Kiến nghị tiếp tục đẩy mạnh cải cách tư pháp, hoàn thiện pháp luật

Ông Tiến cho biết trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, ngành Kiểm sát đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện, thực hiện nghiêm các chủ trương của Đảng, nghị quyết của Quốc hội về cải cách tư pháp và phòng chống tham nhũng, tiêu cực.

Ngành đã triển khai nhiều giải pháp đột phá, đồng bộ, tạo chuyển biến tích cực, nhất là trong phòng, chống oan, sai, bỏ lọt tội phạm, hoàn thành và vượt nhiều chỉ tiêu được giao.

Trong 5 năm qua, Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã phối hợp xử lý nghiêm 18.980 vụ với 41.142 bị cáo liên quan đến các tội danh kinh tế, tham nhũng. Nhiều vụ án lớn thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo như chuyến bay giải cứu, Việt Á, Cục Đăng kiểm, Vạn Thịnh Phát, Tân Hoàng Minh, Xuyên Việt Oil, Thuận An...

Ngành Kiểm sát đã chủ trì xây dựng nghị quyết thí điểm xử lý sớm vật chứng, tài sản, áp dụng biện pháp bảo đảm để thu hồi hơn 74.769 tỷ đồng, trong đó có 3.964 tỷ đồng và 100.000 USD được thực hiện theo Nghị quyết 164/2024/QH15 của Quốc hội.

Cơ quan điều tra thuộc Viện kiểm sát nhân dân tối cao đã phát hiện, thụ lý 566 nguồn tin tội phạm, giải quyết được 554 tin, đạt 97,9%, vượt 7,9% so với chỉ tiêu.

Cơ quan này đã điều tra 282 vụ với 551 bị can, tăng gần 47% về số vụ và hơn 178% về số bị can. Không có vụ án nào bị đình chỉ điều tra hoặc tòa tuyên không phạm tội. Tỷ lệ khám phá các loại tội phạm, nhất là tội phạm rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, đều vượt chỉ tiêu Quốc hội giao.

Một số vụ việc tham nhũng trong hoạt động tư pháp gây chú ý dư luận được ngành xử lý. Tổng số tiền tham nhũng thu hồi đạt 85.139 tỷ đồng trên tổng số 99.644 tỷ đồng, tương đương 85,4%, tăng 30,4% và vượt 25,4% so với chỉ tiêu.

Ngoài ra, Viện Kiểm sát đã ban hành 397 kiến nghị yêu cầu các cơ quan tư pháp xử lý cán bộ vi phạm và tăng cường biện pháp phòng ngừa tội phạm. Trong đó có 3 kiến nghị gửi Bộ Công an, Tòa án nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp liên quan đến vi phạm pháp luật trong hoạt động tư pháp.

Về nhiệm vụ giai đoạn 2026–2031, ông Nguyễn Huy Tiến cho biết ngành sẽ tiếp tục quán triệt, triển khai các nghị quyết của Đảng, nhất là Nghị quyết Đại hội XIV, gắn với công tác kiểm sát.

Ngành sẽ thực hiện hiệu quả các đạo luật, nghị quyết của Quốc hội, tăng cường thực tiễn, nghiên cứu lý luận để tham mưu, đề xuất hoàn thiện thể chế và cải cách tư pháp.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao đặt mục tiêu đổi mới hoạt động công tố, bảo đảm tính chủ động, “sớm hơn, sát hơn, sâu hơn, sắc hơn”; nâng cao chất lượng kiểm sát tư pháp theo hướng “tận tâm, thực chất, thuyết phục”; kiên quyết phòng, chống oan sai, bỏ lọt tội phạm, tăng cường năng lực cơ quan điều tra, bảo đảm sự liêm chính, trong sạch của hệ thống tư pháp.

Ngành cũng sẽ xử lý kịp thời, nghiêm minh các vụ án do Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực theo dõi, đồng thời triển khai thí điểm tố tụng dân sự công ích, bảo đảm đạt và vượt các chỉ tiêu Quốc hội giao, góp phần phục vụ nhiệm vụ chính trị, thúc đẩy hội nhập và phát triển đất nước.

Ông Tiến kiến nghị Đảng, Nhà nước tiếp tục đẩy mạnh cải cách tư pháp, hoàn thiện pháp luật, đổi mới hoạt động kiểm sát theo hướng mở rộng phạm vi, nâng cao hiệu quả thủ tục rút gọn; nghiên cứu cơ chế truy tố có điều kiện và các biện pháp thay thế; phát triển cơ chế giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án (ADR).

Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao cũng đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành tăng cường kiểm tra, rà soát để kịp thời khắc phục sơ hở trong quản lý nhà nước, từ đó phòng ngừa và đấu tranh hiệu quả hơn với tội phạm và vi phạm pháp luật.