Cao Bằng quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tăng trưởng cuối năm

Áp lực tăng trưởng và bài toán giải ngân đầu tư công

Ngày 4/11, tại phiên họp thường kỳ tháng 10/2026, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng đã đánh giá tình hình phát triển kinh tế - xã hội tháng 10, 10 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ trọng tâm trong 2 tháng cuối năm. Tại phiên họp, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung cao nhất cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, không bàn lùi.

Theo báo cáo, tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh trong tháng 10 và 10 tháng đầu năm cơ bản ổn định, một số lĩnh vực duy trì mức tăng trưởng khá. GRDP 9 tháng tăng 7,96%, thấp hơn 1,4 điểm phần trăm so với kịch bản tăng trưởng. Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm, GRDP quý IV phải tăng 14,86%, đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác điều hành trong những tháng cuối năm.

Một số chỉ tiêu kinh tế tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Trong 10 tháng, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,75% so với cùng kỳ; tổng mức bán lẻ hàng hóa đạt trên 13.289 tỷ đồng, tăng 22,22%. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu qua địa bàn đạt 1.559,2 triệu USD, tăng 10%.

Du lịch tiếp tục là điểm sáng khi toàn tỉnh đón trên 2,9 triệu lượt khách, tăng 21,5%; tổng thu du lịch đạt 3.330 tỷ đồng, tăng 40,4%, bằng 99,4% kế hoạch năm.

Tuy nhiên, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một trong những điểm nghẽn lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hoàn thành kịch bản tăng trưởng.

Đến hết tháng 10, tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 3.508,3 tỷ đồng, bằng 101% dự toán Trung ương giao, 99% dự toán HĐND tỉnh giao, giảm 3% so với cùng kỳ. Trong đó, thu nội địa đạt 1.882,7 tỷ đồng, tăng 13%; thu xuất nhập khẩu đạt 1.399,3 tỷ đồng, giảm 27%.

Đáng chú ý, giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 4.093 tỷ đồng, bằng 35,1% kế hoạch. Tiến độ giải ngân chậm, nhất là tại một số dự án có vốn lớn, đang tạo áp lực đáng kể đối với nhiệm vụ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của địa phương.

Lý giải về thực trạng này, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng cho biết, một trong những nguyên nhân khách quan là sự chênh lệch giữa thời điểm bố trí vốn và khả năng giải ngân thực tế của các dự án lớn.

Đến ngày 15/10, vốn ngân sách địa phương giải ngân đạt 105,2% kế hoạch, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Trong khi đó, vốn ngân sách Trung ương mới đạt 13,1%.

Điển hình, dự án cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng và các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới được bố trí hơn 5.651 tỷ đồng, chiếm 63,6% tổng vốn Trung ương giao. Riêng hơn 4.324 tỷ đồng dành cho cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng mới được phân bổ chi tiết ngày 29/8.

Đây là dự án nhóm A, cần hoàn thiện các thủ tục lựa chọn tổng thầu EPC, ký hợp đồng và đáp ứng điều kiện tạm ứng vốn nên chưa thể giải ngân ngay một khoản vốn lớn.

Trong khi đó, dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, phát sinh nhu cầu bổ sung vốn. Việc cân đối nguồn lực, điều chuyển vốn giữa các dự án lại chịu nhiều ràng buộc về thẩm quyền và quy định.

Đối với 1.327,5 tỷ đồng dành cho các trường phổ thông nội trú liên cấp, nguồn vốn được Trung ương giao bổ sung trong tháng 8. Tỉnh cần thời gian hoàn thiện thủ tục, đồng thời đề xuất điều chỉnh quy mô từ 10 xuống 7 trường nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả đầu tư lâu dài.

Dù có những nguyên nhân khách quan, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng Lê Hải Hòa thẳng thắn nhìn nhận kết quả giải ngân chưa đáp ứng yêu cầu, đồng thời khẳng định tỉnh xin nhận trách nhiệm, trước hết trong công tác chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Gắn tiến độ thực hiện nhiệm vụ với trách nhiệm người đứng đầu

Trước yêu cầu cấp bách về giải ngân vốn đầu tư công và hoàn thành mục tiêu tăng trưởng, tỉnh Cao Bằng xác định cần chuyển mạnh từ đôn đốc chung sang xử lý cụ thể từng dự án, từng vướng mắc và từng trách nhiệm.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa, đối với các dự án đã có khối lượng hoàn thành, cần khẩn trương nghiệm thu, thanh toán. Những dự án đang thi công phải bảo đảm tiến độ và nhu cầu vốn; các dự án chưa đủ điều kiện giải ngân phải hoàn tất thủ tục trong thời gian sớm nhất.

Đối với những khó khăn vượt thẩm quyền, tỉnh cần chủ động báo cáo, đề nghị các bộ, ngành Trung ương hướng dẫn giải quyết; đồng thời rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn trong phạm vi được phép.

Đáng chú ý, Cao Bằng đã đưa vào vận hành hệ thống dashboard phục vụ điều hành tiến độ, theo dõi chi tiết đến từng dự án và chủ đầu tư. Dữ liệu được cập nhật, đánh giá hằng tuần, gắn trực tiếp với chỉ số đánh giá hiệu quả công việc (KPI) của người đứng đầu.

Theo đó, những trường hợp chậm tiến độ phải xác định rõ nguyên nhân, người chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý. Trường hợp thiếu trách nhiệm, năng lực yếu kém sẽ bị kiểm điểm, điều chỉnh hoặc thay thế.

Quan điểm điều hành được lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh là việc đôn đốc phải gắn với giải quyết công việc thực tế, không chỉ dừng ở việc tăng số lượng cuộc họp.

Tỉnh đặt mục tiêu giải ngân ít nhất 95% kế hoạch vốn đến ngày 31/12/2026 và hoàn thành 100% đến hết tháng 1/2027 đối với phạm vi kế hoạch vốn và thời hạn thanh toán được phép. Đây là mục tiêu cao so với kết quả thực hiện hiện nay, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của từng cơ quan, đơn vị và chủ đầu tư.

Tại phiên họp thường kỳ tháng 10, Chủ tịch UBND tỉnh Cao Bằng tiếp tục yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát từng chỉ tiêu, từng ngành, lĩnh vực, xác định rõ phần tăng trưởng còn thiếu và giải pháp bù đắp trong 2 tháng cuối năm.

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổng hợp, báo cáo trước ngày 17/11. Các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ cập nhật, kiểm đếm kết quả hằng tuần; công tác kiểm tra tiến độ giải ngân vốn đầu tư công được tăng cường với tần suất 10 ngày/lần, làm rõ trách nhiệm của từng chủ đầu tư và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.

Cùng với đó, tỉnh tập trung thực hiện nhiệm vụ thu ngân sách, nhất là nguồn thu xuất nhập khẩu; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn đối với cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.

Đối với các trường phổ thông nội trú liên cấp, tỉnh yêu cầu hoàn thiện giai đoạn 1, bảo đảm đưa học sinh vào học ngày 13/11.

Việc nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, chủ động phối hợp giải quyết công việc ngay từ cơ sở và lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm căn cứ đánh giá, kiểm điểm trách nhiệm được xác định là yêu cầu xuyên suốt trong công tác điều hành những tháng cuối năm.

Trong bối cảnh dư địa thời gian không còn nhiều, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư công, đẩy nhanh tiến độ dự án trọng điểm và phát huy các động lực tăng trưởng sẽ có ý nghĩa quyết định đối với khả năng hoàn thành mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 của Cao Bằng.