa còn gặp khó khăn trong việc thu hút giáo viên, giảng viên trình độ cao, việc xây dựng cơ chế để huy động đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu là cần thiết. Đây được xem là lực lượng bổ trợ quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và giảm áp lực thiếu hụt nhân sự.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng hoàn thiện các quy định liên quan đến nhà giáo thỉnh giảng, từ tiêu chuẩn, định mức giờ giảng đến hình thức hợp đồng và trách nhiệm của các bên. Đáng chú ý, hoạt động thỉnh giảng được xác định là kênh thu hút chuyên gia, nhà khoa học tham gia giảng dạy, qua đó tăng cường liên kết, chia sẻ tri thức giữa cơ sở giáo dục với các nguồn lực bên ngoài.
Theo Bộ GD&ĐT, hiện mới có quy định về nhà giáo thỉnh giảng, trong khi chưa có hành lang pháp lý riêng đối với nhà giáo ký hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu. Điều này dẫn đến những khó khăn trong quản lý, phân công nhiệm vụ, cũng như bảo đảm các tiêu chí kiểm định chất lượng giáo dục.
Việc ban hành Thông tư được kỳ vọng sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng cho các cơ sở giáo dục trong tuyển dụng, sử dụng và quản lý đội ngũ, đồng thời nâng cao tính minh bạch, hiệu quả trong kiểm định, xếp hạng và giám sát chất lượng giáo dục.