Cao Bằng gìn giữ bản sắc văn hóa qua chợ phiên
Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, những phiên chợ ở Cao Bằng còn lưu giữ nhịp sống cộng đồng, phong tục giao tiếp và nét văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc vùng cao.
Những phiên chợ mang theo câu chuyện văn hóa
Trong đời sống của đồng bào các dân tộc miền núi, chợ phiên từ lâu không chỉ thực hiện chức năng mua bán mà còn là không gian gặp gỡ, giao lưu và duy trì các mối quan hệ cộng đồng.

Tại Cao Bằng, nhiều phiên chợ đã trở thành một phần trong đời sống văn hóa địa phương. Mỗi phiên chợ có đặc điểm riêng, phản ánh tập quán sinh hoạt, sản xuất và giao tiếp của người dân từng vùng.
Trong bộ 24 câu chuyện văn hóa được công bố trên nền tảng du lịch số, chợ tình Phong Lưu là một trong những nội dung đáng chú ý. Đây là không gian văn hóa gắn với sinh hoạt giao lưu, gặp gỡ của cộng đồng, nơi những giá trị truyền thống được thể hiện qua trang phục, âm nhạc và phong tục.
Bên cạnh đó, chợ Thông Huề, chợ đêm Co Sầu và chợ đêm Bảo Lâm cũng được đưa vào hệ thống giới thiệu điểm đến.

Chợ Thông Huề là không gian trao đổi hàng hóa và sinh hoạt của người dân địa phương. Những mặt hàng phục vụ đời sống, sản phẩm nông nghiệp và đặc sản địa phương góp phần phản ánh hoạt động sản xuất của cộng đồng.
Trong khi đó, chợ đêm Co Sầu tại khu vực Trùng Khánh mang đến một không gian sinh hoạt khác biệt, kết hợp hoạt động mua sắm với các chương trình văn hóa, nghệ thuật.
Theo thông tin trên cổng du lịch Cao Bằng, tại chợ đêm Co Sầu còn có các hoạt động trình diễn, giới thiệu sản vật địa phương; nghệ nhân hướng dẫn hát Then, đàn Tính. Đây là cách kết hợp giữa dịch vụ du lịch với thực hành di sản trong đời sống cộng đồng.
Đưa không gian chợ vào hành trình khám phá di sản
Việc đưa các chợ truyền thống vào hệ thống 24 câu chuyện văn hóa cho thấy cách tiếp cận rộng hơn trong quảng bá di sản của Cao Bằng.

Di sản không chỉ tồn tại trong những công trình kiến trúc, di tích lịch sử hay nghề thủ công mà còn hiện diện trong đời sống thường nhật. Một phiên chợ, một cuộc gặp gỡ hay cách người dân giới thiệu sản phẩm địa phương cũng có thể phản ánh bản sắc văn hóa của cộng đồng.
Khi được kết nối với các tuyến trải nghiệm, chợ phiên có thể trở thành điểm dừng chân giúp du khách hiểu rõ hơn về đời sống địa phương, đồng thời tạo cơ hội tiêu thụ nông sản, hàng thủ công và sản phẩm đặc trưng.
Tuy nhiên, để phát huy giá trị văn hóa của chợ phiên, hoạt động tổ chức cần giữ gìn nét sinh hoạt tự nhiên, tránh thương mại hóa quá mức và làm biến dạng phong tục truyền thống. Việc quảng bá cũng cần gắn với bảo đảm vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm, niêm yết giá và xây dựng môi trường giao dịch văn minh.

Đặc biệt, các chương trình văn hóa tại chợ cần có sự tham gia thực chất của nghệ nhân và cộng đồng địa phương, thay vì chỉ tổ chức những hoạt động biểu diễn mang tính hình thức.
Thông qua nền tảng du lịch số, những địa điểm này có thêm cơ hội tiếp cận du khách trong nước và quốc tế. Khi mỗi phiên chợ được giới thiệu bằng một câu chuyện riêng, những giá trị văn hóa tưởng chừng bình dị sẽ có thêm cơ hội được nhận diện và lan tỏa.
Đây cũng là cách để Cao Bằng phát huy giá trị di sản từ chính đời sống cộng đồng, tạo sự kết nối giữa văn hóa, du lịch và phát triển kinh tế địa phương.
Nguyễn Liên - Quang Huy