Mang phiên tòa giả định vào học đường, lan tỏa bài học về sự tôn trọng và trách nhiệm

Mô hình trực quan, giáo dục sâu sắc

Nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) trong môi trường học đường, Đoàn Thanh niên TAND TP. Bắc Ninh phối hợp với Hội Luật gia TP. Bắc Ninh tổ chức chương trình tuyên truyền pháp luật tại Trường Tiểu học, THCS và THPT FPT Bắc Giang.

Điểm nhấn của chương trình là phiên tòa giả định với chủ đề “Một lần ghen tuông – Một đời ân hận”. Kịch bản phiên tòa tái hiện sinh động một vụ việc bạo lực học đường bắt nguồn từ những mâu thuẫn trong quan hệ tình cảm tuổi học trò.

Từ những tin nhắn, sự hiểu lầm, ghen tuông đến hành vi kích động, khích bác của những người xung quanh, mâu thuẫn giữa các học sinh dần bị đẩy lên cao trào, dẫn đến hành vi xâm phạm sức khỏe và để lại những hậu quả đáng tiếc.

Với sự chuẩn bị công phu, các tình huống được xây dựng sát thực tế, phiên tòa giả định đã tái hiện đầy đủ các hoạt động tố tụng theo đúng quy định, từ phần khai mạc, xét hỏi, tranh luận đến tuyên án. Thông qua việc hóa thân vào các vai trò như Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, Người bào chữa, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác, các đoàn viên, thanh niên đã mang đến cho học sinh một hình thức tiếp cận pháp luật trực quan, dễ hiểu.

Đặc biệt, những tình tiết liên quan đến nội dung tin nhắn giữa các nhân vật được đưa vào quá trình xét xử đã giúp các em nhận diện rõ hơn quá trình hình thành mâu thuẫn, những hành vi kích động và nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường.

Qua đó, học sinh không chỉ có cơ hội tìm hiểu về trình tự, thủ tục xét xử tại Tòa án, vai trò của các chủ thể tiến hành tố tụng, mà còn hiểu rõ hơn về trách nhiệm pháp lý đối với hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là các quy định pháp luật áp dụng đối với người chưa thành niên.

Nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật

Sau phiên tòa giả định, chương trình tiếp tục với phần giao lưu, trao đổi và giải đáp các câu hỏi pháp luật. Nhiều tình huống gần gũi với đời sống học đường được đưa ra thảo luận, tạo không khí cởi mở, hào hứng. Các em học sinh đã trực tiếp bày tỏ quan điểm, chia sẻ suy nghĩ và được các chuyên gia giải đáp những băn khoăn về trách nhiệm pháp lý khi xảy ra bạo lực học đường.

Thông qua hoạt động trao đổi trực tiếp, học sinh được định hướng cách ứng xử phù hợp khi chứng kiến bạn bè xảy ra mâu thuẫn, bị bắt nạt hoặc bị lôi kéo tham gia vào hành vi vi phạm. Qua đó, mỗi học sinh hiểu rằng việc không cổ vũ, không tiếp tay cho bạo lực và biết chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ thầy cô, gia đình khi cần thiết chính là cách thiết thực để góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn.

Đây là hoạt động thiết thực, thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm của TAND thành phố Bắc Ninh trong công tác tuyên truyền, PBGDPL, đặc biệt đối với thế hệ trẻ. Việc đổi mới phương thức tuyên truyền thông qua mô hình phiên tòa giả định đã góp phần "mềm hóa" những quy định pháp luật khô khan thành các tình huống thực tiễn, dễ hiểu, dễ nhớ và có sức lan tỏa sâu rộng.

Đây cũng là dịp để tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan tư pháp, tổ chức Hội Luật gia và nhà trường trong công tác giáo dục pháp luật, góp phần hình thành ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật cho học sinh ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường.

Có thể thấy, một phiên tòa giả định không chỉ giúp học sinh hiểu thêm về luật pháp mà còn là bài học trực quan giá trị về tình bạn, sự tôn trọng và trách nhiệm cá nhân. Bởi đôi khi, chỉ một phút nóng giận, một hành động thiếu suy nghĩ cũng có thể để lại những hậu quả kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến bản thân, gia đình và tương lai của các em.

Thông qua chương trình, TAND TP. Bắc Ninh mong muốn góp phần hình thành ở học sinh ý thức thượng tôn pháp luật, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và văn hóa ứng xử văn minh; đồng thời khuyến khích các em chủ động lên tiếng, tìm kiếm sự hỗ trợ khi phát hiện những hành vi bắt nạt, bạo lực trong trường học.

Đây cũng là thông điệp về trách nhiệm chung của gia đình, nhà trường và toàn xã hội trong việc đồng hành, bảo vệ và giáo dục thế hệ trẻ. Phòng, chống bạo lực học đường không chỉ bắt đầu từ việc hiểu luật, mà phải bắt đầu từ cách mỗi người biết yêu thương, tôn trọng và ứng xử có trách nhiệm với những người xung quanh.