Quảng Ngãi mạnh tay với doanh nghiệp trúng đấu giá mỏ rồi bỏ cọc
Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi đang rà soát quy định để tham mưu UBND tỉnh xem xét chế tài, đề xuất cấm doanh nghiệp vi phạm tham gia đấu giá mỏ khoáng sản trong một thời gian nhất định.
Ngày 16/11, ông Nguyễn Thanh Mân, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi cho biết, đơn vị đang rà soát các quy định pháp luật để tham mưu UBND tỉnh xem xét xử lý tình trạng doanh nghiệp trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản nhưng sau đó từ chối nhận kết quả, chấp nhận mất tiền đặt trước.
Trong đợt đấu giá hồi tháng 9, Quảng Ngãi có 36 khu vực đấu giá thành công, gồm 19 mỏ cát, 6 mỏ đá, 10 mỏ đất và một mỏ sét. Tuy nhiên, sau khi trúng đấu giá một mỏ cát, một doanh nghiệp đã từ chối nhận kết quả với lý do giá trúng quá cao và có sai sót trong quá trình đấu giá.

Theo ông Mân, nếu có đầy đủ căn cứ pháp lý, Sở sẽ tham mưu UBND tỉnh xem xét không cho doanh nghiệp vi phạm tham gia đấu giá quyền khai thác khoáng sản trong một thời gian nhất định.
Về nguồn cung vật liệu xây dựng, ông Mân khẳng định, việc doanh nghiệp từ chối kết quả đấu giá vừa qua chưa gây ảnh hưởng. Bởi sau khi trúng đấu giá, doanh nghiệp thường mất hơn 12 tháng, thậm chí khoảng 18 tháng để hoàn tất thủ tục trước khi đưa mỏ vào khai thác. Hiện nguồn cung từ các mỏ đang hoạt động trên địa bàn tỉnh cơ bản ổn định.
Tuy nhiên, Sở đang nghiên cứu giải pháp đẩy nhanh tiến độ đưa các mỏ vào khai thác, tránh tình trạng doanh nghiệp đã có mỏ đang hoạt động tiếp tục trúng đấu giá mỏ mới nhưng kéo dài thời gian triển khai, gây nguy cơ duy trì hoặc đẩy giá vật liệu từ các mỏ hiện có.
-8b6d8385c883b02269c9aa5bb91fdf59.jpg)
Tại Báo cáo số 7834 ngày 14/11 gửi Bộ Công Thương, Sở Công Thương Quảng Ngãi cũng thừa nhận tình trạng một số tổ chức trả giá rất cao khi tham gia đấu giá nhưng sau đó chấp nhận mất tiền đặt trước, gây ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động đấu giá. Sở kiến nghị Bộ Công Thương nghiên cứu tăng tỷ lệ tiền đặt trước nhằm hạn chế tình trạng đấu giá rồi bỏ cọc.
Bên cạnh vấn đề bỏ cọc đấu giá, Sở Công Thương Quảng Ngãi cũng chỉ ra nhiều bất cập trong chính sách tiền cấp quyền khai thác khoáng sản cần được cấp có thẩm quyền xem xét, tháo gỡ.
Cụ thể, việc quyết toán tiền cấp quyền hiện chủ yếu dựa trên sản lượng khai thác thực tế do doanh nghiệp kê khai và tự chịu trách nhiệm. Số liệu được tổng hợp từ nhiều nguồn như kết quả cân, đo đạc, kê khai thuế, phí và sổ sách. Tuy nhiên, việc kiểm chứng độ chính xác đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật, trong khi công tác thẩm tra của cơ quan quản lý chủ yếu dựa vào hồ sơ doanh nghiệp cung cấp, tiềm ẩn rủi ro và thiếu tính khách quan.

Sở này cũng cho rằng, việc phê duyệt lại tiền cấp quyền đối với những mỏ đã được cấp phép, phê duyệt và nộp tiền trước đây có thể khiến doanh nghiệp phát sinh khoản phải nộp bổ sung tăng đột biến do chênh lệch giá tính tiền tại thời điểm phê duyệt lại.
Đáng chú ý, quy định về thẩm quyền phê duyệt tiền cấp quyền khai thác khoáng sản tại Nghị định 193/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 21/2026/NĐ-CP, giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh phê duyệt tiền cấp quyền đối với giấy phép khai thác khoáng sản Nhóm I. Trong khi đó, thẩm quyền cấp giấy phép nhóm này lại thuộc Bộ trưởng Bộ Công Thương, dẫn đến sự bất cập về thẩm quyền hành chính.
Một vướng mắc khác là thời hạn nộp tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo các quy định hiện hành được tính bằng ngày làm việc, trong khi thời hạn nộp các sắc thuế và khoản thu khác vẫn tính theo ngày bình thường. Hệ thống ứng dụng quản lý thuế chưa được nâng cấp, đồng bộ kịp thời, gây khó khăn trong việc xác định, hạch toán và theo dõi nghĩa vụ tài chính của người nộp thuế.
Từ thực tế trên, Sở Công Thương Quảng Ngãi kiến nghị cấp có thẩm quyền rà soát, hoàn thiện các quy định về tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, bảo đảm thống nhất trong quản lý, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên.
Văn Hà