Đồng thuận cao thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương

Sáng 22/4, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương.

Đa số ý kiến ủng hộ chủ trương, cho rằng việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ mở ra dư địa và động lực phát triển mới, đồng thời yêu cầu hoàn thiện quy hoạch theo hướng xanh, bền vững và tăng cường liên kết vùng. Sau khi được thông qua, Đồng Nai dự kiến trở thành thành phố trực thuộc Trung ương thứ bảy, cùng với Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và Huế.

Nhiều đại biểu đánh giá Đồng Nai có nền tảng phát triển mạnh, đặc biệt sau khi sáp nhập với Bình Phước. Hiện địa phương đứng thứ tư cả nước về quy mô kinh tế, sau TP Hồ Chí Minh, Hà Nội và Hải Phòng. Việc hợp nhất và nâng cấp lên thành phố trực thuộc Trung ương được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá, nâng cao vai trò đầu tàu phát triển của địa phương.

Các đại biểu nhận định, việc thành lập thành phố Đồng Nai không chỉ định hình không gian phát triển mới cho địa phương mà còn góp phần tái cấu trúc vùng Đông Nam Bộ. Đồng Nai được định hướng trở thành trung tâm giáo dục, đào tạo, giáo dục nghề nghiệp cấp vùng, cấp quốc gia, đồng thời tăng cường gắn kết với TP Hồ Chí Minh trong phát triển không gian kinh tế đô thị.

Về hạ tầng, nhiều ý kiến đề nghị ưu tiên nguồn lực cho các tuyến giao thông hướng tâm, đường vành đai; kết nối trực tiếp các khu công nghiệp với sân bay Long Thành và cụm cảng Cái Mép - Thị Vải nhằm giảm chi phí logistics - điểm nghẽn hiện nay.

Phát biểu tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Minh Tâm (Đoàn Quảng Trị) nhấn mạnh việc thành lập thành phố Đồng Nai là bước đi chiến lược nhằm cụ thể hóa chủ trương của Bộ Chính trị. Theo đại biểu, mô hình quản lý cấp tỉnh hiện nay đã không còn phù hợp với quy mô và yêu cầu điều phối liên kết vùng của Đồng Nai.

Sau sáp nhập, Đồng Nai dự kiến có hơn 4,4 triệu dân, diện tích trên 12.700 km², với 95 đơn vị hành chính cấp xã; tỷ lệ đô thị hóa và trình độ phát triển kinh tế - xã hội thuộc nhóm cao của cả nước. Các tiêu chí về quy mô kinh tế, cơ cấu ngành và khả năng tự chủ ngân sách cơ bản đáp ứng yêu cầu của một thành phố trực thuộc Trung ương.

Đáng chú ý, nhiều đại biểu cho rằng quy hoạch liên kết vùng gắn với đô thị sân bay sẽ giúp tái tổ chức dòng chảy hàng hóa, dịch vụ, vốn và tri thức trên quy mô lớn. Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng) nhận định, khi Đồng Nai trở thành trung tâm logistics quốc tế, khu vực Tây Nguyên sẽ có “cửa ra” hiệu quả hơn, góp phần giảm chi phí vận chuyển và rút ngắn thời gian đưa nông sản ra thị trường. Việc đẩy nhanh các dự án như cao tốc Dầu Giây – Liên Khương sẽ tăng cường kết nối liên vùng.

Bên cạnh triển vọng, các đại biểu cũng chỉ ra thách thức sau sáp nhập và nâng cấp hành chính. Đại biểu Nguyễn Minh Tâm lưu ý việc xử lý tài sản công dôi dư, đặc biệt tại các khu vực có giá trị cao như Biên Hòa, cần được rà soát, xử lý dứt điểm theo nguyên tắc “6 rõ”: rõ chủ trương, rõ nhu cầu, rõ thẩm quyền, rõ trình tự, rõ thời gian, rõ trách nhiệm.

Cùng với đó, việc kiện toàn bộ máy cần theo hướng tinh gọn, hiệu lực, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số để giảm áp lực biên chế; đồng thời có chính sách đủ mạnh nhằm thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao cho chính quyền đô thị.

Các đại biểu thống nhất cho rằng, để Đồng Nai thực sự trở thành động lực phát triển mới của vùng Đông Nam Bộ, Quốc hội và Chính phủ cần sớm ban hành cơ chế, chính sách đặc thù về tài chính - ngân sách, thu hút đầu tư và phân cấp quản lý đất đai; đồng thời hoàn thiện thể chế liên kết vùng với các cơ chế phối hợp mang tính ràng buộc pháp lý.