Ngành Công Thương: Từ trụ cột kinh tế đến khát vọng "chuyển đổi kép"

Nhìn lại nhiệm kỳ 2021 – 2025, trong bối cảnh kinh tế đất nước vững vàng vượt qua sóng gió, ngành Công Thương đã thể hiện rõ vai trò là trụ cột chiến lược và là một trong những động lực chính thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Nổi bật trong bức tranh tổng thể là sự phục hồi rõ nét của sản xuất công nghiệp với mức tăng trưởng bình quân 6,1%/năm; riêng công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 6,9%/năm, tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt và thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Cùng với đó, lĩnh vực năng lượng đã có bước phát triển mạnh mẽ, đưa Việt Nam vươn lên đứng đầu khu vực Đông Nam Á về quy mô hệ thống điện, bảo đảm an ninh năng lượng cho phát triển và đời sống nhân dân.

Không chỉ sản xuất, hoạt động thương mại cũng ghi nhận những con số ấn tượng. Xuất nhập khẩu duy trì vị thế là điểm sáng với tốc độ tăng trưởng trung bình 10,9%/năm cùng thặng dư thương mại liên tục ở mức cao.

Đồng thời, thị trường trong nước phát triển tích cực, trở thành "bệ đỡ" vững chắc cho nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài, đặc biệt là sự bùng nổ của thương mại điện tử với tốc độ tăng trưởng trên 20%/năm.

Công tác hội nhập kinh tế quốc tế được triển khai đồng bộ qua 17 Hiệp định thương mại tự do (FTA), giúp mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đó, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế nội tại cần khắc phục.

Đó là mức độ tự chủ công nghệ và giá trị gia tăng trong công nghiệp còn thấp, việc chuyển đổi sang sản xuất "xanh" và "thông minh" còn chậm. Hạ tầng năng lượng hiện chưa theo kịp tốc độ phát triển của nguồn năng lượng tái tạo, cơ cấu nguồn điện giữa các vùng miền còn mất cân đối.

Ngoài ra, hoạt động xuất khẩu vẫn còn phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI và nguyên liệu nhập khẩu, trong khi hạ tầng logistics chưa đồng bộ khiến chi phí còn cao.

Bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, Đảng bộ Bộ Công Thương xác định việc hoàn thiện thể chế và cơ cấu lại ngành là nhiệm vụ cấp bách để đóng góp xứng đáng vào sự phát triển của đất nước.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Công Thương nhấn mạnh định hướng đẩy mạnh "chuyển đổi kép" – kết hợp chuyển đổi xanh gắn với an ninh năng lượng và chuyển đổi số.

Đây được coi là đột phá chiến lược để tháo gỡ các điểm nghẽn và huy động nguồn lực mới. Ngành đặt mục tiêu nâng tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo lên 28-30%, đồng thời ưu tiên làm chủ các ngành công nghiệp mới nổi và xây dựng các doanh nghiệp lớn trong nước đủ sức dẫn dắt các lĩnh vực trọng yếu.

Cụ thể hóa các định hướng trên, Bộ Công Thương đề xuất 5 nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện các chủ trương lớn, xác định công nghiệp chế biến, chế tạo và năng lượng là nền tảng vật chất quan trọng của nền kinh tế độc lập, tự chủ.

Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo, mạnh dạn thực hiện các cơ chế thí điểm có kiểm soát để giải phóng nguồn lực.

Thứ ba, tập trung nguồn lực Nhà nước kết hợp huy động xã hội hóa để phát triển đồng bộ hạ tầng năng lượng, công nghiệp và logistics. Đáng chú ý, ngành sẽ tạo điều kiện cho khu vực tư nhân tham gia đầu tư, vận hành một số khâu hạ tầng then chốt trên cơ sở bảo đảm lợi ích quốc gia.

Thứ tư, kiên định với chủ trương nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước, coi đây là yêu cầu chiến lược để củng cố nội lực kinh tế.

Cuối cùng, đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế theo hướng chủ động, thực chất và bền vững.

Lãnh đạo Bộ Công Thương cam kết sẽ chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo", đồng hành sát sao cùng doanh nghiệp để khơi thông nguồn lực, góp phần đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.