Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Chuyển gần 600 hồ sơ nghi mua bán hóa đơn sang Công an

Sáng 12/11, dưới sự điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ.

Ngăn chặn mua bán hóa đơn qua doanh nghiệp "ma"

Tại phiên chất vấn, đại biểu Hà Đức Minh (Đoàn ĐBQH tỉnh Lào Cai) phản ánh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra mặc dù hóa đơn điện tử đã được triển khai trên phạm vi toàn quốc.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng Bộ Tài chính làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của cơ quan thuế trong quản lý, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn điện tử, đồng thời cho biết giải pháp chấn chỉnh tình trạng này trong thời gian tới.

Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn thừa nhận tình trạng mua bán hóa đơn, lợi dụng các công ty "ma" để thực hiện hành vi vi phạm vẫn còn diễn ra. Bộ trưởng cho biết, cơ quan thuế đã nhận thức rõ trách nhiệm và đang chỉ đạo quyết liệt để xử lý.

Theo Bộ trưởng, trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã phát hành hơn 10 tỷ hóa đơn, trong đó có 5,2 tỷ hóa đơn điện tử và 5,5 tỷ hóa đơn giấy. Tuy nhiên, tình trạng mua bán hóa đơn thông qua các công ty "ma", lợi dụng hoạt động của doanh nghiệp vẫn chưa được xử lý triệt để.

Đáng chú ý, từ năm 2022 đến nay, cơ quan thuế đã chuyển gần 600 hồ sơ doanh nghiệp có dấu hiệu mua bán hóa đơn sang cơ quan Công an.

Để ngăn chặn tình trạng này, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ số, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, đặc biệt là Bộ Công an, nhằm định danh người đăng ký, đứng tên chủ doanh nghiệp. Cùng với đó, cơ quan thuế sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thực tế của doanh nghiệp, tập trung vào những đối tượng, lĩnh vực có nguy cơ rủi ro cao để kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm.

Theo Bộ trưởng, để chính sách đi vào cuộc sống, bên cạnh việc xây dựng chính sách tốt, cần làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân, doanh nghiệp hiểu rõ quy định; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và sử dụng các công cụ quản lý, trong đó có chương trình hóa đơn, nhằm chấm dứt tình trạng mua bán hóa đơn.

Đẩy nhanh hoàn thuế, 88% hồ sơ luồng xanh xử lý trong 7 ngày

Cũng tại phiên chất vấn, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn ĐBQH tỉnh Lâm Đồng) phản ánh tình trạng chậm hoàn thuế giá trị gia tăng vẫn diễn ra, ảnh hưởng đến dòng vốn phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị xuất khẩu có số thuế đầu vào được khấu trừ lớn.

Đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm của các khâu liên quan và giải pháp xử lý hồ sơ tồn đọng, rút ngắn thời gian hoàn thuế nhưng vẫn kiểm soát được gian lận, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Trả lời vấn đề này, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thừa nhận công tác hoàn thuế vẫn còn chậm so với yêu cầu. Bộ trưởng cho biết, tại nhiều cuộc làm việc, Thủ tướng Chính phủ cũng đã nhắc đến tình trạng doanh nghiệp còn phản ánh việc hoàn thuế chậm. Trong bối cảnh doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn, số tiền thuế bị đọng do chậm hoàn thuế cũng trở thành một trở ngại đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Về giải pháp, Bộ trưởng cho biết, Bộ Tài chính đã chỉ đạo quyết liệt việc phân luồng hồ sơ hoàn thuế. Theo đó, những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt, chấp hành pháp luật tốt được đưa vào luồng xanh, chiếm khoảng 80%; các trường hợp còn lại được phân loại để áp dụng quy trình kiểm soát phù hợp. Doanh nghiệp thuộc luồng xanh được áp dụng cơ chế hoàn trước, kiểm tra sau.

Nhờ thực hiện phân luồng, tiến độ hoàn thuế năm 2026 được cải thiện đáng kể. Đến thời điểm chất vấn, số tiền đã hoàn đạt khoảng 79.000 tỷ đồng, gần 99% dự toán bố trí cho công tác hoàn thuế năm 2026, tăng hơn 40% so với cùng kỳ năm trước.

Đối với các hồ sơ thuộc luồng xanh, 88% được giải quyết trong vòng 7 ngày. Với doanh nghiệp thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, thời gian xử lý bình quân cũng được rút ngắn từ khoảng 50 ngày xuống còn 40 ngày.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoàn thuế. Hiện nay, 100% hồ sơ hoàn thuế được thực hiện trên môi trường điện tử.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng lưu ý công tác hoàn thuế vẫn tiềm ẩn rủi ro gian lận. Trong 10 tháng đầu năm 2026, cơ quan thuế đã từ chối hoàn thuế với số tiền hơn 10.000 tỷ đồng do hồ sơ của doanh nghiệp chưa đầy đủ và cần đối soát hóa đơn.

Thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, vừa bảo đảm kiểm soát chặt chẽ, tránh thất thoát ngân sách nhà nước, vừa tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và doanh nghiệp.