Phân nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ để hỗ trợ vốn phù hợp

Ngân hàng Nhà nước đã định hướng tập trung vốn cho sản xuất kinh doanh, các động lực tăng trưởng như đầu tư, xuất khẩu, tiêu dùng.

Thống kê sơ bộ cho thấy dư nợ cho vay với các lĩnh vực ưu tiên như cho vay nông nghiệp, nông thôn đang chiếm khoảng 22% tổng dư nợ. Cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng chiếm hơn 20% tổng dư nợ toàn nền kinh tế. Dù quy mô lớn nhưng đây lại là nhóm còn gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận vốn.

Một số ý kiến cho rằng, mỗi nhóm doanh nghiệp, hay mỗi lĩnh vực đều có đặc thù riêng, với những khó khăn, thuận lợi riêng. Chẳng hạn như có những doanh nghiệp nhỏ, hạn chế về tài sản bảo đảm, nhưng dòng tiền lại về đều đặn hàng tháng… Do đó, các ngân hàng cần phân nhóm doanh nghiệp để có các biện pháp tháo gỡ phù hợp.

Trong lĩnh vực nông nghiệp, các doanh nghiệp thường hoạt động theo chuỗi từ vùng trồng nguyên liệu, đơn vị thu mua, tới nhà máy sản xuất, chế biến nông sản. Một số doanh nghiệp kỳ vọng các ngân hàng sẽ mở rộng hơn nữa hoạt động cho vay theo chuỗi, đặc biệt là các doanh nghiệp đầu chuỗi, để họ có vốn, tạm ứng cho nông dân từ đầu mùa vụ.

Riêng với khó khăn về thiếu tài sản bảo đảm, các doanh nghiệp đề xuất ngành ngân hàng có thể linh hoạt chấp thuận thế chấp các loại máy móc có giá trị lớn, hoặc mở rộng đối tượng được xem xét nhận tài sản bảo đảm trong các khu, cụm công nghiệp.

Ngoài ra, để giảm áp lực lãi vay, các doanh nghiệp cũng kiến nghị hệ thống ngân hàng cần đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp để xem xét giảm lãi suất. Bởi nếu giữ lãi vay cao sẽ khiến chi phí sản xuất tăng cao, làm giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, đồng nghĩa ảnh hưởng tới khả năng trả nợ ngân hàng.

TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch, Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP Hà Nội, đề xuất: "Chúng tôi mong muốn điều chỉnh hiện nay là điều chỉnh theo lộ trình. Chúng tôi biết là không thể yêu cầu hệ thống ngân hàng có thể giảm từ 3 đến 5%, rất khó. Những dự án nào đang mang lại nhiều hoạt động sản xuất kinh doanh, mở rộng về mặt thị trường và các sản phẩm dịch vụ có sự tăng trưởng mang tính bền chắc thì ngân hàng họ sẽ ưu tiên và đưa ra những khoản vay phù hợp".

Việc đánh giá đúng đặc thù và sức khỏe tài chính của từng nhóm doanh nghiệp sẽ giúp dòng vốn đến đúng địa chỉ, đúng nhu cầu. Đây cũng là cơ sở để ngân hàng vừa hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn về vốn, vừa kiểm soát rủi ro và tạo động lực cho tăng trưởng.

Vốn ngân hàng đóng vai trò quan trọng nhưng không phải là duy nhất. Bởi đa phần vốn ngân hàng là nguồn tiền gửi ngắn hạn. Do đó, cần mở rộng thêm các kênh dẫn vốn khác để tránh rủi ro.

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo, tăng cường hợp tác với các quỹ đầu tư và các định chế tài chính, nhằm đa dạng hóa nguồn vốn cho doanh nghiệp. Đồng thời, yêu cầu Bộ Tài chính thực hiện hiệu quả các giải pháp phát triển thị trường vốn, trái phiếu doanh nghiệp, chứng khoán để bổ sung nguồn lực cho tăng trưởng. Phát triển đồng bộ thị trường vốn mới là chìa khóa quan trọng để huy động nguồn lực cho tăng trưởng bền vững.