Chính trị

ĐBQH: TP.HCM cần một "chiếc áo" đủ rộng cho phát triển trong giai đoạn mới

Mai Đỉnh - Đỗ Việt 08/12/2025 - 15:33

Ngày 8/12, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM.

qh-7-12-2-.jpg
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải điều hành phiên thảo luận.

Tham gia ý kiến về dự thảo Nghị quyết, Đại biểu Quốc hội Trịnh Xuân An (Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai) kiến nghị xây dựng một luật riêng về TP.HCM thay vì chỉ là các nghị quyết thí điểm.

Theo Đại biểu, TP Hà Nội đã có Luật Thủ đô. Với siêu đô thị như TP.HCM, đặc biệt sau khi sáp nhập với tỉnh Bình Dương, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, việc xây dựng một luật riêng là rất cần thiết.

Việc này nhằm tích hợp các cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.HCM, để thành phố có "chiếc áo" đủ rộng, phục vụ cho quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

qh-7-12-1-.jpg
Đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH tỉnh Đồng Nai đề xuất

Trước mắt, Đại biểu đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế đặc thù ra cả vùng Đông Nam Bộ, đặc biệt là sự kết nối với Đồng Nai. Đại biểu cho rằng sân bay Long Thành là cực tăng trưởng lớn của Đồng Nai và cả vùng, nhưng nếu không kết nối được với TP.HCM và sân bay Tân Sơn Nhất thì hiệu quả sẽ giảm sút nghiêm trọng.

Đại biểu Trịnh Xuân An đề xuất bổ sung vào Khoản 4, Điều 3 Nghị quyết 98 các dự án đường sắt kết nối vùng như tuyến Metro Bến Thành - Suối Tiên kéo dài về Sân bay Long Thành, tuyến Tham Lương - Bến Thành. Các dự án này dù nằm trên địa bàn Đồng Nai nhưng có vai trò sống còn với TP.HCM, nên cần được hưởng cơ chế đặc thù (về TOD, về đầu tư công) như các dự án nội đô TP.HCM.

qh-7-12-3-.jpg
Đại biểu Hoàng Văn Cường, Đoàn ĐBQH thành phố Hà Nội cho ý kiến

Đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội) nhận định TP.HCM cần một thể chế riêng, rộng hơn để tự do sáng tạo và phát triển, thay vì áp dụng chung một "chiếc áo" như các địa phương khác.

Theo Đại biểu cần điều chỉnh trong dự thảo nghị quyết. Trong đó, loại bỏ các quy định mang tính rào cản. Cần rà soát, loại bỏ những quy định cho phép HĐND thành phố sử dụng ngân sách nhưng lại kèm điều kiện tuân thủ quy định pháp luật.

Cùng với đó, Nghị quyết không nên liệt kê danh sách cứng các dự án, vì sẽ phát sinh thêm dự án mới trong tương lai dẫn đến phải xin điều chỉnh. Thay vào đó, nên quy định các nguyên tắc, tiêu chí và giao HĐND thành phố tự quyết định.

Đồng thời đề nghị bổ sung cơ chế tương tự như Hà Nội vào Nghị quyết của TP.HCM. Trong trường hợp cần thiết, HĐND được quyền quyết định các biện pháp khác với quy định pháp luật hiện hành, báo cáo Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, sau đó báo cáo Quốc hội.

Việc trao quyền này sẽ biến TP.HCM thực sự trở thành "phòng thí nghiệm về thể chế", tạo không gian sáng tạo và bứt phá cho cả nước, Đại biểu nhấn mạnh.

Tại Kỳ họp thứ Năm, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM; sau hơn 2 năm triển khai Nghị quyết, kinh tế TP.HCM đã có bước tăng trưởng, trong đó tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn (GRDP) thành phố năm 2025 ước tăng 1,5 lần so với năm 2020; GRDP bình quân đầu người đạt 8.400 USD, gấp 1,7 lần so với bình quân chung của cả nước...

Tuy vậy, “chiếc áo” cơ chế, chính sách đặc thù dành cho TP.HCM đã trở nên chật hơn sau khi thực hiện sắp xếp, tổ chức bộ máy. Sau hợp nhất, TP.HCM đã mở rộng dư địa phát triển với diện tích 6.772,6 km2, dân số là 13,6 triệu người, trong đó lực lượng lao động khoảng 7,281 triệu người, chiếm 14% tổng số lao động toàn quốc.

Như vậy, sau hợp nhất với Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương, TP.HCM đã mở ra cơ hội tái cấu trúc không gian phát triển theo tư duy "1 trung tâm, 3 vùng, 1 đặc khu".

Tuy vậy, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số ngay từ đầu năm 2026, TP.HCM cần phải được bổ sung các giải pháp mang tính vượt trội, đột phá vào Nghị quyết số 98/2023/QH15 nhằm tận dụng các cơ hội thu hút đầu tư và giải quyết ngay các “điểm nghẽn”, khơi thông nguồn lực.

Để tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội chặt chẽ, khả thi và hiệu quả hơn, dự thảo nghị quyết đã có nhiều sửa đổi, bổ sung quan trọng. Dự thảo nghị quyết quy định cho phép thành phố được thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện dự án đường sắt áp dụng loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao theo quy định về đầu tư theo phương thức đối tác công tư bằng quỹ đất do HĐND thành phố sử dụng ngân sách địa phương triển khai dự án đầu tư công độc lập để thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án đầu tư theo đồ án thiết kế đô thị riêng, đồ án quy hoạch đô thị vùng phụ cận các nhà ga thuộc các tuyến đường sắt được cấp có thẩm quyền phê duyệt...

Điều quan trọng lúc này là cần tạo hành lang pháp lý đủ rộng, đủ chặt chẽ để TP.HCM thực sự chủ động, sáng tạo trong thực tế. Với vị thế đầu tàu kinh tế, việc dành cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM là rất cần thiết trong tình hình thực tiễn hiện nay. Đây không chỉ là nguyện vọng của người dân thành phố, mà còn là mong muốn của người dân cả nước...

(0) Bình luận
Nổi bật
ĐBQH: TP.HCM cần một "chiếc áo" đủ rộng cho phát triển trong giai đoạn mới