Phát triển nguyên liệu dứa, chanh dây đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu
Diễn đàn “Phát triển nguyên liệu dứa và chanh dây đáp ứng nhu cầu chế biến và xuất khẩu tại vùng Bắc Trung Bộ” do Báo Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An tổ chức vào ngày 12/11 tại Nghệ An.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho rằng: Bắc Trung Bộ nói chung và Nghệ An nói riêng có nhiều điều kiện để phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn. Trong đó, cây dứa đang được tỉnh xác định là một trong những cây trồng chủ lực.

Cùng với việc ban hành chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026–2030, Nghệ An đang triển khai kế hoạch mở rộng vùng nguyên liệu, đồng thời hợp tác với Công ty Cổ phần Thực phẩm xuất nhập khẩu Đồng Giao để đầu tư nhà máy chế biến hoa quả. Mục tiêu đến năm 2030, diện tích dứa toàn tỉnh đạt khoảng 11.000 ha.
“Về phía tỉnh Nghệ An, chúng tôi cam kết tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, nhà đầu tư, hợp tác xã và người dân; tập trung triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển vùng nguyên liệu, thu hút đầu tư chế biến và nâng cao giá trị nông sản”, ông Nguyễn Văn Đệ nhấn mạnh.
Tại Diễn đàn, các đại biểu đã trình bày tham luận bàn về giải pháp phát triển về 2 loại cây dứa và chanh dây trong thời gian tới tại vùng Bắc Trung Bộ.

Chia sẻ về giải pháp phát triển chanh dây tại Bắc Trung Bộ, TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Viện trưởng Viện Bảo vệ thực vật cho biết: Mặc dù khu vực Bắc Trung Bộ có lợi thế phát triển đối với cây dứa, chanh leo nhưng nó phù hợp hơn ở một số tiểu vùng miền núi, vùng cao phía Tây Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị. Vì vậy, các địa phương cần rà soát kỹ điều kiện sinh thái, đất đai và hạ tầng trước khi quyết định mở rộng diện tích, thay vì khuyến khích trồng đại trà.
Một trong những vấn đề được TS. Ngọc lưu ý là chất lượng cây giống. Qua nghiên cứu, Viện Bảo vệ thực vật đã xác định 6 loại virus trên cây chanh dây tại Việt Nam, liên quan đến các bệnh cứng quả, xoăn lá, khảm lá và suy thoái vườn cây.
Để tạo lực đẩy cho vùng nguyên liệu phát triển, bà Võ Thị Nhung, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An nhấn mạnh: Nghệ An đã ban hành chính sách hỗ trợ và xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng để khuyến khích người dân tham gia phát triển vùng nguyên liệu, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp chủ động nguồn cung phục vụ chế biến.

Cụ thể, theo Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND, tổ chức, cá nhân và hộ gia đình trồng dứa trên địa bàn tỉnh được hỗ trợ 80% giá giống; 5 triệu đồng/ha tiền làm đất và 3,5 triệu đồng/ha tiền mua màng nilon phủ luống. Chính sách áp dụng đối với diện tích trồng dứa lần đầu và phải được Sở Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt kế hoạch phát triển. Mức hỗ trợ này hướng trực tiếp vào những khoản chi phí đầu tư ban đầu mà người trồng dứa phải bỏ ra.
Từ góc độ doanh nghiệp tham gia sản xuất và chế biến, ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Tổng Giám đốc Công ty CP Thực phẩm xuất nhập khẩu Đồng Giao khẳng định: Cây dứa Việt Nam còn nhiều dư địa phát triển. Sản lượng hiện đạt khoảng 860.000 tấn, đứng thứ 11 thế giới. Đặc biệt, các tỉnh Bắc Trung Bộ, trong đó có Nghệ An, có điều kiện thuận lợi để hình thành vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn phục vụ công nghiệp chế biến và xuất khẩu.

Tuy nhiên, muốn nâng cao năng suất và chất lượng, người trồng phải thay đổi phương thức canh tác. Với giống MD2, mật độ trồng khoảng 65.000–70.000 cây/ha được khuyến nghị nhằm nâng cao năng suất, đồng thời giảm chi phí làm cỏ. Thực tế tại một số vùng trồng ở Nghệ An cho thấy, nếu tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, năng suất có thể đạt 50–60 tấn/ha, lợi nhuận khoảng 150–200 triệu đồng/ha.
Tại phần thảo luận, nhiều đại biểu cũng quan tâm đến cơ chế hỗ trợ, kết nối doanh nghiệp và cam kết bao tiêu sản phẩm. Đây là mối quan tâm chính đáng của người dân để tạo vùng nguyên liệu bền vững trong tương lai.
Trần Tú