Chiêu trò thao túng trẻ em trên không gian mạng trong mùa hè

"Ở nhà, có ai chịu nghe em nói không?", tin nhắn hiện lên trên màn hình điện thoại của một học sinh sau vài tuần làm quen với một người bạn quen qua mạng.

"Không ạ, bố mẹ lúc nào cũng bận". "Anh hiểu mà. Nhiều khi người thân còn chẳng hiểu mình bằng người lạ".

Những cuộc trò chuyện như vậy thoạt nghe không có gì bất thường. Thậm chí, nhiều phụ huynh còn nghĩ đó đơn thuần là những lời động viên giữa bạn bè. Thế nhưng, theo lực lượng chức năng, đây lại chính là một trong những thủ đoạn phổ biến mà các đối tượng xấu đang sử dụng để từng bước tiếp cận và thao túng tâm lý trẻ em trên không gian mạng.

Mùa hè là khoảng thời gian học sinh được nghỉ học, sử dụng điện thoại, máy tính và mạng xã hội nhiều hơn để giải trí, xem video, chơi game hoặc trò chuyện cùng bạn bè. Đây cũng là thời điểm các đối tượng xấu gia tăng hoạt động tiếp cận trẻ em thông qua Facebook, TikTok, Zalo, Discord, Telegram và các nền tảng game trực tuyến.

Theo ghi nhận của Công an tỉnh Quảng Ninh, các đối tượng thường sử dụng tài khoản ảo, giả danh bạn đồng trang lứa, người nổi tiếng, thần tượng, game thủ hoặc những người có hoàn cảnh tương đồng để tạo dựng lòng tin với trẻ.

Điều đáng lo ngại là chúng không lừa đảo ngay từ đầu. Thay vào đó, các đối tượng kiên trì trò chuyện, lắng nghe, chia sẻ và tạo cảm giác được thấu hiểu. Khi mối quan hệ đã đủ thân thiết, chúng bắt đầu gieo vào trẻ suy nghĩ rằng cha mẹ không hiểu mình, gia đình không thực sự quan tâm mình, còn người trên mạng mới là người đồng cảm.

Mục đích của thủ đoạn này là từng bước tách trẻ khỏi sự quản lý và bảo vệ của gia đình, khiến các em phụ thuộc về mặt cảm xúc vào những mối quan hệ ảo.

Khi đã chiếm được lòng tin, các đối tượng tiếp tục dụ dỗ trẻ cung cấp hình ảnh cá nhân, video riêng tư, thông tin tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc các bí mật gia đình. Từ đó phát sinh nhiều hành vi vi phạm pháp luật như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cưỡng đoạt tài sản, làm nhục người khác, phát tán hình ảnh nhạy cảm hoặc các hành vi xâm hại khác.

Trước thực trạng trên, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Ninh khuyến cáo phụ huynh cần tăng cường quản lý việc sử dụng Internet, mạng xã hội và game trực tuyến của con em mình; không để trẻ dành quá nhiều thời gian trên không gian mạng mà thiếu sự giám sát.

Cha mẹ cần thường xuyên trò chuyện, lắng nghe và nắm bắt những thay đổi trong tâm lý, cảm xúc cũng như các mối quan hệ trực tuyến của trẻ. Đồng thời, hướng dẫn trẻ nhận diện tài khoản giả mạo, tin giả, video Deepfake và các thủ đoạn lừa đảo phổ biến trên không gian mạng.

Đặc biệt, cần lưu ý khi trẻ có các biểu hiện bất thường như thường xuyên giấu điện thoại, xóa lịch sử trò chuyện, thức khuya kéo dài, lo âu, cáu gắt, nhận quà hoặc tiền từ người lạ, có dấu hiệu xa lánh gia đình. Đây có thể là những tín hiệu cảnh báo trẻ đang bị tác động hoặc thao túng bởi các đối tượng trên mạng.

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn liên quan đến hành vi dụ dỗ, thao túng tâm lý hoặc lừa đảo trên không gian mạng, người dân cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được hỗ trợ xử lý kịp thời.

Bởi trong thế giới số, kẻ xấu không phải lúc nào cũng xuất hiện với những lời đe dọa. Đôi khi, chúng bắt đầu bằng vai diễn của một người bạn biết lắng nghe, để rồi từng bước kéo trẻ vào những chiếc bẫy khó lường.