Tài chính - Ngân hàng

Ngân hàng trước thách thức bộ đệm vốn mỏng

Trang Nhi • 04/03/2026 - 13:03

Khi ngành ngân hàng bước vào giai đoạn "giảm tốc bắt buộc" khi bộ đệm vốn mỏng đi và rủi ro nợ xấu rình rập, họ sẽ phải ráo riết tìm kiếm nguồn vốn từ bên ngoài để duy trì đà tăng trưởng.

Dữ liệu cuối năm 2025 cho thấy, mặc dù lợi nhuận ngân hàng vẫn khả quan, nhưng bộ đệm vốn toàn ngành đang duy trì ở mức mỏng. Phần lớn sự gia tăng vốn chủ sở hữu thời gian qua đến từ lợi nhuận giữ lại thay vì phát hành cổ phần mới. Từ năm 2024, nhiều ngân hàng đã phải gia tăng sự phụ thuộc vào vốn cấp 2 (phát hành trái phiếu tăng vốn) để đáp ứng các tỷ lệ an toàn.

Đặc biệt, Thông tư 14/2025/TT-NHNN đã đưa ra các quy định khắt khe hơn về vốn cốt lõi cấp 1, qua đó siết chặt yêu cầu về chất lượng vốn. Điều này đặt các ngân hàng vào thế khó trong giai đoạn 2026 – 2027.

FiinRatings dự báo, các ngân hàng sẽ phải ráo riết tìm kiếm nguồn vốn từ bên ngoài để duy trì đà tăng trưởng. Với nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn và trung bình việc phát hành thêm vốn cổ phần là bắt buộc. Nhóm ngân hàng nhỏ hơn sẽ phải đứng trước lựa chọn sinh tử: hoặc tăng vốn mới, hoặc chấp nhận giảm tốc độ mở rộng tín dụng để bảo đảm an toàn hệ thống.

Chính vì những yếu tố trên, tăng trưởng tín dụng năm 2026 được dự báo sẽ chậm lại đáng kể. Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hiện đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng định hướng khoảng 15%, thấp hơn mức thực hiện thực tế của năm 2025, nhằm hạ nhiệt khi tỷ lệ tín dụng trên GDP đã vượt ngưỡng cảnh báo 140%.

Có thể thấy, những áp lực của năm 2026 xuất hiện ngay sau một năm 2025 tăng trưởng "nóng" vượt kỳ vọng. Nhìn lại bức tranh tài chính vừa khép lại, có thể thấy nền tảng dư nợ của hệ thống ngân hàng Việt Nam đã đạt đến quy mô chưa từng có.

Tính đến ngày 31/12/2025, tổng dư nợ cho vay khách hàng của 30 ngân hàng thương mại trong nước (không bao gồm SCB và 4 ngân hàng chuyển giao bắt buộc) đạt khoảng 15,8 triệu tỷ đồng, tăng tới 19% so với đầu năm – vượt xa mục tiêu 15% mà NHNN đặt ra ban đầu.

Theo các chuyên gia, năm 2026 sẽ là năm thử lửa thực sự về sức bền của hệ thống ngân hàng. Khi làn sóng tiền rẻ giảm dần và lãi suất dâng cao, chỉ những ngân hàng có bộ đệm vốn dày, chất lượng tài sản tốt và chiến lược quản trị rủi ro thận trọng mới có thể duy trì đà tăng trưởng bền vững.