Tòa án

Từ phần mềm quản lý án, hồ sơ điện tử, chữ ký số đến Trợ lý ảo và dịch vụ công trực tuyến, công nghệ ngày càng được đưa sâu hơn vào hoạt động của TAND khu vực 1 - Quảng Ninh. Đây là một trong những thay đổi rõ nét sau hơn một năm đơn vị vận hành theo mô hình mới.

Đến giữa năm 2026, 100% văn bản hành chính, tư pháp thuộc diện áp dụng tại đơn vị được ký số và xử lý trên môi trường điện tử. Gần 1.000 hồ sơ được số hóa, hơn 500 bản án, quyết định được công bố.

Việc số hóa giúp rút ngắn thời gian tra cứu, theo dõi tiến độ và thời hạn tố tụng, giảm thao tác thủ công, hạn chế nguy cơ thất lạc, bỏ sót tài liệu. Thẩm phán có thêm điều kiện tập trung vào nghiên cứu chứng cứ, đánh giá bản chất vụ án và nâng chất lượng bản án.

Không chỉ dừng ở khâu lưu trữ, các tiện ích số được đưa vào nhiều công đoạn của hoạt động tư pháp. Xét xử trực tuyến được thực hiện trong những trường hợp pháp luật cho phép; dịch vụ công trực tuyến, cấp sao bản án, tài liệu qua mạng giúp giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục.

Việc số hóa và kết nối dữ liệu cũng hướng tới hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin cơ quan nhà nước đã có. TAND khu vực 1 đồng thời triển khai mô hình “Bình dân học vụ số”, hỗ trợ cán bộ nâng cao kỹ năng ứng dụng công nghệ trong công việc.

Chuyển đổi số diễn ra trong bối cảnh TAND khu vực 1 phải xử lý khối lượng công việc lớn hơn và đa dạng hơn sau khi chuyển sang mô hình mới. Đơn vị được tổ chức trên cơ sở kế thừa TAND TP Hạ Long trước đây, đồng thời phạm vi thẩm quyền giải quyết được mở rộng ở nhiều lĩnh vực.

Từ ngày 1/7/2025 đến 15/9/2026, TAND khu vực 1 - Quảng Ninh thụ lý 2.610 vụ, việc; đã giải quyết 2.503 vụ, việc, đạt 95,9%. Trong đó, án hình sự giải quyết 432/442 vụ, đạt 97,7%; án dân sự 749/819 vụ, việc, đạt 91,5%; án hôn nhân và gia đình 1.138/1.158 vụ, việc, đạt 98,3%; án hành chính 30/32 vụ, đạt 93,8%; 8/8 vụ án lao động đã được giải quyết. Còn 107 vụ, việc đang được đơn vị tập trung xử lý.

Trong điều kiện đó, phương thức quản lý án cũng được thay đổi theo hướng kiểm soát tiến độ đến từng vụ việc, từng Thẩm phán và từng mốc tố tụng. Hồ sơ sau khi được phân công đều xác định kế hoạch giải quyết, thời hạn và những khó khăn có thể phát sinh. Các vụ án phức tạp, có nguy cơ kéo dài được rà soát, trao đổi để kịp thời tháo gỡ.

Dù ứng dụng công nghệ ngày càng sâu, yêu cầu cốt lõi trong hoạt động của Tòa án vẫn là chất lượng giải quyết, xét xử. Với án hình sự, đơn vị chú trọng xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật và nâng chất lượng tranh tụng. Đối với án dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động, hòa giải, đối thoại được coi trọng nhằm giải quyết thực chất tranh chấp, hạn chế vụ án kéo dài.

Ở án hành chính, yêu cầu đặt ra là bảo đảm tiến độ, chất lượng đối thoại và trách nhiệm thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, bảo đảm quyền khởi kiện của công dân cũng như việc thực hiện đúng pháp luật trong hoạt động quản lý nhà nước.

Thẩm phán Trần Thị Hồng cho biết, khối lượng án lớn, nhiều vụ việc phức tạp đòi hỏi Thẩm phán phải chủ động bám sát hồ sơ, kiểm soát chặt các mốc tố tụng và dành nhiều thời gian nghiên cứu chứng cứ. Áp lực tiến độ cao, nhưng yêu cầu xuyên suốt vẫn là bảo đảm chất lượng xét xử và đúng pháp luật của từng phán quyết.

Các phiên tòa rút kinh nghiệm tiếp tục được duy trì như một hình thức đào tạo tại chỗ. Qua từng phiên tòa, Thẩm phán, Thư ký trao đổi về kỹ năng điều hành, xét hỏi, tranh tụng, đánh giá chứng cứ và xây dựng bản án. Với những vụ án khó, phức tạp, việc trao đổi nghiệp vụ giúp nhận diện đầy đủ các vấn đề pháp lý, rà soát chứng cứ, đồng thời bảo đảm nguyên tắc độc lập xét xử.

Theo Chánh án TAND khu vực 1 - Quảng Ninh Vũ Công Mười, chất lượng xét xử tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trung tâm. Đơn vị tập trung kiểm soát chặt tiến độ, nâng cao trách nhiệm của Thẩm phán, giải quyết dứt điểm các vụ việc kéo dài; đồng thời phát huy chuyển đổi số như một động lực nâng cao chất lượng chuyên môn.

Mục tiêu được đặt ra là bảo đảm mỗi phán quyết khách quan, công bằng, đúng pháp luật, hạn chế thấp nhất bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan.

Thời gian tới, TAND khu vực 1 - Quảng Ninh tiếp tục tập trung giải quyết các vụ, việc còn tồn; nâng chất lượng đội ngũ; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, sử dụng hồ sơ điện tử, chữ ký số và các nền tảng dùng chung, gắn với yêu cầu bảo đảm an toàn, bảo mật dữ liệu tư pháp.

Từ quản lý hồ sơ, theo dõi tiến độ đến hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ tư pháp, chuyển đổi số đang từng bước trở thành một phần trong phương thức hoạt động của TAND khu vực 1 - Quảng Ninh, hướng tới xây dựng nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, kỷ cương và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Hoàng Hà