Chuông vàng Pháp luật 2026: Từ sân chơi kiến thức đến ý thức thượng tôn pháp luật

Từ kiến thức giảng đường đến tư duy pháp lý

Diễn ra trong hai ngày 7 và 8/11/2026, cuộc thi “Chuông vàng Pháp luật” do Sở Tư pháp TP Cần Thơ phối hợp với Khoa Luật, Đại học Cần Thơ tổ chức, hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam 9/11.

Với sự tham gia của 62 đội thi, gồm 186 thí sinh đến từ 35 cơ sở đào tạo thuộc 34 tỉnh, thành phố, cuộc thi đã tạo nên một diễn đàn học thuật có sức lan tỏa rộng, kết nối sinh viên luật và những người quan tâm đến lĩnh vực pháp luật trên cả nước.

Tại vòng chung kết diễn ra ngày 8/11 ở Hội trường Rùa, Đại học Cần Thơ, 5 đội thi trải qua ba phần thi: Khám phá pháp luật, Tư duy pháp lý và Tranh biện pháp luật.

Kết quả, đội Trí Minh (Đại học Cần Thơ) giành giải Nhất; đội Tâm Thiện (Đại học Cần Thơ) đạt giải Nhì. Hai giải Ba thuộc về đội Pháp Tâm (Đại học Kiên Giang) và đội Hồi Chuông Vinh Quang (Trường Đại học Luật, Đại học Huế).

Tuy nhiên, giá trị của cuộc thi không chỉ nằm ở kết quả hay thứ hạng của các đội. Điều đáng chú ý hơn là cơ hội để sinh viên kiểm nghiệm kiến thức đã học, rèn luyện khả năng phân tích, lập luận và xử lý vấn đề pháp lý trong những tình huống cụ thể.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng trong quá trình đào tạo nguồn nhân lực pháp luật, bởi người học không thể chỉ dừng lại ở việc ghi nhớ quy định mà cần hiểu bản chất, mục đích và khả năng vận dụng pháp luật vào thực tiễn.

Thông qua các phần thi, kiến thức pháp luật được đặt trong những tình huống đòi hỏi thí sinh phải nhận diện vấn đề, lựa chọn căn cứ pháp lý và đưa ra lập luận có sức thuyết phục.

Đặc biệt, phần thi tranh biện tạo điều kiện để sinh viên thể hiện tư duy độc lập, khả năng bảo vệ quan điểm, đồng thời biết lắng nghe và tiếp nhận những cách tiếp cận khác nhau.

Đây là những kỹ năng cần thiết đối với sinh viên luật, nhất là những người sẽ làm việc trong các cơ quan tư pháp, cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức hành nghề luật hoặc bộ phận pháp chế của doanh nghiệp.

Nội dung cuộc thi được xây dựng trên nhiều lĩnh vực, từ lý luận nhà nước và pháp luật, quyền con người, quyền và nghĩa vụ công dân, hiến pháp đến pháp luật hành chính, dân sự, đất đai, hình sự, tố tụng và hôn nhân, gia đình, thương mại.

Việc lựa chọn các vấn đề gắn với đời sống xã hội, trong đó có những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, giúp sinh viên nhìn nhận pháp luật không phải là hệ thống quy định khô cứng mà là công cụ điều chỉnh các quan hệ xã hội, bảo vệ quyền con người và duy trì trật tự, kỷ cương.

Từ góc độ đào tạo, một sân chơi học thuật như “Chuông vàng Pháp luật” góp phần bổ trợ cho hoạt động giảng dạy trong nhà trường. Kiến thức trên giảng đường được củng cố thông qua quá trình tự nghiên cứu, trao đổi và giải quyết tình huống; những khoảng trống trong nhận thức cũng được nhận diện để sinh viên tiếp tục hoàn thiện.

Quan trọng hơn, các em có điều kiện hình thành phương pháp tư duy pháp lý – yếu tố không thể thiếu để thích ứng với yêu cầu ngày càng cao của công việc sau khi tốt nghiệp.

Từ nhận thức pháp luật đến hành vi tuân thủ

Giáo dục pháp luật trong các cơ sở đào tạo đại học không nên chỉ hướng đến mục tiêu giúp sinh viên nắm vững hệ thống văn bản, quy định. Yêu cầu sâu xa hơn là hình thành nhận thức đúng đắn về vai trò của pháp luật, thái độ tôn trọng pháp luật và khả năng tự điều chỉnh hành vi trong học tập, công việc cũng như đời sống xã hội.

Khi hiểu biết pháp luật được trang bị đầy đủ, sinh viên không chỉ biết cách bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân mà còn có ý thức tôn trọng quyền của người khác, nhận diện những hành vi có nguy cơ vi phạm và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý.

Đối với sinh viên ngành Luật, yêu cầu này càng có ý nghĩa bởi kiến thức chuyên môn phải đi cùng đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh, sự công tâm và tinh thần trách nhiệm.

Người học luật trong tương lai có thể đảm nhiệm nhiều vị trí công tác khác nhau, nhưng dù ở lĩnh vực nào cũng cần lấy pháp luật làm chuẩn mực hành động. Một người có kiến thức pháp lý nhưng thiếu ý thức trách nhiệm, không tôn trọng sự công bằng và lẽ phải thì khó có thể đáp ứng yêu cầu của nghề nghiệp.

Vì vậy, quá trình đào tạo cần chú trọng cả kiến thức, kỹ năng và việc bồi dưỡng phẩm chất, ý thức phụng sự cộng đồng, bảo vệ công lý.

Ở phương diện này, “Chuông vàng Pháp luật” còn mang ý nghĩa tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật đối với chính những người tham gia.

Việc tìm hiểu, trao đổi và tranh luận về các vấn đề pháp lý giúp sinh viên nhận thức rõ hơn rằng pháp luật không chỉ hiện diện trong sách vở hay tại các cơ quan thực thi pháp luật, mà gắn bó mật thiết với mọi hoạt động của đời sống.

Từ đó, ý thức tuân thủ pháp luật có thể được hình thành một cách tự giác, bắt đầu từ những hành vi cụ thể trong học tập, sinh hoạt và quan hệ xã hội.

Việc mở rộng cuộc thi trên phạm vi toàn quốc cũng tạo cơ hội để sinh viên các trường giao lưu, chia sẻ phương pháp học tập, kinh nghiệm nghiên cứu và cách tiếp cận những vấn đề pháp lý.

Sự kết nối giữa các cơ sở đào tạo góp phần thúc đẩy môi trường học thuật, đồng thời mở rộng góc nhìn của người học trước những vấn đề pháp luật đang đặt ra trong thực tiễn.

Mục tiêu của giáo dục pháp luật không phải chỉ đào tạo những người ghi nhớ nhiều quy định, mà quan trọng hơn là hình thành những người biết tư duy bằng pháp luật, tôn trọng pháp luật, có khả năng bảo vệ lẽ phải và hành động có trách nhiệm.

Khi kiến thức được chuyển hóa thành nhận thức và hành vi tuân thủ tự giác, văn hóa thượng tôn pháp luật mới thực sự được lan tỏa.

Đó cũng là giá trị bền vững mà những sân chơi học thuật như “Chuông vàng Pháp luật” hướng đến, góp phần xây dựng đội ngũ nhân lực pháp luật có chuyên môn, bản lĩnh, đạo đức nghề nghiệp và ý thức phụng sự công lý trong tương lai.