Số hóa công tác biên phòng, giữ vững chủ quyền biên giới

Hiện đại hóa kiểm soát cửa khẩu

Tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, các công nghệ như camera trí tuệ nhân tạo (AI), nhận diện sinh trắc học, máy đọc biển số xe tự động, cổng quét mã QR và thiết bị soi chiếu X-ray đang được ứng dụng, hỗ trợ lực lượng chức năng nâng cao hiệu quả kiểm soát xuất nhập cảnh (XNC).

Theo Thượng tá Lê Khương Duy, cán bộ kỹ thuật nghiệp vụ Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, đơn vị đang vận hành song song luồng kiểm soát tự động sử dụng sinh trắc học và luồng kiểm soát thủ công có hỗ trợ mã vạch. Nếu trước đây, cán bộ phải mất 2-3 phút nhập dữ liệu cho mỗi người, hiện công đoạn này chỉ mất vài giây.

Thực hiện Quyết định số 164/QĐ-TTg ngày 26/1/2026 của Thủ tướng Chính phủ về Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh, BĐBP Quảng Ninh đã tiếp nhận hệ thống camera giám sát an ninh tại Cửa khẩu Hoành Mô và hệ thống cổng kiểm soát tự động tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, được nâng cấp từ 6 lên 8 cổng. Tổng kinh phí đầu tư của Bộ Tư lệnh BĐBP cho các hạng mục này là 25 tỷ đồng.

Nhờ ứng dụng công nghệ nhận diện sinh trắc học, quét vân tay và mã vạch, thời gian làm thủ tục XNC giảm từ 2-3 phút nhập liệu thủ công xuống còn 5-7 giây/người.

Trong 9 tháng năm 2026, lực lượng biên phòng tại đây đã làm thủ tục cho hơn 1,3 triệu lượt người XNC bằng hộ chiếu và hơn 3,2 triệu lượt người sử dụng giấy thông hành. Việc rút ngắn thời gian xử lý góp phần giảm thời gian chờ đợi, nâng cao năng lực thông quan nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu kiểm tra, giám sát.

Theo Thượng tá Chu Xuân Quyết, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, việc ứng dụng mã QR giúp đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian làm thủ tục cho phương tiện, giảm áp lực bến bãi và nâng cao hiệu quả kiểm soát an ninh.

Chuyển đổi số cũng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Chị Trương Thị Hà, Phó Giám đốc Chi nhánh Công ty Du lịch Minh Anh, cho biết việc khai báo trước qua mạng giúp doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hồ sơ, bố trí lịch trình đón khách, hạn chế tình trạng bị động khi lượng khách tăng cao.

Trên tuyến biển, phần mềm chuyên dụng tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu cảng Hòn Gai hỗ trợ theo dõi người, phương tiện ra vào cảng, bến. Thủ tục biên phòng điện tử giúp tiếp nhận, kiểm tra thông tin từ sớm, giảm thời gian đi lại của doanh nghiệp. Việc phối hợp, trao đổi thông tin giữa biên phòng, hải quan, cảng vụ và các lực lượng liên quan góp phần bảo đảm an ninh, an toàn tại cửa khẩu, cảng biển.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn lực lượng

BĐBP Quảng Ninh phụ trách địa bàn gồm 33 xã, phường, đặc khu biên giới, với hệ thống cửa khẩu, lối mở trên bộ và 3 cửa khẩu cảng biển Hòn Gai, Cẩm Phả, Vạn Gia. Địa bàn rộng, hoạt động giao thương sôi động đòi hỏi lực lượng không ngừng đổi mới phương thức quản lý, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ.

Cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị, Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh đã ban hành kế hoạch triển khai, quán triệt đến các cơ quan, đơn vị và duy trì kiểm điểm kết quả hằng tuần. Nội dung học tập, làm việc trên môi trường số được gắn với nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị.

Đại tá Nguyễn Quang Hòa, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP Quảng Ninh, khẳng định ứng dụng công nghệ vào quản lý, kiểm soát cửa khẩu, biên giới là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và cấp bách. Quá trình hiện đại hóa phải gắn với yêu cầu giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị tổ chức 3 buổi tập huấn trực tiếp cho 220 cán bộ, chiến sĩ về sử dụng hệ thống số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Toàn lực lượng có 1.027 cán bộ, chiến sĩ tham gia học tập, thi trực tuyến trên nền tảng “Bình dân học vụ số” của Bộ Quốc phòng, tỷ lệ hoàn thành đạt 98%.

Trong công tác chỉ huy, điều hành, 100% văn bản được xử lý trên hệ thống điện tử; tỷ lệ ký số cá nhân đối với văn bản không mật đạt 97,96%, riêng tháng 5 và tháng 6/2026 đạt 100%. Mạng truyền số liệu quân sự đã kết nối tới 15/17 đơn vị trực thuộc.

Trong 6 tháng đầu năm, BĐBP Quảng Ninh tổ chức 7 cuộc giao ban trực tuyến với gần 600 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia, góp phần nâng cao hiệu quả trao đổi thông tin, chỉ huy và xử lý công việc giữa Ban Chỉ huy với các đơn vị tuyến biển, đảo.

Thời gian tới, đơn vị tiếp tục đầu tư trang thiết bị, nâng cấp đường truyền, bồi dưỡng kỹ năng quản trị hệ thống, bảo vệ dữ liệu và hoàn thiện thủ tục biên phòng điện tử. Việc triển khai Đề án thí điểm xây dựng cửa khẩu thông minh cũng được đẩy mạnh, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát và phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Ứng dụng công nghệ gắn với nâng cao năng lực cán bộ, chiến sĩ đang góp phần hiện đại hóa công tác biên phòng, tạo nền tảng để BĐBP Quảng Ninh thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới trong tình hình mới.