Những cuộc trở về từ cạm bẫy
Phía sau những lời hứa về việc làm, thu nhập hay một tương lai tốt đẹp trên mạng xã hội có thể là những chiếc bẫy được giăng sẵn. Có người may mắn được ngăn lại khi vừa bắt đầu hành trình, có người phải đi qua những ngày tháng bất an mới tìm được đường trở về.
Rời nhà vì tin lời người lạ
Một chiếc điện thoại kết nối mạng, vài cuộc trò chuyện với người chưa từng gặp mặt và lời hứa về một công việc có thu nhập cao. Chừng đó đã khiến L.T.B.L., một thiếu nữ mới 13 tuổi, tin rằng phía trước mình đang có một cơ hội.
Ở tuổi vẫn cần sự chăm sóc, bảo ban của gia đình, L. chưa thể lường hết những nguy cơ có thể ẩn sau những lời mời chào từ một người xa lạ. Qua mạng xã hội, em được người này làm quen, trò chuyện rồi hứa hẹn đưa ra các tỉnh phía Bắc làm việc với mức thu nhập cao.
Tin vào lời hứa ấy, L. tự ý rời nhà. Không lời từ biệt, không hình dung được những gì đang chờ đợi phía trước, thiếu nữ 13 tuổi lên xe khách bắt đầu hành trình ra Bắc.
Khi phát hiện con rời khỏi nhà, gia đình L. rơi vào cảnh lo lắng. Những cuộc tìm kiếm không có kết quả khiến người thân phải trình báo cơ quan Công an, mong sớm tìm được tung tích của em.
Tiếp nhận thông tin, Công an xã Quỳ Châu (Nghệ An) khẩn trương xác minh, rà soát những thông tin liên quan, đồng thời phối hợp với lực lượng chức năng tại các địa phương để lần theo hành trình của thiếu niên.

Từ những manh mối thu thập được, lực lượng chức năng xác định L. đang di chuyển trên một chuyến xe khách theo hướng ra Quảng Ninh. Việc liên hệ, phối hợp đón em lập tức được triển khai.
Cuối cùng, hành trình tìm việc của cô bé 13 tuổi được dừng lại. L. được lực lượng chức năng đón, đưa trở về với gia đình an toàn.
Không ai biết điều gì có thể xảy ra nếu chuyến xe ấy tiếp tục đưa em đến nơi mà người lạ đã hẹn. Nhưng việc kịp thời tìm thấy L. đã giúp một thiếu nữ tránh được những nguy cơ có thể xảy ra khi một mình rời xa gia đình và đặt niềm tin vào người chưa rõ lai lịch.
Sau cuộc trở về ấy là niềm vui của người thân, nhưng cũng để lại một câu chuyện đáng suy ngẫm. Khi mạng xã hội ngày càng trở thành một phần trong đời sống của trẻ em, chỉ một lời mời đủ hấp dẫn cũng có thể khiến những đứa trẻ chưa đủ kỹ năng nhận diện rủi ro đưa ra quyết định thiếu an toàn.
Lời cầu cứu từ nơi xứ người
Nếu chuyến đi của L. được ngăn lại khi em vẫn đang trên đường thì hành trình trở về của chị L.T.K.C. (SN 2000, trú xã Tương Dương, Nghệ An) lại phải đi qua những ngày tháng đầy bất an nơi xứ người.
Trước khi xảy ra sự việc, chị C. làm việc tại một công ty. Tại đây, người phụ nữ trẻ bị một số người làm cùng dụ dỗ rồi lừa đưa ra nước ngoài. Khi nhận ra sự thật, chị đã ở xa quê hương và rơi vào hoàn cảnh khó có thể tự mình thoát ra.
Theo thông tin ban đầu, chị C. bị bán cho một người đàn ông bản địa và ép kết hôn. Những gì chờ đợi chị sau đó không phải là cuộc sống tốt đẹp như những lời dụ dỗ ban đầu.
Ở nơi đất khách, không có người thân bên cạnh, chị C. thường xuyên bị gia đình chồng bạo hành, đe dọa. Người phụ nữ trẻ nhiều lần tìm cách bỏ trốn với hy vọng thoát khỏi cuộc sống bị ép buộc, nhưng đều không thành.
Mỗi lần tìm đường rời đi bất thành, cơ hội trở về quê nhà dường như càng trở nên xa vời. Thế nhưng, giữa hoàn cảnh khó khăn, chị C. vẫn tìm cách liên lạc với người thân ở Việt Nam và gửi thông tin cầu cứu đến lực lượng Công an.

Thông tin từ nơi xứ người được chuyển về Công an xã Lượng Minh và Công an tỉnh Nghệ An. Đó cũng là lúc một hành trình khác bắt đầu, hành trình tìm cách đưa người phụ nữ trẻ trở về quê hương.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, Công an xã Lượng Minh phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Nghệ An cùng các đơn vị liên quan khẩn trương xác minh vụ việc, triển khai các biện pháp cần thiết để hỗ trợ nạn nhân.
Sau quá trình phối hợp giữa các lực lượng, mong muốn trở về của chị C. cuối cùng cũng thành hiện thực. Người phụ nữ trẻ được hỗ trợ về nước an toàn và đoàn tụ với gia đình.
Hành trình ấy khép lại khi chị C. đặt chân trở về quê hương. Sau những ngày sống trong bất an, bị ép buộc và nhiều lần tìm cách bỏ trốn, phía cuối con đường vẫn còn những người thân chờ đón chị trở về.
Khi “cơ hội” trở thành chiếc bẫy
Hai câu chuyện, hai hoàn cảnh và hai hành trình rất khác nhau. Một thiếu nữ mới 13 tuổi được tìm thấy khi đang trên chuyến xe hướng ra Quảng Ninh; một phụ nữ trẻ phải trải qua những ngày tháng bất an nơi xứ người mới có thể trở về.
Điểm chung giữa họ là sự nhẹ dạ trước những lời mời chào, dụ dỗ. Khi những lời hứa được khoác lên bằng công việc, thu nhập hay một cuộc sống tốt đẹp hơn, người nghe rất dễ mất cảnh giác, nhất là trẻ em, thanh thiếu niên và những người đang mong muốn tìm kiếm việc làm.
Không gian mạng giúp con người kết nối nhanh hơn, tìm kiếm thông tin và cơ hội thuận lợi hơn, nhưng cũng có thể trở thành môi trường để những đối tượng xấu tiếp cận nạn nhân. Sau một tài khoản chưa rõ danh tính, một lời mời kết bạn hay những cuộc trò chuyện tưởng như bình thường có thể là những ý đồ khó lường.
Đáng lo ngại hơn, lời mời “việc nhẹ, thu nhập cao” thường đánh vào mong muốn kiếm tiền và thay đổi cuộc sống. Khi thiếu thông tin để kiểm chứng, người tìm việc có thể bị dẫn dắt từ những cuộc trò chuyện trên mạng đến những cuộc gặp ngoài đời, rồi từng bước rơi vào tình thế khó kiểm soát.
Câu chuyện của L. cũng đặt ra vấn đề về việc đồng hành cùng trẻ em trên không gian mạng. Ở tuổi 13, các em có thể sử dụng thành thạo điện thoại, mạng xã hội nhưng khả năng nhận diện thủ đoạn lừa đảo, đánh giá mức độ nguy hiểm và tự bảo vệ bản thân vẫn còn hạn chế.
Vì vậy, sự quan tâm của gia đình không chỉ dừng ở việc quản lý thời gian sử dụng thiết bị mà còn cần thường xuyên trò chuyện, hướng dẫn trẻ nhận biết những mối quan hệ và lời mời bất thường trên mạng.
Với những người có nhu cầu tìm kiếm việc làm, sự thận trọng càng cần được đặt lên hàng đầu. Thông tin về công việc, đơn vị tuyển dụng, địa điểm làm việc, mức lương và người giới thiệu cần được kiểm chứng rõ ràng.
Những lời hứa về thu nhập cao nhưng không yêu cầu trình độ, không có hợp đồng hoặc thông tin tuyển dụng minh bạch luôn cần được xem xét thận trọng.
May mắn, chuyến đi của cô bé 13 tuổi đã dừng lại trước khi em đến nơi người lạ hẹn. May mắn, lời cầu cứu từ nơi xứ người của chị C. đã đến được với gia đình và lực lượng chức năng để mở ra con đường trở về.
Nhưng phía sau hai cuộc trở về an toàn vẫn là một lời cảnh báo không thể xem nhẹ. Trong thế giới mạng, những chiếc bẫy đôi khi không bắt đầu bằng sự đe dọa mà được che giấu sau những lời hỏi han, quan tâm, những lời mời việc làm hấp dẫn hay viễn cảnh về một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Trước mỗi lời mời từ người lạ, sự tỉnh táo và thận trọng vẫn là “lá chắn” đầu tiên. Với trẻ em, đó còn là sự đồng hành của gia đình; với người tìm việc, đó là việc kiểm chứng thông tin trước khi quyết định.
Đừng để một phút nhẹ dạ trước lời hứa trên màn hình trở thành điểm khởi đầu cho một hành trình đầy rủi ro, để rồi phải mất rất nhiều thời gian và nỗ lực mới tìm được đường trở về.
Xuân Thao