Xây dựng mô hình "Cơ sở y tế không khói thuốc" không còn dừng lại ở một khẩu hiệu hành chính, mà đã trở thành thước đo văn minh và trách nhiệm xã hội của hệ thống y tế hiện đại. Việc kiên quyết loại bỏ khói thuốc tại các bệnh viện không chỉ bảo vệ trực tiếp sức khỏe cộng đồng, mà còn tạo ra những giá trị cộng hưởng to lớn về kinh tế và an sinh xã hội bền vững.
Giảm chi phí điều trị và bảo toàn nguồn lực
Khi nhắc đến việc thực hiện "Cơ sở y tế không khói thuốc" theo chủ trương của Bộ Y tế, chúng ta thường nghĩ ngay đến những lợi ích trực tiếp về mặt sức khỏe lâm sàng. Thế nhưng, ở một góc nhìn rộng lớn hơn, mô hình này còn mang lại những ý nghĩa kinh tế và giá trị xã hội sâu sắc.
Việc hạn chế và tiến tới xóa bỏ hoàn toàn khói thuốc tại các cơ sở y tế chính là một đòn bẩy quan trọng giúp giảm tải áp lực tài chính cho hệ thống y tế công và kiến tạo một lối sống văn minh cho toàn xã hội.

Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các gánh nặng bệnh tật và tài chính quốc gia. Khi khói thuốc lá xuất hiện trong bệnh viện, nó làm chậm quá trình lành vết thương, giảm tác dụng của một số loại thuốc điều trị, dẫn đến kéo dài thời gian nằm viện của bệnh nhân.
Đối với người bệnh và gia đình, việc nằm viện kéo dài đồng nghĩa với việc gia tăng chi phí tiền thuốc, tiền giường bệnh, chi phí đi lại và mất thu nhập do phải nghỉ việc để chăm sóc người thân. Đối với Nhà nước, chi phí bảo hiểm y tế chi trả cho các biến chứng phát sinh do nhiễm độc khói thuốc thụ động tại cơ sở điều trị là một sự lãng phí tài nguyên lớn.
Xây dựng môi trường không khói thuốc giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị, rút ngắn thời gian điều trị, từ đó giúp tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng mỗi năm cho người dân và quỹ bảo hiểm y tế quốc gia. Ngoài ra, việc cấm thuốc lá còn giảm thiểu tối đa nguy cơ cháy nổ tại bệnh viện – nơi chứa nhiều bình oxy và hệ thống thiết bị điện cực kỳ nhạy cảm, bảo vệ cơ sở vật chất quý giá của ngành y.
Kiến tạo văn hóa văn minh và lối sống lành mạnh
Cơ sở y tế là nơi phản ánh rõ nét văn hóa ứng xử của một cộng đồng. Việc triển khai đồng bộ mô hình không khói thuốc giúp thay đổi thói quen và hành vi của người dân một cách bền vững. Một bệnh viện sạch đẹp, không có tàn thuốc, không có mùi khói khét lẹt sẽ tạo nên một không gian tâm lý an lành, giảm bớt căng thẳng, mệt mỏi cho người bệnh lẫn thân nhân.

Hơn thế nữa, môi trường không khói thuốc tại bệnh viện có tác động lan tỏa mạnh mẽ ra ngoài xã hội. Khi người dân làm quen với việc tuân thủ quy định nghiêm ngặt tại bệnh viện, họ sẽ mang tư duy thượng tôn pháp luật và ý thức bảo vệ không gian chung này về áp dụng tại gia đình, nơi làm việc và các địa điểm công cộng khác.
Mô hình này góp phần thúc đẩy phong trào xây dựng nếp sống văn hóa, giảm tỷ lệ người hút thuốc trong cộng đồng, nâng cao chất lượng cuộc sống con người Việt Nam.
Để đạt được những lợi ích kinh tế - xã hội nêu trên, sự ra đời của tài liệu hướng dẫn từ Bộ Y tế là vô cùng cấp thiết. Bộ tài liệu cung cấp một quy trình chuẩn hóa từ việc thành lập Ban chỉ đạo, khảo sát thực trạng, gắn biển cấm, tổ chức ký cam kết đến thanh tra, giám sát thường xuyên.
Nếu không có một khung hướng dẫn chi tiết và mang tính bắt buộc, phong trào cấm thuốc lá tại bệnh viện rất dễ rơi vào tình trạng "đầu voi đuôi chuột", làm tổn hại đến uy tín của ngành y tế và lòng tin của người dân.
Mô hình cơ sở y tế không khói thuốc là một khoản đầu tư thiết thực mang lại "lợi nhuận kép" về cả kinh tế lẫn xã hội. Thực hiện tốt phong trào này không chỉ bảo vệ sức khỏe trước mắt mà còn góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho một xã hội phát triển văn minh, thịnh vượng.