Báo Công lý
Thứ Bảy, 25/11/2017

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh: Quyết liệt sửa đổi “Hiến pháp của kinh tế thị trường”

24/10/2017 21:06 UTC+7
(Công lý) - Luật Cạnh tranh là đạo luật quan trọng được coi là “Hiến pháp của kinh tế thị trường” sau 12 năm đã bộc lộ nhiều bất cập vừa được Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đệ trình Quốc hội sửa đổi với rất nhiều tiến bộ, tư duy mới.

Từng lên tiếng khi là Thứ trưởng

Năm 2015, trước thông tin nhiều nhà hàng tại tỉnh Hà Tĩnh được yêu cầu cam kết phải bán bia Sài Gòn cho khách, ông Trần Tuấn Anh trên cương vị Thứ trưởng Bộ Công Thương  đã cho rằng hành động này là vi phạm Luật cạnh tranh.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh: Quyết liệt sửa đổi “Hiến pháp của kinh tế thị trường”

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh

“Việt Nam đã và đang xây dựng các văn bản, quy phạm pháp luật để hoàn thiện hơn về môi trường kinh doanh. Riêng Luật Canh tranh đã có từ 2004. Đối với trường hợp cụ thể tại Hà Tĩnh, việc có chỉ đạo hay khuyến nghị người dân, cán bộ công chức trong tỉnh uống bia Sài Gòn của chính quyền Hà Tĩnh về bản chất là không phù hợp với quy định của pháp luật về cạnh tranh”- ông Trần Tuấn Anh nói.

Ông Trần Tuấn Anh cũng cho rằng, Việt Nam đang xây dựng một nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa nên cạnh tranh và đảm bảo môi trường cạnh tranh là một trong những nguyên tắc rất quan trọng, là động lực để thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Bộ Công Thương sau đó đã yêu cầu ngành công thương tỉnh Hà Tĩnh báo cáo về sự việc và có chấn chỉnh.

Trăn trở trước việc xây dựng một hành lang pháp lý về quản lý cạnh tranh hoàn thiện, tiệm cận xu thế quốc tế, thời gian qua, Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt trong xây dựng Dự thảo Luật cạnh tranh (sửa đổi). Bởi lẽ, đây là đạo luật có nhiều ảnh hưởng thiết thân đến cuộc sống của người dân nhưng sau 12 năm ra đời, nó đã bộc lộ nhiều bất cập cần điều chỉnh.

Ông Phùng Văn Thành, Phó trưởng phòng Điều tra vụ việc hạn chế cạnh tranh, Cục Quản lý cạnh tranh, ra đời năm 2004, Luật Cạnh tranh đã trở thành đạo luật quan trọng, đóng vai trò là “Hiến pháp của nền kinh tế thị trường” tại Việt Nam. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm thực thi, Luật Cạnh tranh 2004 đã bộc lộ một số hạn chế khiến luật này chưa làm được sứ mệnh là: bảo vệ môi trường cạnh tranh, bảo vệ động lực của nền kinh tế.

Sửa đổi toàn diện, thể hiện tư duy mới

Vì thế, theo Bộ trưởng Trần Tuấn Anh, việc sửa đổi Luật Cạnh tranh năm 2004 được xác định là sửa đổi một cách cơ bản và toàn diện. Dự thảo Luật gồm có 121 điều, được bố cục thành 09 chương. So với Luật Cạnh tranh năm 2004, dự thảo Luật giữ nguyên 06 điều, sửa đổi 66 điều, bổ sung 49 điều và bãi bỏ 49 điều.

Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh: Quyết liệt sửa đổi “Hiến pháp của kinh tế thị trường”

Luật Cạnh tranh 2004 đã bộc lộ nhiều bất cập

Việc sửa đổi, bổ sung Luật Cạnh tranh năm 2004 nhằm đáp ứng các yêu cầu trong xu thế hội nhập kinh tế và phù hợp với các cam kết quốc tế; đảm bảo sự thích ứng với môi trường kinh doanh. Đặc biệt, nhằm khắc phục hạn chế trong việc thiếu cơ sở để kiểm soát các hành vi được thực hiện bên ngoài lãnh thổ Việt Nam nhưng gây tác động hoặc khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường Việt Nam; thay đổi cách tiếp cận để kiểm soát hành vi thoả thuận hạn chế cạnh tranh; lạm dụng vị trí thống lĩnh thị trường, vị trí độc quyền; tập trung kinh tế và hành vi cạnh tranh không lành mạnh để phản ánh đúng bản chất và tác động của hành vi, phù hợp với thông lệ quốc tế; khắc phục hạn chế về mô hình và địa vị pháp lý của cơ quan cạnh tranh để đảm bảo tính độc lập, tính hiệu quả, hiệu lực trong hoạt động thực thi pháp luật cạnh tranh.

Hiệp hội sân sau, cơ quan Nhà nước làm sai cũng bị xử lý

Trong thực tiễn xem xét, xử lý một số vụ việc thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, cơ quan cạnh tranh còn nhận thấy, các hiệp hội đều là tổ chức đứng sau, giữ vai trò tổ chức, lôi kéo doanh nghiệp tham gia và giám sát việc thực thi thỏa thuận giữa các doanh nghiệp. Thậm chí trong nhiều vụ việc, hiệp hội còn ban hành các “quyết định”, các “nghị quyết” về giá cả, sản lượng... trên thị trường để các doanh nghiệp thành viên thực hiện. Tất nhiên, do quy định về chuyện này chưa cụ thể, rõ ràng nên không thể xử lý.

Lần này, những bất cập trên đã được giải quyết thông qua việc dự thảo Luật mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với “hành vi hạn chế cạnh tranh, tập trung kinh tế gây tác động hoặc có khả năng gây tác động hạn chế cạnh tranh đến thị trường Việt Nam”  và mở rộng đối tượng áp dụng. Theo đó, ngoài tổ chức, cá nhân kinh doanh và hiệp hội ngành nghề, dự thảo Luật còn áp dụng đối với “Cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có liên quan”, trong đó bao gồm cả các cơ quan nhà nước, cá nhân có thẩm quyền ban hành quyết định hành chính. Những câu chuyện lạ lùng như một cơ quan công quyền chỉ đạo cán bộ công chức trên địa bàn tỉnh phải mua bia, bảo hiểm của một công ty XYZ nào đó sẽ bị coi là vi phạm Luật Cạnh tranh và bị xử lý.

TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) từng nêu quan điểm: “Cạnh tranh là đức hạnh của thị trường, nhờ đó mà nền kinh tế được điều chỉnh phù hợp”. Nghị quyết Nghị quyết số 11-NQ/TW ngày 03/6/2017 của Hội nghị Trung ương 5 khóa XII của Đảng cũng đề ra giải pháp về “hoàn thiện thể chế về cạnh tranh, tăng cường tính minh bạch về độc quyền nhà nước” nhằm tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Vì vậy, với những đổi mới nêu trên cùng nhiều tiến bộ khác, việc sửa đổi Luật Cạnh tranh theo hướng tôn trọng quy luật của kinh tế thị trường như trên hi vọng sẽ tạo thêm động lực mới cho sự phát triển của đất nước.

Chí Thành
Bạn đang đọc bài viết Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh: Quyết liệt sửa đổi “Hiến pháp của kinh tế thị trường” tại chuyên mục Công lý 24h của Báo điện tử Công lý. Mọi thông tin phản hồi về Ban chuyên đề Công lý 24h, Email: 24hcongly@gmail.com, Hotline 090.328.3333

ý kiến của bạn

Sự kiện nổi bật