congly.vn

Quốc hội

Bổ sung hai trường hợp bị cấm tham gia đấu giá tài sản

Đỗ Việt - Mai Đỉnh

Sáng 20/11, với 475/482 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.

Trước khi biểu quyết thông qua, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật.

Giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% đối với đấu giá đất ở

Theo luật hiện hành, tiền đặt trước khi đấu giá đất ở từ 5% đến 20% giá khởi điểm, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật bổ sung khoản 10 Điều 35, giao Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí xác định mức tiền đặt trước cụ thể trong khung luật định.

Quy định này nhằm bảo đảm mức tiền đặt trước phù hợp với tính chất từng loại tài sản, điều kiện thực tiễn tại từng địa phương, không tạo rào cản bất hợp lý đối với người tham gia đấu giá.

ket-qua-bieu-quyet.jpg
Kết quả biểu quyết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đấu giá tài sản.

Báo cáo giải trình của Chính phủ dẫn số liệu thực tế tại 16 tỉnh, thành phố thường xuyên có hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở, cho thấy các quy định về tiền đặt trước, hủy kết quả trúng đấu giá và cấm tham gia đấu giá theo Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP đã bước đầu phát huy hiệu quả, góp phần giảm tình trạng bỏ cọc.

Tại Thanh Hóa, sau khi áp dụng mức tiền đặt trước bằng 50% giá khởi điểm, số thửa, lô đất bị hủy kết quả do người trúng đấu giá không nộp tiền giảm từ 377 trường hợp năm 2025 xuống còn 82 trường hợp trong 9 tháng năm 2026.

Trong khi đó, số thửa, lô đất đưa ra đấu giá tăng từ 1.129 lên 3.889. Tại Quảng Trị, số trường hợp bị hủy kết quả cũng giảm từ 35 xuống 11.

Từ thực tiễn này, Chính phủ đề nghị giữ khung tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm đối với đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất ở cho cá nhân, nhằm hạn chế tình trạng trả giá cao bất thường rồi bỏ cọc, gây tác động tiêu cực đến thị trường bất động sản.

luat-dau-gia-tai-san.jpg
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật.

Một nội dung khác được quan tâm là quy định người tham dự phiên đấu giá được coi là đồng ý trả giá bằng giá khởi điểm. Theo giải trình của Chính phủ, người tham dự đã tự nguyện đăng ký, biết trước giá khởi điểm và Quy chế cuộc đấu giá, nộp tiền đặt trước và quyết định tham gia.

Vì vậy, việc coi sự tham gia của họ là chấp nhận mức giá tối thiểu đã công khai nhằm gắn quyền với trách nhiệm, không phải áp đặt mức giá chưa biết trước.

Quy định này cũng nhằm ngăn chặn tình trạng thông đồng, khi nhiều người đăng ký tham dự nhưng đồng loạt không trả giá, khiến cuộc đấu giá không thành, gây tốn kém chi phí, kéo dài thời gian xử lý tài sản và tạo điều kiện dìm giá.

Dự thảo Luật không bắt buộc người tham gia phải trả giá cao hơn giá khởi điểm; quyền quyết định mức giá cạnh tranh vẫn thuộc về người tham gia.

Trường hợp nhiều người cùng chấp nhận giá khởi điểm mà không có ai trả giá cao hơn, việc bốc thăm được thực hiện để bảo đảm khách quan, công khai, bình đẳng, tránh tùy nghi lựa chọn người trúng đấu giá. Nếu tất cả người tham dự từ chối bốc thăm thì cuộc đấu giá không thành.

Người từ chối bốc thăm được coi là rút lại giá đã trả và tiền đặt trước được xử lý theo quy định. Việc bốc thăm có sự giám sát của người có tài sản đấu giá.

Tăng chế tài với hành vi lợi dụng đấu giá để trục lợi

Đối với các biện pháp cấm tham gia đấu giá, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật bổ sung hai trường hợp bị cấm tại khoản 3 Điều 58, bên cạnh trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán dẫn đến hủy quyết định phê duyệt kết quả đấu giá. Hai trường hợp mới gồm từ chối kết quả trúng đấu giá và từ chối ký biên bản đấu giá.

Việc bổ sung nhằm xử lý các hành vi vi phạm phát sinh ở nhiều giai đoạn của quá trình đấu giá, tăng tính răn đe, ngăn chặn tình trạng trả giá cao bất thường rồi từ chối kết quả trúng đấu giá để trục lợi.

Đây là biện pháp được nghiên cứu, tổng kết từ thực tiễn thực hiện Nghị quyết số 66.11/2026/NQ-CP của Chính phủ.

dai-bieu-quoc-hoi.jpg
Các đại biểu Quốc hội tham dự biểu quyết tại hội trường

Đối với hoạt động đấu giá trực tuyến, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng không quy định cố định ngưỡng giá khởi điểm 200 triệu đồng mà giao Chính phủ quy định mức giá khởi điểm hoặc tổng giá khởi điểm của tài sản thuộc diện bắt buộc đấu giá trực tuyến qua Hệ thống đấu giá trực tuyến. Cách quy định này nhằm bảo đảm phù hợp với điều kiện hạ tầng và thực tiễn triển khai.

Liên quan đến điều kiện kinh doanh dịch vụ đấu giá tài sản, Điều 19 của dự thảo Luật luật hóa Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP và Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục.

Việc này nhằm tạo thuận lợi cho doanh nghiệp gia nhập thị trường, phát triển dịch vụ đấu giá tài sản, nhất là hoạt động đấu giá tự nguyện.

Theo giải trình của Chính phủ, hoạt động đấu giá vẫn được quản lý thông qua tiêu chuẩn nghề nghiệp, Chứng chỉ hành nghề, trách nhiệm pháp lý và công tác kiểm tra, giám sát.

Đối với trách nhiệm chuyên môn, dự thảo Luật giữ quy định phân định rõ trách nhiệm của đấu giá viên và tổ chức hành nghề. Theo đó, đấu giá viên chịu trách nhiệm về phiên đấu giá do mình điều hành; tổ chức hành nghề đấu giá chịu trách nhiệm về hoạt động và kết quả đấu giá do mình thực hiện.

Dự thảo Luật cũng bổ sung cơ chế bảo vệ người mua tài sản đấu giá ngay tình. Theo Điều 7, người mua ngay tình có quyền sở hữu tài sản trong trường hợp có người thứ ba tranh chấp quyền sở hữu.

Trường hợp bản án, quyết định liên quan bị sửa đổi, hủy bỏ sau khi đấu giá thành nhưng trình tự, thủ tục đấu giá được thực hiện đúng quy định của Luật Đấu giá tài sản thì tài sản vẫn thuộc quyền sở hữu của người mua ngay tình.

Bên cạnh đó, Điều 61 quy định, trường hợp kết quả đấu giá bị hủy do vi phạm trình tự, thủ tục thì các bên phải khôi phục tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau tài sản đã nhận. Nếu không thể hoàn trả bằng hiện vật thì phải hoàn trả bằng tiền; bên gây thiệt hại có trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật. Các quy định này nhằm bảo vệ quyền lợi của người mua ngay tình, phù hợp với Bộ luật Dân sự về bảo vệ quyền của người thứ ba ngay tình nhận được tài sản thông qua đấu giá.

Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) gồm 7 chương, 66 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trừ quy định tại khoản 2 Điều 65 của Luật.

Đỗ Việt - Mai Đỉnh