Không có cơ sở chấp nhận đề nghị trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với Phó Đức Nam

Ngày 7/11, phiên tòa xét xử bị cáo Phó Đức Nam (Mr Pips), Nguyễn Hòa Bình (Shark Bình) cùng 186 bị cáo bước sang ngày làm việc thứ mười hai, phiên tòa tiếp tục với phần tranh luận.

Theo đó, tại phiên tòa chiều nay, đại diện VKS đã đối đáp các luận cứ bào chữa của các luật sư cũng như quan điểm của các bị cáo.

Không có cơ sở giám định tâm thần đối với Phó Đức Nam

Đối đáp quan điểm của luật sư bào chữa cho bị cáo Phó Đức Nam về việc cần trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với bị cáo, đại diện VKS khẳng định đề nghị này không có cơ sở.

Bởi lẽ, các tài liệu thu thập trong quá trình giải quyết vụ án cho thấy, khi thực hiện hành vi phạm tội, Nam có đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Theo đại diện VKS, trong quá trình ghi lời khai, hỏi cung tại Cơ quan điều tra cũng như khi trả lời xét hỏi tại phiên tòa, Phó Đức Nam đều khai báo rõ ràng, logic về quá trình thực hiện hành vi phạm tội của bản thân và các đồng phạm.

Bên cạnh đó, kết quả xác minh tại Phòng Y tế Trại tạm giam số 1, nơi Nam bị giam giữ trong khoảng 2 năm, cùng ý kiến của cán bộ quản giáo và những người cùng buồng giam cho thấy, trong quá trình tiếp xúc, Nam không có biểu hiện bất thường về sức khỏe tâm thần.

Đại diện VKS cũng viện dẫn lời khai của các bị can từng làm việc cùng Phó Đức Nam, trong đó có Dương Quang Trung và Đinh Thị Dung. Những người này đều khẳng định Nam là người có năng lực chuyên môn, tư duy tốt, đủ khả năng điều hành một hệ thống có quy mô lớn như vậy.

Đáng chú ý, đại diện VKS dẫn Công văn số 5159 ngày 23/7/2026 của Bệnh viện Bạch Mai về quá trình điều trị cho Phó Đức Nam. Theo nội dung công văn, qua thăm khám lâm sàng và đánh giá 6 lĩnh vực nhận thức, gồm chú ý, chức năng điều hành, học tập và trí nhớ, ngôn ngữ, chức năng tri giác vận động và nhận thức xã hội, chưa phát hiện dấu hiệu bất thường.

Từ những tài liệu, chứng cứ nêu trên, đại diện VKS khẳng định không có căn cứ nghi ngờ năng lực trách nhiệm hình sự của Phó Đức Nam. Do đó, không có cơ sở chấp nhận đề nghị trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với bị cáo.

Không chấp nhận quan điểm cần trả hồ sơ điều tra bổ sung

Một nội dung khác được luật sư bào chữa cho Phó Đức Nam đưa ra là đề nghị HĐXX trả hồ sơ điều tra bổ sung để nhập vụ án đang được Cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ giải quyết.

Đối đáp nội dung này, đại diện VKS khẳng định đề nghị của luật sư không có cơ sở. Theo đại diện VKS, vụ án do Cơ quan CSĐT Công an TP. Hà Nội khởi tố ngày 30/10/2024.

Trong quá trình điều tra, thông tin về vụ án đã được đăng tải trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng. Nhiều Cơ quan CSĐT tại các địa phương như Đà Nẵng, Điện Biên, Bắc Ninh... đã chuyển vụ án đến Cơ quan CSĐT Công an TP. Hà Nội để nhập vụ án, phục vụ việc điều tra, giải quyết toàn diện.

Tuy nhiên, tính đến thời điểm kết thúc điều tra bổ sung ngày 4/6/2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP. Hà Nội không nhận được văn bản nào của Cơ quan CSĐT Công an TP. Cần Thơ đề nghị nhập vụ án liên quan đến Phó Đức Nam và nhân viên Đoàn Hồng Phát.

Sau khi kết thúc điều tra, Công an TP. Hà Nội mới nhận được văn bản của Công an TP Cần Thơ.

Đại diện VKS cho biết, vụ án tại Cần Thơ được khởi tố từ năm 2022, nhưng đến ngày 11/5/2026, CQĐT mới khởi tố bị can và ngày 1/10/2026 mới ban hành kết luận điều tra.

Mặt khác, theo đại diện VKS, Điều 170 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định về việc nhập vụ án là quy định mang tính tùy nghi, không bắt buộc phải thực hiện.

Do đó, để bảo đảm thời hạn tố tụng, đại diện VKS không đồng tình với đề nghị của luật sư về việc trả hồ sơ điều tra bổ sung để nhập vụ án.

Liên quan đến hành vi bị cáo buộc chiếm đoạt tài sản, luật sư bào chữa cho Phó Đức Nam cho rằng chưa có đủ cơ sở kết luận toàn bộ hơn 900 trường hợp bị hại bị nhóm Phó Đức Nam chiếm đoạt tiền.

Luật sư cũng đặt vấn đề về việc quy kết các giao dịch nạp, rút tiền của bị hại thông qua những cổng thanh toán trung gian và các công ty được xác định là công ty “ma”, cho rằng không đủ căn cứ xác định toàn bộ các giao dịch này liên quan đến Phó Đức Nam.

Đối đáp hai nội dung trên, đại diện VKS khẳng định tài liệu, chứng cứ Cơ quan điều tra thu thập được đã có đủ cơ sở chứng minh các giao dịch chuyển tiền vào 36 sàn giao dịch thuộc hệ thống do nhóm Phó Đức Nam tổ chức hoạt động.

Để làm rõ quan điểm truy tố, đại diện VKS viện dẫn nhiều biên bản hỏi cung, trong đó có những lời khai trực tiếp của Phó Đức Nam về quá trình hình thành, tổ chức và vận hành hệ thống sàn giao dịch tại Việt Nam.

Cụ thể, tại các bút lục 2478 - 2479, Phó Đức Nam khai từ năm 2017, Nam và Liên Anh đã sang Thổ Nhĩ Kỳ học hỏi Uran về cách xây dựng hệ thống, phương thức hoạt động và quy trình chăm sóc khách hàng. Sau khi nắm được quy trình vận hành, Nam trao đổi lại với Lê Khắc Ngọ về việc tổ chức hoạt động các sàn giao dịch để nhận tiền của các bị hại.

Theo lời khai của bị cáo Phó Đức Nam, mỗi khi muốn kinh doanh một sàn giao dịch mới, Nam sẽ trao đổi với Uran. Sau đó, Uran gửi thông tin về sàn giao dịch qua ứng dụng Telegram.

Trên cơ sở thông tin được cung cấp, Nam cùng Lê Khắc Ngọ, Đức và một số quản lý vùng, quản lý văn phòng tổ chức họp, thống nhất cách thức vận hành, quy mô và hoạt động giao dịch của từng sàn.

Đặc biệt, tại biên bản hỏi cung ngày 9/5/2026, bút lục 154967, có sự tham gia của hai luật sư Lê Thị Hồng Vân và Vũ Tuấn Linh, Phó Đức Nam khai nhận bản thân kinh doanh độc quyền 36 sàn chứng khoán như nội dung cáo trạng đã kết luận.

Ngoài ra, tại bút lục 2537, Phó Đức Nam khai rằng ở Việt Nam, bị cáo là người quản lý chung ở cấp cao nhất, trực tiếp lựa chọn tên sàn chứng khoán, định hướng hoạt động kinh doanh trên toàn bộ hệ thống và giữ vai trò kết nối với Uran.

Đại diện VKS cũng cho rằng, bị cáo Phó Đức Nam là người yêu cầu bộ phận marketing dịch các trang web từ tiếng Anh sang tiếng Việt nhằm giúp khách hàng tại Việt Nam dễ dàng tiếp cận các sàn giao dịch.

Từ những lời khai và tài liệu được viện dẫn, đại diện VKS giữ nguyên quan điểm truy tố, cho rằng có đủ cơ sở xác định vai trò tổ chức, điều hành của Phó Đức Nam đối với hệ thống 36 sàn giao dịch tại Việt Nam.

Luật sư của bị hại đề nghị sớm hoàn trả tài sản, xem xét khoan hồng cho các bị cáo

Trong phần tranh luận sáng nay, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa trình bày quan điểm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho 18 bị hại trong vụ án, với tổng số tiền bị chiếm đoạt khoảng 45 tỷ đồng.

Theo đó, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh yêu cầu sớm khắc phục hậu quả, hoàn trả tài sản cho những người bị hại.

Theo luật sư Nghĩa, những tài sản đã được kê biên, phong tỏa cùng các cam kết tự nguyện bồi thường của các bị cáo cần sớm được chuyển hóa thành quyền lợi thực tế cho người bị hại.

Luật sư Nghĩa cũng cho rằng giá trị của việc bồi thường không chỉ nằm ở số tiền mà còn ở thời điểm các bị hại được nhận lại tài sản. Vì vậy, việc sớm giải quyết quyền lợi về tài sản là vấn đề được các bị hại đặc biệt quan tâm.

Bên cạnh đề nghị bảo đảm quyền lợi cho người bị hại, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa cũng trình bày quan điểm về việc áp dụng chính sách khoan hồng đối với các bị cáo trong vụ án. Theo luật sư, năng lực của một con người không thể xóa bỏ trách nhiệm đối với những sai lầm đã gây ra, nhưng cũng không nên phủ nhận khả năng thay đổi của họ.

Luật sư cho rằng, nếu pháp luật cho phép và các bị cáo thực sự ăn năn, tích cực khắc phục hậu quả thì việc áp dụng chính sách khoan hồng không phải là sự yếu mềm của công lý mà thể hiện tính nhân đạo của pháp luật.

Theo đó, luật sư Nguyễn Trọng Nghĩa đề nghị HĐXX, trong khuôn khổ quy định pháp luật, xem xét áp dụng chính sách khoan hồng đối với những bị cáo thực sự ăn năn, tích cực khắc phục hậu quả và có đủ điều kiện được giảm nhẹ trách nhiệm hình sự. Đồng thời, luật sư nhấn mạnh mong muốn lớn nhất của những người bị hại mà mình bảo vệ là sớm được nhận lại tài sản đã bị chiếm đoạt.