Dấu hiệu khả năng sinh lời của ngân hàng sớm phục hồi

Trong báo cáo phân tích ngành ngân hàng mới đây, Chứng khoán Mirae Asset ghi nhận biên lãi thuần (NIM) tiếp tục thu hẹp tại các ngân hàng niêm yết nhưng với biên độ nhỏ dần.

Trong quý III/2025, NIM các ngân hàng niêm yết giảm nhẹ 0,04 điểm % so với quý trước xuống 3,13%, luỹ kế 9 tháng đầu năm giảm khoảng 0,2 điểm %. Lợi suất tài sản bắt đầu nhích lên khi lãi suất cho vay dần được bình thường trở lại, nhưng chi phí huy động tăng có phần nhanh hơn.

Trong nhóm các ngân hàng lớn, NIM một số ngân hàng bắt đầu xuất hiện tín hiệu ổn định trở lại sau thời gian dài bị thu hẹp. Trong khi nhóm ngân hàng quốc doanh tiếp tục ghi nhận NIM giảm do vai trò dẫn dắt trong việc giữ mặt bằng lãi suất thị trường.

Ở nhóm ngân hàng tư nhân, ngân hàng có dư nợ kinh doanh bất động sản tăng vượt trội hơn như VPBank ghi nhận NIM cải thiện tăng 0,09 điểm % so với quý trước, trong khi NIM của Sacombank tăng 0,11 điểm % nhờ việc hoàn tất thu hồi tiền bán Khu Công nghiệp Phong phú (một phần trong đó là lãi vay nên được ghi nhận trong doanh thu).

Việc giảm tốc thu hẹp NIM trong kỳ cũng phần nào phản ánh cung tín dụng không quá dư thừa, đặc biệt khi nhiều ngân hàng thương mại nhà nước đã tiến sát trần tỷ lệ an toàn thanh khoản.

Về triển vọng, nhóm phân tích dự phóng NIM của các ngân hàng được kỳ vọng sẽ sớm hồi phục trong giai đoạn quý IV/2025 - 6 tháng đầu năm 2026, nhờ sự cân bằng tốt hơn giữa tăng trưởng tín dụng so với huy động và chi phí huy động từ các kênh ngắn hạn hạ nhiệt.

Nhóm ngân hàng trong phạm vi theo dõi của Mirae Asset được dự báo NIM cải thiện từ 0,03 - 0,2 điểm % trong năm 2026, tùy theo cơ cấu danh mục cho vay và lợi thế huy động của từng ngân hàng.

Theo các chuyên gia phân tích tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) tiếp tục cải thiện, nhưng dư địa nâng hiệu quả hoạt động đang dần thu hẹp. CIR trung bình của các ngân hàng niêm yết giảm còn 32,7%, tương ứng 0,5% so với quý II và 1% so với năm 2024, duy trì xu hướng giảm trong nhiều năm qua nhờ tối ưu chi phí nhân sự, gia tăng tự động hóa nhiều nghiệp vụ, và thu nhập ổn định.

Điều này giúp ngân hàng nội địa hoạt động hiệu quả hơn so với mức CIR 40-50% thường thấy tại các nước trong khu vực. Tuy nhiên, dư địa để tiếp tục cải thiện có thể còn khá hạn chế. Việc đẩy mạnh chuyển đổi số có thể nâng năng suất nhưng đòi hỏi khoản đầu tư ban đầu khá lớn, khiến chi phí hoạt động có thể tăng trong ngắn và trung hạn.

Đồng thời, kỳ vọng phục hồi mảng bán lẻ - bao gồm nhu cầu vay tăng, khối lượng giao dịch lớn hơn và yêu cầu phục vụ khách hàng nhiều hơn - sẽ đòi hỏi mở rộng lượng nhân sự cũng như khả năng vận hành trơn tru của hệ thống. Do đó, CIR được dự báo tăng nhẹ trong năm 2026.