Cuộc đua quỹ đất sạch để đón “đại bàng” công nghệ

Trong cuộc cạnh tranh thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao hiện nay, tốc độ chuẩn bị quỹ đất sạch đang trở thành “thước đo” năng lực đón đầu cơ hội của mỗi địa phương. Không chỉ cần hạ tầng đồng bộ hay chính sách ưu đãi hấp dẫn, các tập đoàn công nghệ lớn ngày càng đặt yêu cầu cao về khả năng bàn giao mặt bằng nhanh, minh bạch và sẵn sàng triển khai dự án ngay khi quyết định đầu tư được thông qua.

Với Quảng Ninh, đây không còn là câu chuyện riêng của từng dự án, mà là bài toán chiến lược để mở rộng không gian phát triển công nghiệp trong dài hạn.

Hiện tỉnh có 10 khu công nghiệp với tổng diện tích gần 4.000ha. Trong đó, 5 khu công nghiệp đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 100% diện tích gồm: Cái Lân, Việt Hưng, Đông Mai, Nam Tiền Phong và Bạch Đằng. Đây cũng là những khu công nghiệp đang thu hút mạnh các dự án chế biến, chế tạo, công nghệ cao, đóng góp đáng kể cho tăng trưởng công nghiệp của tỉnh.

Ở chiều ngược lại, nhiều khu công nghiệp như Đông Triều, Sông Khoai, Bắc Tiền Phong, Texhong Hải Hà và Hải Yên vẫn còn nhiều diện tích chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng, liên quan tới hàng nghìn hộ dân, tổ chức. Điều đó cho thấy, giải phóng mặt bằng chưa bao giờ chỉ là câu chuyện thủ tục hành chính, mà là bài toán lớn về đồng thuận xã hội, năng lực điều hành và tổ chức thực hiện.

Trong chiến lược phát triển công nghiệp hiện đại, công nghiệp chế biến, chế tạo được Quảng Ninh xác định là trụ cột tăng trưởng quan trọng nhờ khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, thúc đẩy xuất khẩu và tạo việc làm chất lượng cao. Tuy nhiên, để đón được các chuỗi sản xuất công nghệ cao đang dịch chuyển vào Việt Nam, điều kiện tiên quyết vẫn là quỹ đất sạch cùng hạ tầng đồng bộ.

Thực tế cho thấy, nhiều nhà đầu tư lớn không chờ địa phương “giải quyết dần”, mà lựa chọn những nơi đã sẵn sàng mặt bằng để có thể triển khai ngay dự án. Điều này khiến cuộc đua tạo lập quỹ đất sạch trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Chính vì vậy, thời gian qua Quảng Ninh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong giải phóng mặt bằng. Những khó khăn liên quan tới nguồn gốc đất, giá đất, tái định cư, khiếu nại hay hồ sơ pháp lý đều được rà soát, phân loại để xử lý theo từng nhóm vấn đề cụ thể.

Tinh thần xuyên suốt là vướng ở đâu tháo gỡ ở đó; trách nhiệm thuộc cấp nào thì cấp đó phải chủ động giải quyết, không để tồn đọng kéo dài. Những vấn đề vượt thẩm quyền cũng được yêu cầu tổng hợp, báo cáo kịp thời để xử lý ngay, bảo đảm tiến độ chung của các dự án.

Bên cạnh sự quyết liệt trong điều hành, Quảng Ninh cũng đặc biệt chú trọng công tác dân vận trong giải phóng mặt bằng. Các địa phương được yêu cầu tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân, công khai minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Quan điểm của tỉnh là nơi ở mới của người dân phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời bảo đảm sinh kế ổn định lâu dài. Đây không chỉ là yêu cầu về an sinh, mà còn là nền tảng để tạo niềm tin và sự đồng hành của người dân với các dự án phát triển.

Cùng với chính quyền địa phương, trách nhiệm của các chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp cũng được đặt ra rõ ràng hơn. Thực tế cho thấy, một số dự án chậm tiến độ không chỉ do khó khăn trong giải phóng mặt bằng, mà còn xuất phát từ việc chủ đầu tư chưa chủ động phối hợp hoặc chưa bố trí đủ nguồn lực triển khai.

Do đó, việc rà soát năng lực nhà đầu tư, kiên quyết xử lý những dự án chậm triển khai được xem là giải pháp cần thiết nhằm tránh lãng phí tài nguyên đất đai và giữ vững môi trường đầu tư minh bạch, ổn định.

Xa hơn câu chuyện mặt bằng, Quảng Ninh đang cho thấy tư duy phát triển mới khi chuyển từ giải phóng mặt bằng theo từng dự án sang chủ động tạo lập quỹ đất chiến lược cho phát triển dài hạn. Điều này thể hiện qua việc đồng bộ hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics, đô thị và dịch vụ phụ trợ với hệ thống khu công nghiệp.

Mục tiêu không chỉ dừng ở việc tạo mặt bằng cho các nhà máy đơn lẻ, mà hướng tới hình thành các hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi sản xuất toàn cầu.

Trong cuộc đua thu hút “đại bàng” công nghệ, quỹ đất sạch giờ đây không còn là lợi thế phụ trợ, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết. Và với Quảng Ninh, tháo gỡ những “điểm nghẽn” mặt bằng hôm nay cũng chính là mở đường cho những dư địa tăng trưởng mới của tương lai.