Quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên hư cần có cách làm phù hợp

Thời gian gần đây, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật trên địa bàn phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá nói riêng có nhiều diễn biến phức tạp. Một bộ phận thanh thiếu niên do thiếu sự quản lý, định hướng từ gia đình, bị tác động bởi môi trường xã hội và mạng xã hội đã tụ tập gây mất an ninh trật tự, đua xe trái phép, lạng lách, đánh võng, thậm chí sử dụng mạng xã hội để kích động, thách thức nhau.

Theo đánh giá của Công an phường Đông Sơn, nguyên nhân xuất phát từ nhiều phía. Không ít gia đình vì áp lực mưu sinh nên thiếu thời gian quan tâm, đồng hành cùng con em.

Trong khi đó, mạng xã hội với nhiều nội dung phản cảm, bạo lực, lệch chuẩn đang từng ngày tác động tiêu cực đến nhận thức của giới trẻ. Việc thiếu sân chơi lành mạnh, thiếu môi trường rèn luyện kỹ năng sống cũng khiến nhiều thanh thiếu niên dễ bị lôi kéo vào các hành vi vi phạm pháp luật.

Trước thực trạng đó, Công an phường Đông Sơn đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm quản lý, giáo dục và hỗ trợ thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật. Quan điểm xuyên suốt được đơn vị xác định là lấy phòng ngừa làm trọng tâm, lấy tuyên truyền, cảm hóa và giáo dục làm nền tảng.

Không chỉ áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, lực lượng Công an còn chú trọng tìm hiểu hoàn cảnh gia đình, tâm lý, nguyên nhân dẫn đến biểu hiện lệch chuẩn của từng trường hợp để có biện pháp hỗ trợ phù hợp. Qua đó giúp các em nhận thức rõ hành vi của mình, từng bước thay đổi suy nghĩ và định hướng lại cuộc sống.

Một trong những mô hình được đánh giá cao tại phường Đông Sơn là việc xây dựng các nhóm Zalo, Facebook để quản lý, tuyên truyền và đồng hành cùng thanh thiếu niên chậm tiến.

Thông qua các nhóm này, lực lượng Công an thường xuyên đăng tải các nội dung tuyên truyền pháp luật, kiến thức về an toàn giao thông, phòng chống bạo lực học đường, phòng chống ma túy; đồng thời cảnh báo những hệ lụy từ hành vi tụ tập gây rối, sử dụng mạng xã hội thiếu kiểm soát hay vi phạm pháp luật.

Không đơn thuần là kênh tuyên truyền, đây còn là “cầu nối” để lực lượng chức năng kịp thời nắm bắt tâm tư, diễn biến tâm lý của các em. Những biểu hiện bất thường về nhận thức, hành vi được phát hiện sớm để có biện pháp nhắc nhở, định hướng và hỗ trợ phù hợp.

Song song với đó, Công an phường đã phối hợp rà soát, lập danh sách các thanh thiếu niên thường xuyên tụ tập, có biểu hiện chậm tiến để tổ chức gặp gỡ, tuyên truyền, răn đe và yêu cầu ký cam kết chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật. Quá trình này luôn có sự tham gia của gia đình, tổ dân phố và các đoàn thể nhằm nâng cao trách nhiệm quản lý, giáo dục thanh thiếu niên ngay từ cơ sở.

Để ngăn chặn vi phạm từ sớm, lực lượng Công an còn tăng cường tuần tra kiểm soát tại các tuyến đường, địa bàn thường xuyên xuất hiện tình trạng thanh thiếu niên tụ tập về đêm, nẹt pô, lạng lách, đánh võng. Các hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông, gây rối trật tự công cộng đều được xử lý nghiêm nhằm răn đe, phòng ngừa chung.

Đồng thời, Công an phường cũng mở rộng tuyên truyền đến các cơ sở sửa chữa xe máy, vận động ký cam kết không “độ”, “chế” xe trái phép; phối hợp với các cơ sở kinh doanh xăng dầu nâng cao tinh thần cảnh giác, kịp thời cung cấp thông tin khi phát hiện các nhóm thanh thiếu niên có biểu hiện nghi vấn.

Không dừng lại ở tuyên truyền hay xử lý vi phạm, Công an phường Đông Sơn còn chú trọng tổ chức nhiều hoạt động cộng đồng mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc như dọn vệ sinh nghĩa trang liệt sĩ, vệ sinh môi trường tại khu dân cư, tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng.

Thông qua những hoạt động ấy, các em được giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tinh thần đoàn kết, sẻ chia và trách nhiệm với xã hội. Nhiều thanh thiếu niên sau khi tham gia đã có chuyển biến tích cực trong nhận thức, biết quan tâm hơn đến học tập, lao động và chủ động tránh xa các tệ nạn xã hội.

Ông Nguyễn Thế Vũ, Tổ trưởng tổ dân phố Đại Từ 1, phường Đông Sơn cho biết, từ khi lực lượng Công an tăng cường tuần tra và triển khai nhiều biện pháp quản lý, giáo dục thanh thiếu niên, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn thay đổi rõ rệt. Những tiếng nẹt pô, rồ ga hay cảnh tụ tập đánh chửi nhau gần như không còn.

“Điều đáng ghi nhận là lực lượng Công an không chỉ xử lý vi phạm mà còn rất chú trọng công tác cảm hóa, giáo dục bằng nhiều hình thức gần gũi, linh hoạt. Đây là cách làm sáng tạo, phù hợp thực tế địa phương và mang lại hiệu quả rõ rệt”, ông Vũ chia sẻ.

Theo Thiếu tá Lê Vương Anh, Phó Trưởng Công an phường Đông Sơn, để ngăn chặn hiệu quả tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình phải quan tâm, quản lý con em nhiều hơn; nhà trường cần phối hợp chặt với lực lượng Công an trong phát hiện, ngăn chặn các biểu hiện vi phạm; người dân cũng cần nâng cao trách nhiệm, kịp thời cung cấp thông tin cho lực lượng chức năng.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Công an phường Đông Sơn đã chủ động phát hiện, ngăn chặn hai nhóm đối tượng có biểu hiện vi phạm pháp luật; quản lý 257 đối tượng thuộc diện quản lý nghiệp vụ và tổ chức ký cam kết đối với 136 cơ sở kinh doanh trên địa bàn nhằm phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.