34 cựu lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm và những con số “khủng” trong vụ án nhận hối lộ

Hơn 11h trưa nay (5/1), phiên tòa xét xử 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cùng hàng chục cựu lãnh đạo, cán bộ đã kết thúc phần thủ tục, đại diện VKS bắt đầu phần công bố bản cáo trạng truy tố dài hơn 80 trang.

“Luật ngầm bôi trơn” tại Cục An toàn thực phẩm: Hai cựu cục trưởng, hai cựu cục phó cùng nhận hối lộ

Theo cáo trạng truy tố, cựu Cục trưởng Cục an toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong bị cáo buộc chủ mưu nhận hối lộ gần 95 tỷ. Những người còn lại là cục phó, chuyên viên bị cáo buộc nhận số tiền từ vài trăm triệu đến vài chục tỷ.

Theo hồ sơ vụ án, trong suốt 6 năm (từ 2018 - 2024), hai Cục trưởng của Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga đặt ra luật ngầm, hồ sơ công bố, quảng cáo sản phẩm của các doanh nghiệp muốn được thông qua phải "bôi trơn". Chủ trương các cựu lãnh đạo cục này đưa ra phí "bôi trơn" từ 2-10 triệu đồng mỗi hồ sơ.

Hành vi hối lộ tại Cục An toàn thực phẩm diễn ra công khai trong nhiều năm dưới hình thức đưa tiền mặt, chuyển khoản.

Cũng theo hồ sơ vụ án, các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn mang tính chất chung chung, chưa cụ thể. Quy định cũng chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ. Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn, lúng túng khi thực hiện thủ tục công bố sản phẩm. Cơ quan thẩm quyền cũng gặp vướng mắc trong quá trình tiếp nhận, kiểm tra và đánh giá hồ sơ.

Lợi dụng những khó khăn, bất cập trên, nhóm lãnh đạo, chuyên viên của cục đã gây khó dễ, "ngâm" hồ sơ của các doanh nghiệp. Sau khi trao đổi với các đơn vị, ông Phong ra chủ trương nhận tiền ngoài lệ phí quy định khi thẩm xét hồ sơ công bố sản phẩm. Mỗi hồ sơ từ 5 - 10 triệu đồng.

Cáo trạng xác định, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng phải chịu trách nhiệm hình sự với tổng số tiền các chuyên viên đã nhận hối lộ gần 95 tỷ đồng.

Với giấy xác nhận nội dung quảng cáo, bị cáo Trần Việt Nga (Phó Cục trưởng từ năm 2018 đến 2024, Cục trưởng từ năm 2024 đến khi bị bắt) là người phụ trách. Thời gian đầu bị cáo Nga vẫn ký giấy xác nhận đúng hạn. Tuy nhiên, sau đó bị cáo Nga thường để hồ sơ quá hạn không ký duyệt hoặc trả lại hồ sơ với lý do không rõ ràng, không thuyết phục, không đúng với các quy định về quảng cáo.

Nga sau đó chỉ đạo các chuyên viên "cơ chế" thu tiền của các doanh nghiệp và phải nộp lại cho bà ít nhất 2 triệu đồng/hồ sơ. Từ đó, các chuyên viên yêu cầu các cá nhân, doanh nghiệp phải chi tiền "bôi trơn" mức từ 4 - 9 triệu đồng/hồ sơ để được hướng dẫn, tạo điều kiện cấp giấy xác nhận quảng cáo.

Kết quả điều tra xác định từ chỉ đạo của bị cáo Nga, các chuyên viên đã nhận tổng 12,7 tỷ đồng tiền "bôi trơn" của các doanh nghiệp để được duyệt nhanh nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Trong khi đó, cựu Phó Cục trưởng Nguyễn Hùng Long, bị cáo buộc đã thống nhất chủ trương cho chuyên viên nhận hối lộ để chia nhau hưởng lợi cá nhân tổng số tiền 22,5 tỷ. Trong đó, bị cáo Long hưởng lợi gần 8,7 tỷ đồng.

Với bị cáo Phó Cục trưởng Đỗ Hữu Tuấn, bị cơ quan tố tụng cáo buộc đã thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận hối lộ để "ăn chia" tổng số tiền gần 11 tỷ.

Trong vụ án, bị cáo bị cáo buộc nhận hối lộ số tiền lớn thứ hai trong vụ án này (sau Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong) là bị cáo Đinh Quang Minh, Giám đốc Trung tâm thẩm xét, bị cáo này phải chịu trách nhiệm tống số tiền các cán bộ, chuyên viên của Trung tâm nhận hối lộ là 63,5 tỷ.

Bị cáo Phạm Văn Hinh, Trưởng phòng quản lý sản phẩm thực phẩm, bị cáo buộc chỉ đạo chuyên viên nhận tiền của doanh nghiệp để "ăn chia" với lãnh đạo cục.

Cơ quan tố tụng xác định, tổng số tiền nhận hối lộ bị cáo Hinh phải chịu trách nhiệm là 15 tỷ đồng.

25 cán bộ nhận tiền ngoài quy định nhưng không bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Ngoài 34 cựu lãnh đạo, cán bộ bị đưa ra xét xử, Cơ quan truy tố còn xác định 25 cán bộ khác của Cục An toàn thực phẩm có hành vi nhận hàng tỷ đồng nhưng “phạm tội với vai trò thứ yếu” hoặc chỉ “nhận tiền bồi dưỡng, ăn uống” nên không bị xử lý hình sự.

Theo cáo trạng, có 12 người là văn thư, chuyên viên của Cục đã nhận tiền của các cá nhân làm dịch vụ công bố sản phẩm, với tổng số tiền hơn 3,4 tỷ đồng. Trong đó, người nhận nhiều nhất là 438 triệu đồng, ít nhất là 91 triệu đồng.

Cơ quan truy tố xác định những người này đều có hành vi nhận tiền, nhưng "thực hiện hành vi phạm tội với vai trò thứ yếu, giúp sức, lệ thuộc" hoặc thực hiện hành vi theo sự chỉ đạo của cấp trên và đã nộp lại toàn bộ số tiền nhận từ doanh nghiệp. Do đó, Cơ quan tố tụng chỉ kiến nghị Bộ Y tế xử lý nghiêm theo quy định về Đảng và chính quyền đối với 12 cán bộ trên.

Ngoài ra, còn có 13 chuyên viên khác tại Cục An toàn thực phẩm cũng bị xác định nhận tiền trong quá trình thẩm định, hậu kiểm cấp Giấy chứng nhận GMP cho nhà máy của Nguyễn Năng Mạnh. Trong đó người ít nhất nhận 5 triệu đồng, người nhiều nhận 40 triệu. Tuy nhiên, kết quả điều tra xác định, trong quá trình kiểm tra, các chuyên viên này được Cao Văn Trung, Trưởng đoàn phân công nhiệm vụ thẩm định hồ sơ xin cấp GMP nên làm theo chức năng nhiệm vụ được giao.

Việc bỏ qua các lỗi vi phạm của nhà máy là do Cao Văn Trung thực hiện khi báo cáo lãnh đạo Cục, không bàn bạc với các chuyên viên. Những người này sau đó đã nộp lại toàn bộ số tiền hưởng lợi trái pháp luật.

Cơ quan truy tố xác định hành vi của nhóm chuyên viên này không có dấu hiệu tội phạm nên kiến nghị xử lý về Đảng và chính quyền.

Chiều nay, phiên tòa tiếp tục phần công bố bản cáo trạng truy tố của đại diện VKS đối với các bị cáo.

Một số hình ảnh trong phiên tòa xét xử: