Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực bất động sản
Đổi mới thể chế, tháo gỡ vướng mắc pháp lý và hoàn thiện cơ chế tài chính đất đai đang là chìa khóa then chốt để khơi thông hàng nghìn dự án đình trệ, giải phóng nguồn lực xã hội và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển minh bạch, bền vững.
Sau thời gian dài đối mặt khó khăn, thị trường bất động sản Việt Nam đang đứng trước những chuyển động quan trọng. Trọng tâm điều hành không chỉ là tháo gỡ khó khăn trước mắt. Hàng loạt những hoạt động có khả năng khắc phục bất cập mang tính cấu trúc, tạo môi trường đầu tư minh bạch và ổn định hơn đang được thực thi.

Theo TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, nỗ lực hoàn thiện thể chế thời gian qua đã tạo chuyển biến đáng ghi nhận. Bộ Chính trị đã ban hành gần 30 nghị quyết, trong đó có 10 nghị quyết tác động trực tiếp đến lĩnh vực xây dựng và bất động sản.
Hơn 5.000 dự án vướng mắc được rà soát và phát hiện mới trên cả nước. Khoảng 3.600 dự án đã được tháo gỡ, khoảng 1.400 dự án đang tiếp tục xử lý. “Kết quả này cho thấy đây là nguồn cung và cơ hội lớn nếu các dự án được khơi thông, đưa trở lại hoạt động”, TS Cấn Văn Lực nhấn mạnh.
Tháo gỡ các dự án đình trệ không chỉ giúp doanh nghiệp, mà còn giải phóng nguồn lực xã hội. Tuy nhiên, hiệu quả cần được đánh giá bằng khả năng đưa dự án vào triển khai thực tế.
Bên cạnh vướng mắc pháp lý, cơ chế xác định giá đất và nghĩa vụ tài chính cũng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ, hiệu quả đầu tư. Việc xác định giá đất theo Luật Đất đai năm 2024 phải qua nhiều khâu. Doanh nghiệp rất khó dự báo chi phí, chủ động dòng tiền và tính toán hiệu quả dự án.
Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 28/7/2026 được kỳ vọng tạo định hướng đổi mới chính sách tài chính đất đai, hướng tới bảo đảm chi phí đầu vào hợp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời phân định rõ vai trò của Trung ương và địa phương trong quản lý, quyết định giá đất.
Dự thảo Luật Đất đai năm 2026 định hướng sử dụng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất (hệ số K) làm công cụ chủ yếu thay cho việc định giá đối với từng dự án. Nếu được hoàn thiện và triển khai đồng bộ, cơ chế này có thể giúp doanh nghiệp chủ động dự báo chi phí, rút ngắn thủ tục và cải thiện dòng tiền đầu tư.
Một hướng mở rộng nguồn lực khác là tạo thêm cơ hội tiếp cận quỹ đất phát triển nhà ở thương mại. Nghị quyết số 171/2024/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 75/2025/NĐ-CP của Chính phủ cho phép thí điểm dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất hoặc trên đất đang có quyền sử dụng, kể cả trường hợp không có đất ở nếu đáp ứng điều kiện quy định.
Có thể thấy, những bước đột phá trong hoàn thiện khung pháp lý và chính sách đất đai đang mở ra dư địa lớn, giúp thị trường bất động sản sớm vượt qua thách thức, khơi thông nguồn lực xã hội và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của nền kinh tế.
Trang Nhi