Đảm bảo an ninh mạng - yêu cầu cấp thiết trong kỷ nguyên số

Theo đó, ở Việt Nam, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, các cuộc tấn công mã hóa đã gây thiệt hại hơn 10 triệu USD, làm gián đoạn hoạt động của nhiều cơ quan, doanh nghiệp và dịch vụ thiết yếu. Thực tế này cho thấy an ninh mạng không còn là vấn đề mang tính kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành vấn đề an ninh phi truyền thống gắn chặt với an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, sự phát triển bền vững của đất nước.

Đặc biệt, trong âm mưu “diễn biến hòa bình”, các thế lực thù địch triệt để lợi dụng không gian mạng, thực hiện các hoạt động chống phá, xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, gây tác động tiêu cực đến nhận thức xã hội.

Tại Đồng Nai, trong năm 2025, mặc dù không xảy ra các sự cố nghiêm trọng về an toàn thông tin nhưng hệ thống giám sát an ninh mạng đã phát hiện, ngăn chặn và xử lý hơn 397 ngàn lượt kết nối nghi vấn, hơn 2,5 ngàn mã độc, trong đó có 889 mã độc có mục đích mã hóa dữ liệu, đánh cắp thông tin. Điều này cho thấy nguy cơ tấn công mạng luôn hiện hữu, chỉ cần một sơ hở nhỏ trong công tác quản lý, vận hành hệ thống thông tin cũng có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng.

Lãnh đạo phòng an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh cho biết, thời gian qua đơn vị đã xử lý nhiều trường hợp sử dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân. Các trường hợp vi phạm đều bị mời làm việc, xử lý theo quy định của pháp luật, yêu cầu cam kết không tái phạm.

Những con số và vụ việc cụ thể không chỉ phản ánh mức độ phức tạp của tình hình an ninh mạng mà còn là lời cảnh báo về những lỗ hổng trong hệ thống cũng như sự chủ quan trong nhận thức của một bộ phận người dân khi tham gia không gian mạng. Thực trạng lừa đảo, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, đăng tải và chia sẻ thông tin vi phạm pháp luật diễn biến ngày càng tinh vi, khó lường, buộc lực lượng chức năng phải kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm.

Cuối tháng 9/2025, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh đã chủ trì, phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự đấu tranh, làm rõ hành vi lợi dụng không gian mạng để lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua thủ đoạn giả danh bán bản quyền phần mềm dẫn đường Vietmap. Các đối tượng tạo lập, sử dụng nhiều tài khoản Facebook, Zalo với tên gọi khác nhau, đăng bài rao bán mã bản quyền phần mềm Vietmap Live với giá rẻ hơn thị trường nhằm thu hút người mua.

Bằng thủ đoạn này, các đối tượng đã chiếm đoạt tài sản của khoảng 500 người với tổng số tiền trên 1 tỷ đồng. Vụ việc là minh chứng rõ nét cho sự tinh vi, nguy hiểm của tội phạm công nghệ cao và mức độ rủi ro tiềm ẩn đối với người dân nếu thiếu cảnh giác khi giao dịch trên không gian mạng.

Nhằm tăng cường công tác bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu, UBND tỉnh đã ban hành Công văn số 10666, ngày 27/11/2025 về việc khẩn trương rà soát, bảo đảm an toàn thông tin mạng, đồng thời ban hành Kế hoạch số 212, ngày 17-12-2025 về việc tổ chức tập huấn chuyên sâu và diễn tập thực chiến bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin trên địa bàn tỉnh.

Phát biểu tại buổi diễn tập, Đại tá Nguyễn Phương Đằng, Phó Giám đốc Công an tỉnh nhấn mạnh, diễn tập không chỉ để hoàn thành kế hoạch mà quan trọng hơn là để kiểm tra năng lực thực chất, chỉ ra những điểm yếu thật trong công tác bảo đảm an toàn thông tin, từ công nghệ, quy trình đến con người và biện pháp khắc phục.

Kết quả sau diễn tập phải xây dựng được danh mục các lỗ hổng, điểm yếu cụ thể, đồng thời có kế hoạch nâng cao năng lực lâu dài, trong đó chú trọng đào tạo theo vai trò, củng cố lực lượng nòng cốt và xây dựng lộ trình diễn tập định kỳ phù hợp với yêu cầu quản trị, vận hành của tỉnh.

An toàn thông tin là một hành trình lâu dài, đòi hỏi sự chủ động, kiên trì và đầu tư bài bản. Xác định công tác bảo đảm an toàn thông tin, phòng, chống vi phạm và tội phạm công nghệ cao là bộ phận trọng yếu trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, lực lượng công an giữ vai trò nòng cốt, đồng thời thường xuyên phối hợp với các cấp, các ngành đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc nhận diện các thủ đoạn lừa đảo qua mạng, giả mạo cơ quan nhà nước, các hình thức tấn công mạng phổ biến, kỹ năng phòng ngừa, nâng cao cảnh giác khi sử dụng không gian mạng và các quy định của pháp luật về an toàn thông tin, an ninh mạng.

Trung tá Đoàn Văn Tuấn, Trưởng Công an xã Tân An cho biết, Công an xã đã phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh tổ chức tuyên truyền cho toàn thể cán bộ, công chức, viên chức đang công tác trên địa bàn. Qua đó giúp mỗi người nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa, không để tội phạm công nghệ cao lợi dụng, đồng thời phát huy vai trò của mỗi cá nhân như một “tuyên truyền viên” trong công tác bảo đảm an ninh mạng, giữ gìn trật tự an toàn xã hội tại cơ sở.

Hiện nay, các quy định của pháp luật về bảo vệ thông tin cá nhân và tổ chức ngày càng được siết chặt, đặc biệt là Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 1/1/2026. Lực lượng Công an khuyến cáo người dân không tự ý quay phim, chụp ảnh, ghi âm cá nhân, tổ chức khi chưa được sự đồng ý; không đăng tải, chia sẻ thông tin một chiều, chưa được kiểm chứng lên mạng xã hội; không sử dụng mạng xã hội để gây sức ép dư luận trong giải quyết các tranh chấp dân sự, hợp đồng.

Mọi vụ việc cần được giải quyết thông qua thương lượng, hòa giải hoặc cơ quan có thẩm quyền theo đúng quy định của pháp luật. Các hành vi “bóc phốt”, kêu gọi tẩy chay, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân, tổ chức trên không gian mạng có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Đây là ranh giới pháp lý mà mỗi người sử dụng mạng xã hội cần nhận thức rõ để tránh vi phạm. Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, bảo đảm an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.

Khi mỗi cơ quan, đơn vị nâng cao ý thức bảo mật, mỗi người dân sử dụng không gian mạng một cách văn minh, có trách nhiệm thì sẽ góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, phục vụ hiệu quả cho sự phát triển kinh tế – xã hội và bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.