congly.vn

Văn hóa- Thể thao

Cơ chế đặc thù mở đường cho văn hóa Thủ đô phát triển

Việt An

Với hàng loạt hoạt động văn hóa, nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, Hà Nội đang mở rộng cơ hội để người dân tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa. Cùng với đó, những cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô năm 2026 tạo thêm hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội, phát triển các thiết chế và không gian văn hóa, thúc đẩy hoạt động sáng tạo.

Mở rộng cơ hội tiếp cận và thụ hưởng văn hóa

Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 lần đầu tiên được tổ chức trên phạm vi toàn quốc, gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946 - 24/11/2026). Đây là dịp tôn vinh bản sắc văn hóa dân tộc, khơi dậy tinh thần đoàn kết và khẳng định vai trò của văn hóa trong đời sống xã hội.

Ngày hội cũng góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, hướng tới mục tiêu để người dân trở thành chủ thể tham gia, sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa.

Tại Hà Nội, hàng trăm hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao được tổ chức, trong đó nổi bật là chương trình nghệ thuật đặc biệt cấp quốc gia chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam.

muon-sac-biet-nam.jpg
Hà Nội dự kiến phát hành 38.000 vé miễn phí phục vụ người dân tham dự Concert “Muôn sắc Việt Nam”, với quy mô khoảng 50.000 khán giả.

Concert “Muôn sắc Việt Nam” dự kiến diễn ra lúc 20h ngày 24/11 tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, với quy mô khoảng 50.000 khán giả. Chương trình kết nối các giá trị văn hóa truyền thống với âm nhạc, hình ảnh và công nghệ trình diễn hiện đại, tạo nên không gian thưởng thức nghệ thuật quy mô lớn. Đáng chú ý, Hà Nội dự kiến phát hành 38.000 vé miễn phí, tạo điều kiện để đông đảo người dân trực tiếp tham dự sự kiện

ngày văn hóa
Từ ngày 13 đến 28/11, nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật được tổ chức tại khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố cổ Hà Nội. Trong đó, không gian biểu diễn nghệ thuật thuộc Festival Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Từ ngày 13 đến 28/11, nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật được tổ chức tại khu vực hồ Hoàn Kiếm, phố cổ Hà Nội, Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam... Các loại hình nghệ thuật truyền thống, di sản văn hóa và sáng tạo đương đại cùng hiện diện, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa đô thị. Trong đó, không gian biểu diễn nghệ thuật thuộc Festival Thiết kế sáng tạo Hà Nội 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Không chỉ tập trung ở khu vực trung tâm, các hoạt động hưởng ứng còn được triển khai tại các xã, phường theo điều kiện và bản sắc địa phương. Qua đó, ngày hội được mở rộng đến các cộng đồng dân cư, tạo thêm cơ hội để người dân tham gia hoạt động văn hóa ngay tại nơi sinh sống.

Khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa

Để các hoạt động văn hóa không chỉ sôi động trong những dịp lễ hội mà có thể duy trì thường xuyên, Hà Nội cần cơ chế phù hợp để huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa và phát triển các thiết chế phục vụ cộng đồng. Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo thêm cơ sở pháp lý cho định hướng này.

Luật Thủ đô năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, trao thêm thẩm quyền cho chính quyền thành phố trong xây dựng chính sách phát triển văn hóa, thể thao, khuyến khích xã hội hóa và phát huy các giá trị đặc trưng của Thủ đô.

Đáng chú ý, điểm a và điểm c khoản 1 Điều 15 của Luật quy định các cơ chế liên quan đến huy động nguồn lực xã hội hóa, sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao và chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao.

Cụ thể hóa các quy định này, ngày 15/6/2026, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 31/2026/NQ-HĐND về một số chính sách khuyến khích, huy động nguồn lực xã hội hóa và sử dụng ngân sách nhà nước để bảo vệ, phát triển văn hóa, thể thao; chính sách ưu đãi, hỗ trợ phát triển các thiết chế văn hóa, thể thao trên địa bàn thành phố.

Một trong những nội dung đáng chú ý là chính sách hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp ngoài công lập trực tiếp tổ chức biểu diễn nghệ thuật truyền thống. Theo đó, các đơn vị đáp ứng điều kiện quy định được hỗ trợ kinh phí tổ chức 15 buổi diễn/năm. Mức hỗ trợ là 100 triệu đồng/buổi đối với múa rối nước, chèo, tuồng, cải lương và 50 triệu đồng/buổi đối với ca trù, hát xẩm.

cai-luong.jpg
Trích đoạn cải lương "Đêm cuối Lý Chiêu Hoàng" trong chương trình "Âm nhạc cộng đồng" được tổ chức định kỳ vào ngày Chủ nhật

Để được hưởng chính sách, đơn vị phải có địa điểm biểu diễn cố định trên địa bàn Hà Nội, quy mô tối thiểu 100 chỗ ngồi; chương trình biểu diễn có sự tham gia của nghệ nhân hoặc nghệ sĩ được Nhà nước phong tặng danh hiệu, thời lượng tối thiểu 60 phút/buổi và duy trì tần suất ít nhất 48 buổi diễn/năm.

Bên cạnh hỗ trợ kinh phí tổ chức biểu diễn, các đơn vị còn được hỗ trợ thông tin, truyền thông, quảng bá chương trình trên hệ thống thông tin của thành phố và kết nối đưa các chương trình nghệ thuật truyền thống vào danh mục điểm đến trong các tour du lịch Hà Nội.

Chính sách này tạo thêm động lực để khu vực ngoài công lập tham gia bảo tồn, phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống. Thay vì chỉ trông chờ vào nguồn lực ngân sách, các đơn vị nghệ thuật có thêm điều kiện duy trì hoạt động biểu diễn, thu hút khán giả và đưa di sản đến gần hơn với công chúng.

Không chỉ hướng tới các đơn vị nghệ thuật, Nghị quyết số 31/2026/NQ-HĐND còn quan tâm hỗ trợ các thiết chế văn hóa, thể thao ngoài công lập phục vụ cộng đồng. Theo đó, các thiết chế đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, địa bàn hoạt động và kế hoạch phục vụ cộng đồng được hỗ trợ kinh phí tổ chức hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao tối đa 100 triệu đồng/thiết chế/năm. Thời gian hỗ trợ tối đa 3 năm kể từ năm đầu tiên đủ điều kiện hưởng chính sách.

Đây là cơ chế đáng chú ý nhằm khuyến khích sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong đầu tư, quản lý và vận hành các không gian sinh hoạt văn hóa, thể thao. Qua đó, người dân có thêm địa điểm tham gia các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, nhất là tại những địa bàn còn thiếu thiết chế phục vụ cộng đồng.

Cùng với các chính sách hỗ trợ trực tiếp, những cơ chế của Luật Thủ đô còn mở ra điều kiện để Hà Nội phát triển các không gian văn hóa sáng tạo, hoạt động thương mại gắn với văn hóa và kinh tế ban đêm. Việc kết nối văn hóa với du lịch, dịch vụ và các ngành công nghiệp sáng tạo không chỉ góp phần đa dạng hóa sản phẩm văn hóa mà còn tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội.

Từ những sự kiện nghệ thuật quy mô lớn chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam đến các chính sách hỗ trợ hoạt động biểu diễn và thiết chế văn hóa, Hà Nội đang từng bước tạo dựng môi trường để các hoạt động văn hóa được duy trì thường xuyên, thay vì chỉ tập trung vào những dịp lễ hội.

Khi các cơ chế đặc thù được triển khai hiệu quả, nguồn lực nhà nước và xã hội được kết nối, các giá trị văn hóa sẽ có thêm không gian để lan tỏa, sáng tạo và phát huy. Quan trọng hơn, người dân không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn trở thành chủ thể tham gia, góp phần gìn giữ và làm giàu bản sắc văn hóa Thủ đô.

Việt An