Thái Nguyên nhân rộng các mô hình tự quản, đẩy lùi tệ nạn ma túy
Từ các tổ tự quản về an ninh trật tự đến mô hình thôn, xóm không ma túy, Thái Nguyên đang huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị và người dân nhằm chủ động ngăn ngừa tệ nạn ma túy ngay từ cơ sở.
Phòng, chống ma túy không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng mà cần sự tham gia thường xuyên, chủ động của mỗi gia đình và cộng đồng dân cư.
Tại Thái Nguyên, việc xây dựng, duy trì và nhân rộng các mô hình tự quản đang trở thành một trong những giải pháp nhằm đưa công tác phòng ngừa tội phạm, tệ nạn ma túy đến từng địa bàn, khu dân cư.
Một trong những cách làm đáng chú ý là huy động người dân trực tiếp tham gia bảo đảm an ninh trật tự tại địa phương. Tại phường Quan Triều, chính quyền địa phương đã thành lập 48 tổ tự quản về an ninh trật tự, tương ứng với 48 tổ dân phố, trong đó có 25 tổ mới được thành lập.
Mỗi tổ có khoảng 20 thành viên, do một Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ phường làm tổ trưởng. Thành phần tham gia gồm đại diện các tổ chức đoàn thể, lực lượng ở cơ sở và người dân, với tổng số gần 1.000 người.

Thông qua hoạt động của các tổ tự quản, công tác tuyên truyền, vận động được triển khai gắn với việc nắm bắt tình hình địa bàn. Người dân được khuyến khích nâng cao cảnh giác, chủ động cung cấp thông tin, kịp thời phản ánh những biểu hiện vi phạm pháp luật, nhất là các hành vi liên quan đến ma túy.
Trung tá Đoàn Cao Cường, Trưởng Công an phường Quan Triều cho biết, việc phát huy vai trò của các tổ tự quản đã góp phần huy động sự tham gia của đông đảo quần chúng nhân dân vào công tác bảo đảm an ninh trật tự. Qua đó, tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên địa bàn cơ bản được kiểm soát.
Bên cạnh việc duy trì các tổ tự quản, một số địa phương trên địa bàn tỉnh lựa chọn xây dựng mô hình thôn, xóm không ma túy làm giải pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa.

Tại xã Phủ Thông, mô hình “Thôn không ma túy” được triển khai tại thôn Hồng Quân. Thông qua mô hình, người dân được vận động nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, chủ động phòng tránh nguy cơ ma túy xâm nhập vào gia đình và cộng đồng. Đây cũng là cơ sở để phát huy vai trò giám sát, hỗ trợ của người dân trong phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.
Tương tự, tại xã Cường Lợi, mô hình “Thôn không ma túy” được ra mắt ở thôn Bản Pìn, gắn với phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc. Theo Thiếu tá Bùi Xuân Hưởng, Phó Trưởng Công an xã Cường Lợi, mô hình hướng đến nâng cao hiệu quả phòng ngừa xã hội, phát huy trách nhiệm của nhân dân trong đấu tranh với tệ nạn ma túy, góp phần xây dựng địa bàn an toàn, bình yên.
Ở xã Phú Lương, việc xây dựng địa bàn không ma túy được triển khai đồng thời với công tác rà soát, xác minh các trường hợp có dấu hiệu nghiện hoặc nghi sử dụng trái phép chất ma túy.
Trong đợt rà soát từ ngày 24/9 đến 2/10/2026 tại các xóm Đồng Nghè, Làng Cọ và Thống Nhất, lực lượng chức năng ghi nhận thông tin về 28 trường hợp nghi nghiện hoặc nghi sử dụng trái phép chất ma túy. Trong số này, 18 trường hợp vắng mặt, đang tiếp tục được xác minh; 10 trường hợp được xét nghiệm đều cho kết quả âm tính.
Năm 2026, xã Phú Lương đặt mục tiêu xây dựng mô hình xóm không ma túy tại 14/25 xóm, tiến tới xây dựng địa bàn xã không ma túy vào năm 2028. Quá trình thực hiện đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chức năng, chính quyền cơ sở và người dân, bảo đảm việc rà soát, quản lý đối tượng được thực hiện đúng quy định.

Việc nhân rộng các mô hình tự quản tại Thái Nguyên được đặt trong định hướng xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, không để tội phạm và tệ nạn ma túy hình thành, phát triển thành điểm nóng.
Theo thống kê, tính đến ngày 15/6/2026, toàn tỉnh duy trì hoạt động 69 loại mô hình về phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và phòng, chống ma túy. Trong đó, có 55 mô hình ngoài xã hội, 3 mô hình trong khối cơ quan, 5 mô hình tại doanh nghiệp và 6 mô hình trong các cơ sở giáo dục.
Cùng với đó, 3.976 mô hình tại khu dân cư, cơ quan, đơn vị tiếp tục được triển khai, nhân rộng, góp phần tạo mạng lưới tham gia bảo đảm an ninh trật tự rộng khắp.
Đáng chú ý, tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% xã, phường đạt tiêu chí không ma túy. Đến nay, 31/92 xã, phường cơ bản bảo đảm các điều kiện, tiêu chí xác định địa bàn không ma túy, đạt tỷ lệ 33,7%.
Kết quả bước đầu cho thấy vai trò của các mô hình tự quản trong việc nâng cao ý thức phòng ngừa và trách nhiệm cộng đồng. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu đã đề ra, các địa phương cần tiếp tục duy trì thực chất hoạt động của từng mô hình, tránh hình thức; đồng thời kết hợp chặt chẽ giữa tuyên truyền, quản lý địa bàn, hỗ trợ người sau cai nghiện và đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về ma túy.
Nguyễn Liên - Quang Huy