Mỗi mẫu ADN - Thêm một hi vọng đưa các anh trở về

Thực hiện chủ trương lớn mang ý nghĩa tri ân sâu sắc

“Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đang bước vào giai đoạn đếm ngược, là nhiệm vụ trọng tâm của trọng tâm, thể hiện truyền thống văn hóa "uống nước nhớ nguồn" và trách nhiệm chính trị thiêng liêng của toàn hệ thống, hướng tới mục tiêu đặc biệt kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/2027).

Tại Hà Tĩnh, UBND tỉnh và Ban Chỉ đạo tỉnh xác định đây là nhiệm vụ chính trị nhân văn đặc biệt quan trọng thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Để chiến dịch diễn ra thuận lợi, đồng bộ và chính xác, toàn bộ hệ thống chính trị từ các lực lượng vũ trang, Công an tỉnh, các sở, ban, ngành đến UBND các xã, phường đã đồng loạt vào cuộc, phối hợp chặt chẽ trong công tác rà soát dữ liệu, tuyên truyền và hỗ trợ đưa đón thân nhân liệt sĩ tham gia lấy mẫu sinh phẩm.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo, tỉnh Hà Tĩnh đã chủ động triển khai phương án thu nhận mẫu trực tiếp tại nghĩa trang liệt sĩ và lưu động tại các cụm dân cư. Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã chủ trì phối hợp ra quân tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn. Lực lượng chuyên môn Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh đã trực tiếp tiến hành khai quật, thu mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN theo đúng quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt của Bộ Quốc phòng. Toàn bộ thông tin về phần mộ, mẫu sinh phẩm và quá trình lấy mẫu đều được số hóa để bảo đảm tính chính xác tuyệt đối.

Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo 515 tỉnh, từ ngày 23/6 đến 30/8/2026, Hà Tĩnh sẽ tiếp tục tổ chức lấy mẫu đối với 679 ngôi mộ chưa xác định được thông tin tại 6 nghĩa trang liệt sĩ gồm: Nghĩa trang Liệt sĩ Thạch Hà (xã Toàn Lưu - đã thu mẫu 9 phần mộ ngày 23/6); Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Thọ (xã Đức Thọ - đã lấy mẫu 24 phần mộ từ ngày 24/6 đến 25/6); Nghĩa trang Liệt sĩ Kỳ Anh (xã Kỳ Khang); Nghĩa trang Liệt sĩ Hương Khê (xã Hương Khê); Nghĩa trang Liệt sĩ Núi Nài (phường Thành Sen); Nghĩa trang Liệt sĩ Nầm (xã Tứ Mỹ).

Song song với công tác lấy mẫu tại nghĩa trang, công tác rà soát, hướng dẫn đăng ký và thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ đang được lực lượng công an các xã, phường triển khai khẩn trương, nhằm phục vụ đợt lấy mẫu dự kiến diễn ra từ ngày 3/7 đến hết ngày 7/7/2026. Công an các địa phương đang đẩy mạnh phối hợp với chính quyền, các tổ chức đoàn thể và cán bộ thôn, tổ dân phố hướng dẫn người dân kê khai thông tin, hoàn thiện sơ đồ phả hệ.

Tại xã Mai Phụ, Thiếu tá Trần Sỹ Nam – Phó Trưởng Công an xã cho biết: “Trên địa bàn hiện có 84 liệt sĩ chưa xác định được thông tin phần mộ với 133 thân nhân thuộc diện lấy mẫu ADN. Chúng tôi đã trực tiếp liên hệ, hướng dẫn các gia đình xây dựng sơ đồ phả hệ phục vụ công tác lấy mẫu, bảo đảm dữ liệu đầu vào chính xác”. Sự vào cuộc của công an cơ sở đã thắp lên hy vọng cho các gia đình.

Bà Trần Thị Lan (SN 1951, thôn Phú Nghĩa, xã Lộc Hà) là em gái của liệt sĩ Trần Văn Đào (quê xã Mai Phụ) xúc động chia sẻ: “Anh trai tham gia chiến trường khi tôi còn rất nhỏ, hy sinh ở miền Nam nhưng không rõ đơn vị nào. Nhiều năm qua gia đình tìm kiếm khắp nơi nhưng không có manh mối. Nay được lực lượng công an xã hướng dẫn đăng ký lấy mẫu ADN thân nhân, tôi rất hy vọng sẽ sớm tìm được phần mộ của anh”.

Tại xã Thạch Lạc, Công an xã cũng đang chủ động rà soát, đối chiếu dữ liệu. Thiếu tá Ngô Phúc Lương – Trưởng Công an xã Thạch Lạc thông tin: “Xã có 302 liệt sĩ, trong đó 148 liệt sĩ chưa rõ thông tin phần mộ. Đối với các trường hợp thân nhân tuổi cao, sức khỏe yếu, đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng phương án hỗ trợ đưa đón phù hợp, đảm bảo không để trường hợp nào bị bỏ sót”.

Tập trung dữ liệu, quyết tâm vượt khó hoàn thành mục tiêu

Theo báo cáo rà soát từ Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (Công an tỉnh Hà Tĩnh), tổng số liệt sĩ đã được nhập vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư là 22.466 trường hợp. Trong đó: 12.241 liệt sĩ chưa có thông tin phần mộ; 10.100 liệt sĩ đã xác định được thông tin phần mộ; 125 trường hợp là phần mộ liệt sĩ không còn hài cốt. Đối với thân nhân liệt sĩ, tổng số trường hợp chưa xác định danh tính đã được cập nhật lên hệ thống phục vụ thu nhận mẫu ADN là 16.310 trường hợp. Đến nay, lực lượng chức năng đã thu nhận và cập nhật vào hệ thống 256 mẫu ADN thân nhân liệt sĩ.

Chia sẻ về những trở ngại trên thực tế, một lãnh đạo Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Hà Tĩnh cho biết: “Nhiều liệt sĩ hiện không còn thân nhân họ ngoại đủ điều kiện lấy mẫu; một số thân nhân tuổi cao, hạn chế đi lại; việc thay đổi nơi cư trú qua nhiều giai đoạn khiến công tác xác minh gặp trở ngại. Ngoài ra, nhiều hồ sơ liên quan đến liệt sĩ còn thiếu hoặc sai lệch thông tin, ảnh hưởng đến quá trình thu thập. Tuy nhiên, đơn vị sẽ tiếp tục chỉ đạo công an các xã, phường đẩy mạnh rà soát, cập nhật đầy đủ thông tin vào hệ thống, góp phần phục vụ hiệu quả công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Mỗi mẫu sinh phẩm được thu thập lúc này không đơn thuần là một dữ liệu kỹ thuật mà chính là một ngọn nến thắp sáng hy vọng đưa các anh hùng liệt sĩ trở về đoàn tụ với gia đình, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của thân nhân và gia đình liệt sĩ sau hàng thập kỷ ngóng trông.