Khơi thông điểm nghẽn pháp lý ở Hải Phòng: Bài 1: Tòa án góp phần khơi thông nguồn lực phát triển

Cùng với sự phát triển của công nghiệp, logistics và thương mại, Hải Phòng đang đối mặt với những tranh chấp ngày càng phức tạp trong lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng, kinh doanh. Khi kéo dài, các tranh chấp có thể làm đình trệ dự án, ảnh hưởng đến dòng vốn và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong bối cảnh đó, hoạt động xét xử và giải quyết các vụ việc của Tòa án không chỉ bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân mà còn góp phần tháo gỡ vướng mắc, củng cố niềm tin vào môi trường đầu tư của thành phố.

Phục vụ người dân từ những việc cụ thể

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Văn Lâm, Chánh Văn phòng TAND TP Hải Phòng, cho biết bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của TAND tối cao và Thành ủy Hải Phòng, Đảng ủy TAND thành phố đã ban hành, triển khai hai nghị quyết chuyên đề “Xanh, sạch, đẹp” và “Vì nhân dân phục vụ”.

Từ tháng 10/2025, TAND thành phố triển khai giải pháp “xử lý đơn trong ngày”; đồng thời thực hiện việc nhận lỗi, xin lỗi công dân khi có thiếu sót, vi phạm do nguyên nhân chủ quan của cán bộ, Thẩm phán.

Theo ông Lâm, trách nhiệm phục vụ phải được thể hiện ngay từ khâu tiếp nhận, xử lý đơn và hướng dẫn người dân thực hiện thủ tục. Đối với những thiếu sót phát sinh, cán bộ, Thẩm phán cần thẳng thắn nhìn nhận, kịp thời khắc phục và chịu trách nhiệm về công việc được giao.

Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/6/2026, TAND thành phố đã tổ chức tiếp 1.476 lượt công dân. Trong đó, lãnh đạo TAND thành phố trực tiếp tiếp 36 lượt, giải thích, hướng dẫn người dân về những vấn đề liên quan.

Công tác tiếp dân được gắn với việc lắng nghe, giải đáp trong phạm vi thẩm quyền và hướng dẫn rõ trình tự, thủ tục. Qua đó, người dân có thêm thông tin để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình, hạn chế việc gửi đơn không đúng cơ quan giải quyết.

Theo báo cáo, TAND TP Hải Phòng tiếp nhận 398 đơn, trong đó có 179 đơn thuộc thẩm quyền giải quyết. Những đơn không thuộc thẩm quyền được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền hoặc hướng dẫn công dân gửi đúng nơi quy định.

Đối với khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền, TAND thành phố đã giải quyết 176/179 vụ việc, đạt 98,3%. Ba vụ việc còn lại đang được giải quyết trong thời hạn luật định.

Quá trình giải quyết chú trọng rà soát hồ sơ, thu thập tài liệu, đối thoại và làm rõ căn cứ pháp lý. Với những vụ việc phức tạp, khiếu nại nhiều lần, Tòa án chủ động giải thích, hướng dẫn, đồng thời xem xét, khắc phục thiếu sót nếu có nhằm hạn chế tình trạng kéo dài.

Những công việc này là cách cụ thể hóa tinh thần “Vì nhân dân phục vụ”. Tiến độ xử lý, chất lượng hướng dẫn và thái độ ứng xử của cán bộ, Thẩm phán đều tác động trực tiếp đến niềm tin của người dân đối với cơ quan tư pháp.

Giải quyết tranh chấp, củng cố niềm tin của doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp, tranh chấp hợp đồng, nghĩa vụ thanh toán hay việc thực hiện cam kết có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, tiến độ dự án và quan hệ hợp tác. Việc giải quyết tranh chấp kịp thời, đúng pháp luật giúp các bên xác định rõ quyền, nghĩa vụ và có cơ sở ổn định hoạt động.

Theo số liệu báo cáo, Tòa án hai cấp thành phố đã thụ lý 573 vụ án kinh doanh, thương mại, giải quyết 517 vụ, đạt tỷ lệ 90,2%.

Thông qua việc xem xét chứng cứ và áp dụng pháp luật, Tòa án phân định trách nhiệm của các bên, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể tham gia giao dịch. Những phán quyết khách quan, có căn cứ cũng góp phần nâng cao ý thức tuân thủ hợp đồng và pháp luật trong kinh doanh.

Đóng góp của Tòa án vào môi trường đầu tư được thể hiện ở việc bảo đảm các tranh chấp được xem xét công bằng, minh bạch, đúng thời hạn; mọi tổ chức, cá nhân đều bình đẳng trước pháp luật. Đây là cơ sở để doanh nghiệp tin tưởng sử dụng cơ chế tư pháp khi quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm.

Từ tiếp nhận đơn, tiếp công dân đến giải quyết các vụ án kinh doanh, thương mại, mỗi khâu được thực hiện đúng trách nhiệm đều góp phần tháo gỡ vướng mắc pháp lý. Đối với Hải Phòng, đó cũng là cách ngành Tòa án đồng hành với sự phát triển của thành phố thông qua việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.