Nhận vài trăm nghìn đồng tiền công cho một lần cảnh giới hoặc một triệu đồng cho một chuyến xe chở người qua biên giới, nhiều người đã phải trả giá bằng những năm tháng tù giam. Thực tế các vụ án tại Quảng Ninh cho thấy, phía sau những lời mời gọi "việc nhẹ, thu nhập cao" không phải cơ hội kiếm tiền, mà là cái bẫy pháp lý được giăng sẵn.
Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh đã khởi tố và tiếp nhận điều tra 15 vụ án với 29 bị can về tội Tổ chức cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh trái phép theo Điều 348 Bộ luật Hình sự.
Điểm đáng chú ý là nhiều bị can không phải những đối tượng cầm đầu hay tổ chức đường dây chuyên nghiệp. Họ chỉ là những người được thuê chở người, trông đường, cảnh giới hoặc dẫn đường với khoản tiền công từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, nhưng cuối cùng lại trở thành người trực tiếp phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Lợi dụng tâm lý muốn kiếm tiền nhanh của một bộ phận thanh niên, lao động tự do hoặc người không có việc làm ổn định, các đối tượng thường đăng tin tuyển người trên mạng xã hội, các hội nhóm lái xe tiện chuyến hoặc thông qua người quen để lôi kéo tham gia đưa đón, dẫn đường hoặc cảnh giới cho các hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép.
Những lời quảng cáo như "500.000 đồng cho 30 phút trông đường", "1 triệu đồng đưa một người từ bờ biển lên xe ô tô" hay "kiếm vài triệu đồng chỉ trong một buổi tối" đánh trúng tâm lý muốn kiếm tiền nhanh mà không phải bỏ nhiều công sức. Nhưng phía sau những khoản tiền tưởng chừng dễ kiếm ấy là hành vi phạm tội với những chế tài rất nghiêm khắc.

Điển hình, trong vụ án xảy ra ngày 10/5/2026 tại xã Hoành Mô, đối tượng Dòong A.N. (SN 2002, trú xã Hoành Mô) bị khởi tố sau khi nhận lời cảnh giới cho nhóm tổ chức đưa 6 công dân Trung Quốc xuất cảnh trái phép để nhận 500.000 đồng tiền công cho khoảng 30 phút làm nhiệm vụ.
Trước đó, ngày 10/12/2025, tại phường Móng Cái 1, Trần Văn H. (SN 1986, trú Hưng Yên) nhận lời một người sử dụng tài khoản Zalo mang tên "Bố già cua" điều khiển ô tô chở người Trung Quốc nhập cảnh trái phép từ khu vực bãi biển Trà Cổ vào trung tâm thành phố Móng Cái (cũ), với tiền công 1 triệu đồng mỗi chuyến.
Theo Cơ quan An ninh điều tra, nhiều bị can khai nhận họ chỉ nghĩ mình đang làm một công việc thời vụ để kiếm thêm thu nhập và cho rằng, hành vi này nếu bị phát hiện cũng chỉ bị xử phạt hành chính. Chỉ khi bị khởi tố, họ mới nhận thức được mình đã tham gia vào một đường dây phạm tội và phải chịu trách nhiệm hình sự.
Điều đáng lo ngại là các đường dây tổ chức xuất, nhập cảnh trái phép ngày càng hoạt động tinh vi. Những kẻ cầm đầu thường sử dụng tài khoản mạng xã hội ảo, sim rác để liên lạc, giao nhiệm vụ từ xa và sẵn sàng cắt đứt mọi dấu vết khi vụ việc bị phát hiện.
Trong khi đó, người trực tiếp lái xe, dẫn đường, cảnh giới hoặc đưa đón lại là những người đầu tiên bị lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ và phải đối mặt với trách nhiệm hình sự.
Theo quy định tại Điều 348 Bộ luật Hình sự, tội Tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh, nhập cảnh hoặc ở lại Việt Nam trái phép có khung hình phạt cao nhất lên tới 15 năm tù.
Không ít trường hợp bị khởi tố là lao động chính trong gia đình. Chỉ vì khoản tiền công trước mắt, họ phải đánh đổi bằng những năm tháng tù giam, mất việc làm, gia đình rơi vào khó khăn và tương lai bị ảnh hưởng lâu dài.
Không chỉ gây hệ lụy cho cá nhân, hoạt động xuất, nhập cảnh trái phép còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh nhiều loại tội phạm xuyên quốc gia như mua bán người, cưỡng bức lao động, vận chuyển hàng cấm, lừa đảo, đe dọa trực tiếp đến an ninh, trật tự khu vực biên giới.
Thực tế cho thấy không có công việc nào vừa đơn giản, không đòi hỏi trình độ, không phải chịu trách nhiệm mà lại mang đến mức thu nhập cao một cách bất thường. Những lời mời gọi "việc nhẹ, thu nhập cao" rất có thể chỉ là cách các đường dây tội phạm tìm người thay mình thực hiện hành vi phạm pháp.
Cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần nâng cao cảnh giác trước các lời mời gọi tuyển dụng trên mạng xã hội hoặc qua người quen; tuyệt đối không tham gia đưa đón, dẫn đường, cảnh giới hoặc vận chuyển người xuất cảnh, nhập cảnh trái phép dưới bất kỳ hình thức nào. Khi phát hiện các hành vi nghi vấn, người dân cần kịp thời thông báo cho lực lượng chức năng để ngăn chặn, xử lý theo quy định.