Báo Công lý - cầu nối đưa pháp luật và công lý đến gần hơn với nhân dân

Báo chí góp phần đưa pháp luật vào cuộc sống

Trong đời sống xã hội, báo chí không chỉ thực hiện chức năng thông tin mà còn có vai trò quan trọng trong việc định hướng nhận thức, tạo sự đồng thuận và góp phần xây dựng văn hóa pháp lý trong cộng đồng. Đối với lĩnh vực tư pháp, vai trò đó càng có ý nghĩa bởi pháp luật chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được người dân hiểu, tôn trọng và tự giác chấp hành.

Theo Chánh án TAND tỉnh Ninh Bình Mai Anh Tài, hoạt động của Tòa án gắn trực tiếp với việc bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân. Vì vậy, việc thông tin đầy đủ, chính xác, khách quan về hoạt động xét xử, về những quy định của pháp luật cũng như những kết quả của cải cách tư pháp có ý nghĩa rất thiết thực.

Báo chí, với ưu thế về khả năng truyền tải thông tin nhanh chóng, rộng rãi và đa chiều, có thể giúp những vấn đề pháp lý vốn được nhìn nhận là khô khan, phức tạp trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với đời sống. Thông qua những bài viết phản ánh từ thực tiễn, những câu chuyện tại phiên tòa, những phân tích, bình luận pháp lý có chiều sâu, người dân có thêm điều kiện hiểu đúng hơn về pháp luật, quyền và nghĩa vụ của mình.

“Đối với công tác tư pháp, thông tin báo chí cần bảo đảm tính chính xác, khách quan, thận trọng và tôn trọng các nguyên tắc tố tụng. Một thông tin đúng không chỉ giúp bạn đọc hiểu về một vụ án cụ thể mà còn có thể góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa vi phạm và củng cố niềm tin vào hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng”, Chánh án Mai Anh Tài chia sẻ.

Từ góc độ đó, báo chí không đứng ngoài tiến trình cải cách tư pháp mà là một bộ phận quan trọng góp phần truyền tải những kết quả, yêu cầu và giá trị của cải cách tư pháp đến với xã hội. Những đổi mới trong tổ chức và hoạt động của Tòa án, cải cách thủ tục tố tụng, nâng cao chất lượng xét xử, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng Tòa án điện tử… nếu được thông tin đúng và kịp thời sẽ giúp người dân hiểu rõ hơn về những chuyển biến của nền tư pháp.

Báo Công lý - tiếng nói của ngành Tòa án, nhịp cầu với nhân dân

Trong hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam, Báo Công lý có một vị trí và vai trò đặc thù khi là cơ quan ngôn luận của Tòa án nhân dân tối cao. Ngày 25/9/2001, TANDTC ban hành Quyết định về việc thành lập Báo Công lý, đánh dấu sự ra đời của cơ quan báo chí chuyên ngành đầu tiên của TANDTC.

Sau 25 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công lý ngày càng khẳng định vai trò là kênh thông tin quan trọng của ngành Tòa án, đồng thời là cầu nối giữa hoạt động tư pháp với đời sống xã hội. Những năm qua, Báo không chỉ tập trung phản ánh hoạt động của TAND các cấp mà còn dành nhiều dung lượng cho công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; phân tích các vấn đề pháp lý; phản ánh những vấn đề đặt ra từ thực tiễn xét xử và hoạt động tư pháp. Đây là một trong những đóng góp rất đáng ghi nhận của Báo Công lý.

“Điều dễ nhận thấy là Báo Công lý không chỉ đưa tin về hoạt động của ngành Tòa án mà còn góp phần giải thích, truyền tải pháp luật bằng ngôn ngữ báo chí gần gũi với người dân. Từ những vụ án cụ thể, những phán quyết của Tòa án, Báo giúp bạn đọc hiểu hơn về quy định của pháp luật, về trình tự, thủ tục tố tụng, cũng như ý nghĩa của việc thượng tôn pháp luật”, Chánh án Mai Anh Tài nhận định.

Thực tế cho thấy, mỗi bản án, quyết định của Tòa án đều được ban hành trên cơ sở pháp luật và trình tự, thủ tục tố tụng chặt chẽ. Tuy nhiên, nếu chỉ tiếp cận dưới góc độ văn bản pháp lý, không phải người dân nào cũng dễ dàng hiểu được đầy đủ nội dung và ý nghĩa của các quy định đó.

Bởi vậy, việc báo chí chuyển tải những vấn đề pháp lý thành các bài viết dễ hiểu, chính xác, có tính định hướng có ý nghĩa rất lớn. Đặc biệt, thông qua việc phản ánh diễn biến phiên tòa, phân tích những tình tiết có ý nghĩa pháp lý, làm rõ căn cứ để Hội đồng xét xử đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật, bạn đọc có thể hiểu rõ hơn vì sao một phán quyết được đưa ra. Đó cũng là cách để hoạt động xét xử đến gần hơn với đời sống.

Báo Công lý trong những năm qua đã thực hiện khá rõ nét vai trò này. Những bài viết về các phiên tòa, các vụ án, hoạt động cải cách tư pháp, xây dựng pháp luật, chuyển đổi số trong ngành Tòa án… không đơn thuần cung cấp thông tin mà còn góp phần hình thành nhận thức pháp luật trong xã hội.

Đặc biệt, trong bối cảnh tổ chức Tòa án đang có nhiều đổi mới, yêu cầu thông tin, tuyên truyền về hoạt động tư pháp càng trở nên quan trọng. Những thay đổi về tổ chức bộ máy, thẩm quyền giải quyết các loại vụ việc, ứng dụng công nghệ, xét xử trực tuyến, số hóa hồ sơ, tống đạt và giao nhận văn bản tố tụng bằng phương thức điện tử… cần được thông tin kịp thời để người dân hiểu và đồng hành.

Báo Công lý vì thế không chỉ là nơi phản ánh những gì ngành Tòa án đã và đang thực hiện mà còn góp phần giúp xã hội nhìn nhận rõ hơn những yêu cầu mới đặt ra đối với nền tư pháp trong giai đoạn hiện nay.

Đồng hành cùng cải cách tư pháp, lan tỏa hình ảnh Tòa án gần dân

Theo Chánh án TAND tỉnh Ninh Bình, một trong những giá trị quan trọng mà Báo Công lý tạo dựng trong 25 năm qua chính là góp phần đưa hình ảnh của ngành Tòa án đến gần hơn với nhân dân.

“Công lý không phải là khái niệm xa vời mà phải được hiện thực hóa trong từng bản án, từng quyết định của Tòa án và trong cách Tòa án phục vụ nhân dân. Vì vậy, việc phản ánh một cách chân thực, khách quan những nỗ lực của đội ngũ cán bộ, Thẩm phán, công chức Tòa án cũng chính là góp phần để người dân hiểu hơn về công việc, trách nhiệm và áp lực của những người thực hiện nhiệm vụ bảo vệ công lý”, Chánh án Mai Anh Tài chia sẻ.

Theo Chánh án, đằng sau mỗi phiên tòa là một quá trình nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, tranh tụng, nghị án và áp dụng pháp luật nghiêm túc. Đặc biệt, đối với những vụ án phức tạp, có nhiều bị cáo, nhiều người tham gia tố tụng hoặc có tính chất pháp lý đặc thù, yêu cầu đặt ra đối với Hội đồng xét xử càng cao.

Thông tin báo chí về hoạt động xét xử vì vậy phải vừa bảo đảm yêu cầu thông tin, vừa tuân thủ các nguyên tắc tố tụng, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của những người tham gia tố tụng, không làm ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án và phải phù hợp với quy định của pháp luật.

Đây cũng là yêu cầu mà Báo Công lý đã từng bước khẳng định trong quá trình hoạt động. Không chỉ phản ánh những vụ án được dư luận quan tâm, Báo còn dành sự quan tâm đến những câu chuyện đời thường phía sau hoạt động xét xử; những nỗ lực của các đơn vị Tòa án trong giải quyết án, hòa giải, đối thoại, cải cách thủ tục hành chính tư pháp, hướng dẫn người dân thực hiện quyền khởi kiện và tiếp cận công lý.

Từ đó, hình ảnh người cán bộ Tòa án không chỉ được nhìn nhận qua những phiên tòa mà còn qua tinh thần trách nhiệm, thái độ phục vụ nhân dân và những nỗ lực đổi mới hoạt động tư pháp.

Chánh án Mai Anh Tài cho rằng, đây chính là điểm giao thoa rất quan trọng giữa hoạt động của Tòa án và hoạt động báo chí. Một bên thực hiện chức năng xét xử, bảo vệ công lý; một bên thực hiện chức năng thông tin, tuyên truyền, góp phần đưa pháp luật và những giá trị của công lý đến gần hơn với xã hội. Trong tiến trình cải cách tư pháp, sự đồng hành đó càng có ý nghĩa.

Cải cách tư pháp không chỉ là đổi mới tổ chức, hoàn thiện pháp luật hay ứng dụng khoa học công nghệ mà còn phải hướng tới mục tiêu cuối cùng là phục vụ tốt hơn người dân, bảo đảm công lý được thực thi kịp thời, công bằng và đúng pháp luật. Khi người dân hiểu rõ hơn về hoạt động của Tòa án, hiểu quyền và nghĩa vụ tố tụng của mình, hiểu những căn cứ pháp lý của một phán quyết, khoảng cách giữa cơ quan tư pháp và người dân cũng được thu hẹp.

“Trong thời gian tới, tôi mong Báo Công lý tiếp tục phát huy thế mạnh của một cơ quan báo chí chuyên ngành, đổi mới phương thức tuyên truyền, tăng cường các bài viết phân tích, giải thích pháp luật, phản ánh thực tiễn xét xử và những kết quả cải cách tư pháp. Đồng thời, Báo tiếp tục là diễn đàn để Tòa án các cấp chia sẻ những cách làm hiệu quả, những mô hình tốt, những kinh nghiệm trong công tác xét xử và phục vụ nhân dân”, Chánh án Mai Anh Tài bày tỏ.

Theo Chánh án TAND tỉnh Ninh Bình, trong thời đại chuyển đổi số và truyền thông đa nền tảng, Báo Công lý cũng đứng trước yêu cầu phải không ngừng đổi mới. Việc phát triển báo điện tử, đa dạng hóa phương thức truyền tải, ứng dụng công nghệ trong sản xuất nội dung là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, dù phương thức thể hiện có thay đổi như thế nào thì giá trị cốt lõi của báo chí pháp luật vẫn phải là tính chính xác, khách quan, trách nhiệm và tính định hướng.

Đặc biệt, đối với báo chí ngành Tòa án, yêu cầu đó càng phải được đặt lên hàng đầu. Mỗi thông tin về vụ án, bản án, quyết định của Tòa án không chỉ tác động đến người đọc mà còn có thể liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, danh dự và uy tín của các cá nhân, tổ chức. Vì vậy, sự chuẩn mực trong ngôn ngữ, tính chính xác trong thuật ngữ pháp lý và sự thận trọng trong khai thác, thể hiện thông tin là yêu cầu không thể thiếu.

Nhìn lại chặng đường 25 năm, có thể thấy Báo Công lý đã từng bước tạo dựng vị trí riêng trong lòng bạn đọc và trong hoạt động thông tin, tuyên truyền của ngành Tòa án. Từ những trang báo đầu tiên đến nền tảng báo chí đa phương tiện hôm nay là cả một quá trình nỗ lực, đổi mới và trưởng thành.

Quan trọng hơn, trong hành trình đó, Báo Công lý đã góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với đời sống; đưa hoạt động xét xử đến gần hơn với nhân dân; phản ánh những chuyển động của ngành Tòa án trong công cuộc cải cách tư pháp và qua đó góp phần xây dựng hình ảnh một nền tư pháp nghiêm minh, chuyên nghiệp, hiện đại, nhưng đồng thời gần dân, hiểu dân và vì nhân dân phục vụ.