congly.vn

Chống khai thác IUU

Đưa thực tiễn chống khai thác IUU vào giảng đường Đại học

Trần An

Từ thực tiễn phòng, chống khai thác IUU tại Cà Mau nói riêng và cả nước nói chung, sinh viên Luật được tiếp cận những vấn đề pháp lý cụ thể, rèn luyện tư duy xử lý tình huống, kỹ năng vận dụng pháp luật và ý thức trách nhiệm nghề nghiệp.

Học luật từ những vấn đề thực tiễn

Vừa qua, Khoa Luật, Đại học Cần Thơ tổ chức buổi nói chuyện chuyên đề về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), với sự tham gia của khoảng 150 sinh viên.

Tại chương trình, TS. Phạm Quốc Sử, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau đã chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và phối hợp triển khai các nhiệm vụ phòng, chống IUU tại địa phương.

Quang cảnh buổi nói chuyện chuyên đề về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU),
Quang cảnh buổi nói chuyện chuyên đề về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU)

Từ những vấn đề đặt ra trong thực tiễn, sinh viên được tiếp cận các quy định liên quan đến quản lý hoạt động khai thác thủy sản, đăng ký, đăng kiểm tàu cá, giấy phép khai thác, thiết bị giám sát hành trình (VMS), nhật ký khai thác và những hành vi vi phạm vùng biển nước ngoài.

Qua đó, các quy định pháp luật không còn là những điều khoản khô cứng mà được đặt trong bối cảnh quản lý, thực thi và xử lý những tình huống cụ thể.

Chia sẻ tại chương trình, TS. Phạm Quốc Sử phân tích những khó khăn trong công tác phòng, chống IUU từ thực tiễn Cà Mau, địa phương có hoạt động khai thác thủy sản phát triển, đội tàu lớn và nhiều vấn đề cần tập trung quản lý.

Theo TS. Phạm Quốc Sử, bên cạnh kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật có vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của ngư dân.

Việc trực tiếp gặp gỡ, giải thích quy định, hướng dẫn ngư dân thực hiện các yêu cầu về hoạt động khai thác, quản lý tàu cá và thiết bị giám sát hành trình giúp người dân hiểu rõ trách nhiệm, nhận diện những hành vi có nguy cơ vi phạm và hậu quả pháp lý có thể phải đối mặt.

Đây cũng là cách phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở, góp phần hạn chế vi phạm và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Cà Mau là địa phương có hoạt động khai thác thủy sản phát triển, đội tàu lớn
Cà Mau là địa phương có hoạt động khai thác thủy sản phát triển, đội tàu lớn của cả nước

Từ thực tiễn công tác tại Cà Mau, TS. Phạm Quốc Sử giúp sinh viên nhận diện rõ hơn vai trò của pháp luật trong đời sống, cách thức các quy định được tổ chức thực hiện và trách nhiệm của người làm công tác pháp lý trong quá trình đưa pháp luật vào cuộc sống.

Theo PGS.TS. Phan Trung Hiền, Trưởng Khoa Luật, Đại học Cần Thơ, đào tạo ngành luật không thể chỉ giới hạn trong việc truyền đạt kiến thức từ giáo trình, văn bản quy phạm pháp luật hay các tình huống giả định.

Điều quan trọng là sinh viên phải hiểu pháp luật được vận dụng như thế nào trong đời sống, hoạt động quản lý nhà nước và quá trình giải quyết các vấn đề pháp lý cụ thể.

Ông cho rằng, IUU là chủ đề có ý nghĩa thiết thực đối với sinh viên luật, nhất là trong điều kiện Đồng bằng sông Cửu Long có thế mạnh về kinh tế biển, khai thác và nuôi trồng thủy sản.

Phòng, chống khai thác IUU không chỉ là vấn đề của riêng ngành thủy sản mà còn liên quan đến quản lý nhà nước, xử lý vi phạm hành chính, bảo vệ môi trường, nguồn lợi thủy sản, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân và việc thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Thông qua một vấn đề cụ thể, sinh viên có thể nhận diện mối liên hệ giữa quy định pháp luật với yêu cầu quản lý và những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Đây cũng là cơ hội để người học hiểu rõ hơn vai trò của nhân lực pháp lý trong tuyên truyền, tư vấn, hỗ trợ và tham gia thực thi pháp luật.

Từ kiến thức pháp luật đến kỹ năng nghề nghiệp

Ở góc độ chuyên môn và tổ chức đào tạo, TS. Châu Hoàng Thân, Phó Trưởng Khoa Luật, Đại học Cần Thơ, cho rằng giá trị của chuyên đề không chỉ nằm ở việc cung cấp kiến thức về phòng, chống khai thác IUU mà còn tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận hoạt động thực thi pháp luật thông qua kinh nghiệm của người trực tiếp làm công tác chuyên môn.

Sinh viên có cơ tiếp cận hoạt động thực thi pháp luật thông qua kinh nghiệm của người trực tiếp làm công tác chuyên môn
Sinh viên có cơ hội tiếp cận hoạt động thực thi pháp luật thông qua kinh nghiệm của người trực tiếp làm công tác chuyên môn

Theo TS. Châu Hoàng Thân, xử lý vi phạm hành chính không đơn giản chỉ là xác định hành vi đó bị phạt bao nhiêu tiền. Người thực hiện phải làm rõ hành vi vi phạm, đối tượng, căn cứ pháp lý, thẩm quyền xử phạt, thời hiệu, thời hạn, trình tự, thủ tục và các tình tiết liên quan.

Nếu xác định không đúng hành vi hoặc áp dụng sai quy định, quyết định xử phạt có thể bị khiếu nại, khởi kiện hoặc bị hủy bỏ theo quy định pháp luật. Từ đó, sinh viên cần được rèn luyện đồng bộ các kỹ năng: nhận diện hành vi và vấn đề pháp lý; tra cứu, lựa chọn văn bản còn hiệu lực; phân tích thẩm quyền, trình tự, thủ tục; lập luận và đề xuất phương án giải quyết.

Đây là những yêu cầu thiết thực, không chỉ đối với người làm việc trong cơ quan hành chính, cơ quan tư pháp mà còn với nhân sự pháp lý tại doanh nghiệp và các tổ chức hành nghề luật.

Sinh viên Đại học Cần Thơ đặt câu hỏi tại buổi nói chuyện chuyên đề
Sinh viên Đại học Cần Thơ đặt câu hỏi tại buổi nói chuyện chuyên đề

TS. Châu Hoàng Thân đánh giá, việc trao đổi trực tiếp với người làm công tác thực tiễn giúp sinh viên dễ hình dung hơn những tình huống nghề nghiệp, chủ động đặt câu hỏi và tham gia thảo luận.

Vì vậy, bên cạnh phần trình bày của người có kinh nghiệm chuyên môn, hoạt động đào tạo cần tăng cường phân tích tình huống, thực hành xác định căn cứ pháp lý và đề xuất hướng xử lý để người học không chỉ tiếp nhận thông tin mà còn trực tiếp vận dụng kiến thức.

Cùng quan điểm về yêu cầu gắn kết đào tạo với thực tiễn, PGS.TS. Phan Trung Hiền cho biết Khoa Luật sẽ tiếp tục mở rộng phối hợp với cơ quan tư pháp, cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan tiến hành tố tụng và các tổ chức hành nghề luật để tổ chức chuyên đề, tọa đàm, trao đổi nghiệp vụ và hoạt động thực hành cho sinh viên.

Nội dung không chỉ giới hạn ở lĩnh vực thủy sản mà có thể mở rộng sang xử lý vi phạm hành chính, đất đai, môi trường, dân sự, hình sự và tố tụng.

TS. Phạm Quốc Sử, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau trực tiếp trao đổi, gải đáp những câu hỏi của các em sinh viên tại buổi chuyên đề
TS. Phạm Quốc Sử, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Cà Mau trực tiếp trao đổi, giải đáp những câu hỏi của các em sinh viên tại buổi nói chuyện chuyên đề

Từ chuyên đề về IUU, có thể thấy việc đưa người trực tiếp thực thi pháp luật đến giảng đường không chỉ bổ sung kiến thức mà còn tạo cầu nối giữa học thuật và yêu cầu nghề nghiệp.

Khi được tiếp cận tình huống thực tế, nghe kinh nghiệm chuyên môn và rèn luyện cách vận dụng quy định pháp luật, sinh viên có thêm nền tảng để xử lý công việc sau khi tốt nghiệp.

Đào tạo luật gắn với thực tiễn vì vậy không dừng ở việc giúp sinh viên hiểu luật, mà hướng đến khả năng vận dụng và thực thi pháp luật đúng đắn, có trách nhiệm.

Đây cũng là hướng đi góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Trần An