Bỏ cơ chế xin ý kiến Trung ương khi cấp phép xuất nhập khẩu hàng hóa
Chiều 13/11, với 458/460 đại biểu Quốc hội tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Trước khi biểu quyết, Quốc hội nghe Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, dự thảo Luật đã nhận được 204 ý kiến thảo luận tại tổ và 11 ý kiến phát biểu tại hội trường. Trong đó, 142/204 ý kiến tại tổ và 8/11 ý kiến tại hội trường đã được tiếp thu, thể hiện trong dự thảo Luật.
Việc sửa đổi 4 luật lần này tập trung vào 3 mục tiêu: đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cắt giảm thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ, tháo gỡ thực chất các điểm nghẽn cho sản xuất, kinh doanh; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.
Làm rõ những nội dung tiếp thu, chỉnh lý, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, việc phân cấp, phân quyền được thực hiện triệt để cho chính quyền địa phương, như cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa, cấp phép xuất nhập khẩu hàng hóa, đồng thời loại bỏ hoàn toàn cơ chế xin ý kiến, chấp thuận của cơ quan Trung ương. Chính phủ, các Bộ quản lý ngành thực hiện vai trò quản lý thống nhất của Trung ương thông qua việc ban hành tiêu chuẩn, quy trình nghiệp vụ, xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu dùng chung, hướng dẫn, đào tạo, kiểm tra, hậu kiểm.
Theo Bộ trưởng, nội dung này nhằm thể chế hóa thực chất, kịp thời Nghị quyết số 29 của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới.

Bên cạnh phân cấp, phân quyền, tinh thần cải cách thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh cũng được thể hiện thông qua việc mở rộng không gian hoạt động thương mại của người dân, doanh nghiệp; công khai, minh bạch các lĩnh vực độc quyền nhà nước; hoàn thiện các công cụ bảo đảm môi trường cạnh tranh, nhất là trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ.
Các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tiếp tục được quan tâm, đồng thời nhiều khó khăn, vướng mắc được tháo gỡ, nhằm tạo thêm không gian phát triển cho người dân và doanh nghiệp.
Một nội dung đáng chú ý khác của dự thảo Luật là chuyển đổi tư duy từ quản lý nhà nước sang quản trị xã hội bằng dữ liệu.
Theo đó, các hệ thống thông tin, dữ liệu được xây dựng và vận hành thông suốt từ Trung ương đến địa phương trong các lĩnh vực thương mại, xuất nhập khẩu và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Đối với các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và quản lý ngoại thương, dự thảo Luật được hoàn thiện theo hướng chặt chẽ, minh bạch, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, ngay sau khi Luật được Quốc hội thông qua, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành kế hoạch tổ chức thi hành; đồng thời triển khai xây dựng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, các văn bản này có hiệu lực đồng bộ với Luật.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật trong lĩnh vực công thương có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 5 của Luật.
Đỗ Việt - Mai Đỉnh